Meerwaarde?

maandag 31 mei 2010 | 1 reacties

Het accountantsberoep is de laatste jaren gewend geraakt aan kritiek op haar functioneren. De samenleving is mondiger dan vroeger en vraagt om hard bewijs dat werkzaamheden voldoen aan kwaliteitsnormen en aan wetten en regels. Dat heeft geresulteerd in verbetering van de kwaliteit van ons vak, het houdt ons voortdurend scherp en dat is goed.

Sinds enige tijd wordt echter de meerwaarde van onze werkzaamheden door sommigen in twijfel getrokken. Wat is de toegevoegde waarde van accountantscontrole en de accountantsverklaring? En wat betekent dat voor de toekomst van het accountantsberoep?

Ook de commissie De Wit heeft twijfels geuit over de signaalfunctie die de accountant in haar ogen behoort te vervullen en die soms ontbrak bij de controle van financiële instellingen. Bij het verschijnen van het tussenrapport van de commissie hebben we als NIVRA duidelijk gemaakt dat we de aan ons gerichte aanbevelingen onderschrijven.

Natuurlijk is de totstandkoming van standaarden voor verslaggeving geen zaak die op het bord van de accountant of de AFM ligt. Maar dat laat onverlet dat wij als accountants wel een mening hebben over verslaggevingsregels. We moeten niet aarzelen die uit te dragen, al was het maar om zaken (opnieuw) ter discussie te kunnen stellen. De maatschappij vraagt om transparantie, ook al staat dat wellicht haaks op de weg die eerder met IFRS is ingeslagen.

In april is tijdens een door het NIVRA georganiseerde rondetafelbijeenkomst in het kader van onze maatschappelijke debatten ook uitgebreid van gedachten gewisseld over verslaggeving, over de meerwaarde van de accountantsverklaring en de inzet daarvan als communicatiemiddel. Daarover wordt ook in het komende juninummer van 'de Accountant' uitgebreid bericht.

Ondernemingen moeten in hun verantwoording meer en meer tegemoet komen aan nieuwe eisen die gebruikers aan informatie stellen. Denk aan de verschuiving van aandacht voor de jaarrekening naar kwartaalberichten. Maar ook aan strategische prestatie-indicatoren in het directieverslag. Steeds vaker baseren beleggers hun beslissingen op zulke informatie. Daar moeten we als accountants op inspelen. We zullen de gebruikers van financiële informatie nadrukkelijker voor ogen moeten houden en hun behoefte aan transparantie als belangrijk uitgangspunt hanteren.

Een recente studie van MARC, het onderzoekinstituut van de universiteit van Maastricht, maakt duidelijk dat ondernemingen en hun stakeholders wel degelijk meerwaarde zien in de auditfunctie. Tegelijk worden er suggesties gedaan voor verbreding van de taak van de auditor, naar terreinen als risk management en het beoordelen van de interne controle.

Een enquête onder beleggingsanalisten, door het NIVRA opgezet in samenwerking met de VBA en Eumedion, geeft een vergelijkbaar beeld. Wat hen betreft mag de onafhankelijke positie van de accountant nadrukkelijker worden aangezet. Op 2 juni 2010 gaan we tijdens een gezamenlijk debat met VBA en Eumedion nader op deze materie in.

Zegt de accountantsverklaring an sich nog wel zoveel? Misschien niet, maar op het moment dat hij ontbreekt is Leiden in last. Dat lijkt goed nieuws, maar laat onverlet dat we ook zelf kritisch moeten blijven kijken naar onze toegevoegde waarde, in gesprek moeten zijn met onze stakeholders, de signalen oppikken en hierop acteren.

Ruud Dekkers

Reacties

Geplaatst door Leen Paape - 31-5-2010 21:58:09

Beste Ruud, de studie van MARC is er een van vele en ik wijs graag ook op de studie van Malsch en Gendron (Critical Perspectives on Accounting 20 (2009), blz 735-750).

De volgende tekst is een zinsnede uit hun abstract: The present paper investigates financial practitioners’ use and perception of audited financial
statements. In-depth interviews, which we conducted with Canadian institutional investors, financial analysts and bankers, indicate: (1) a firm tendency to favour the quality of management over the content of financial statements in investment decisions and recommendation
processes; and (2) a fundamental scepticism regarding the work of auditors.
However, representations of auditor trustworthiness abound in formal texts surrounding
the financial analysis domain—as if audited financial statements and the trust they convey towards numbers are indispensable to the work of financial analysts. Based on the work of Roland Barthes,we argue that financial practitioners’ trust in auditors constitutes amythical
representation whose main function is to maintain order and reproduce status quo within
the financial system.

De titel van hun artikel luidt dan ook: Mythical representations of trust in auditors and the preservation of social order in the financial community. Ik kan een ieder het artikel van harte aanbevelen. Het zet je weer met beide benen op de grond en maakt duidelijk dat er wellicht weinig reden tot zorg is voor de professie, al is het missschien om de verkeerde redenen...