Het raadsel van de verdwenen accountants

donderdag 2 december 2010 | 7 reacties

De Nederlandse accountancy maakt momenteel een turbulente tijd door. In de kleine twintig jaar dat ik dit beroep volg was er vanuit de jongere garde niet eerder zo'n elan en daadwerkelijke inzet om zaken te veranderen. Vanuit een positieve instelling, uit pure betrokkenheid met het vak.

De beweging van wat is gaan heten de 'hervormingsaccountants' of 'twitteraccountants' ontstond min of meer spontaan na een reactie van Pieter de Kok onder een blog van Marcel Pheijffer op Accountant.nl en telt inmiddels bijna honderd mensen die zich daadwerkelijk inzetten om tot een serieuze hervormingsagenda te komen.

Het is een 'neutrale' beweging die niet draait om deelbelangen. De deelnemers zijn geen querulanten maar gedreven beroepsbeoefenaren van boven de middelmaat. En ze gieten hun ideeën niet in de bekende controverse 'klein versus groot'.

Toch kan ik mij niet voorstellen dat bestuurders van de grote kantoren zich geen zorgen maken. Niet omdat de hervormers de positie van deze firma's zouden bedreigen maar om een heel andere reden. Onder de actieve deelnemers zitten accountants uit allerlei hoeken. Van studenten tot bestuursvoorzitters, van controlerend RA's tot pur sang adviseurs, van medewerkers van kleine kantoren tot collega's bij middelgrote en... En daar zit het probleem. Want vervolgens komt er niks. Accountants van grote kantoren ontbreken, voor zover waarneembaar, in deze beweging geheel.

Dat is merkwaardig. Of eigenlijk veel meer dan dat. Het NIVRA-bestuur stelt zich positief op ten aanzien van de hervormers en de hervormers nodigen big four-accountants expliciet uit om zich aan te sluiten. En toch is tussen de vele deelnemers aan de zogenoemde 'tweetups' niemand van de big four te bespeuren. Van assistent tot partner, niemand. Terwijl die kantoren zich juist laten voorstaan op hun elan en de grote kwaliteit, kennis en denkkracht van hun medewerkers.

Je kunt uit de losse pols een paar verklaringen bedenken voor dit mysterie. Eentje is dat accountants bij grote kantoren niet betrokken zijn bij hun vak. Een andere mogelijkheid is dat ze wel betrokken zijn maar geen van allen enig idee hebben over hoe het anders en beter zou kunnen met het accountantsberoep. Een derde verklaring kan zijn dat ze allemaal vinden dat het ondanks de kritiek van politiek en toezichthouders uitstekend gaat met het beroep en veranderingen dus absoluut overbodig zijn.

Eigenlijk zijn al deze verklaringen onwaarschijnlijk. Sterker, ze zijn aantoonbaar onjuist. Iedereen die in dit wereldje rondloopt kan dat constateren. Bovendien is het alleen statistisch al onmogelijk dat zich tussen de duizenden goedgeschoolde en ambitieuze big four-accountants geen ideeënrijke mensen bevinden die zich aangesproken voelen door het denken over hervorming.

We zitten dus met een intrigerend raadsel. Hebben ze geen tijd? Geen zin? Mogen ze niet? Zijn ze bang dat het hun carrière niet ten goede komt? Nauwelijks denkbaar allemaal.

Kortom, ik weet het niet. U wel?

Tom Nierop
hoofdredacteur 'de Accountant'

Deze bijdrage is ook als column geplaatst in het decembernummer van 'de Accountant'.

Reacties

Geplaatst door Robert Flinterman - 10-5-2011 12:59:45

Beste hr. Nierop,

U schrijft dat sommigen zichzelf zelden verwoorden in gewone-mensentaal (1ste alinea). Dat zou zou kunnen zijn. Toch wil ik u er op attent maken dat het aantal Engelse termen in uw stukje er circa (wellicht zie ik er 1 over het hoofd) 23 zijn.
Voor al deze termen is een goede Nederlandse gewone-mensenterm voorhanden.

Geplaatst door Arnout van Kempen - 13-12-2010 14:58:45

Onder de actieve deelnemers zitten accountants uit allerlei hoeken.

Die indruk krijg ik niet zo. Het aantal mensen dat zich met #tuacc bezig houdt is (nog) vrij klein. Op een beroep met pakweg 20.000 leden, en nog een hele reeks aanstormende talenten, is een groep van 100 of zelfs 200 niet zo groot. Geen enkel probleem overigens, voorhoedes zijn meestal klein.

Wat mij opviel is dat er veel zzp-ers, partners, ondernemers tussen zitten, en veel mensen met een kennelijke voorliefde voor IT. Niet alleen vanwege het grote aantal iPads, maar ook gezien de achtergrond van mensen. IT auditors, accountants met een duidelijke ICT-affiniteit.

Misschien is het wel de machtsgreep van de nerds of zoiets, geen idee, maar ik herken het beeld van "iedereen was er behalve de big 4" echt niet.

En inderdaad, zoals al genoemd, op de accountantsdag werd de "tuacc-sessie" vanuit de zaal vooral van vuurwerk voorzien door partners van naam & faam van de big 4. Vooral Deloitte en Ernst & Young waren zeer (constructief!) aanwezig.

Geplaatst door Wolfgang Paardekooper - 12-12-2010 13:21:14

Hoewel ook ik van mening ben dat er meer reactie vanuit de Big 4 zou mogen zijn, is het wel handig de feiten te checken. Er zijn wel vertegenwoordigers van de Big 4 aangesloten, waaronder ik als EY partner. Zonder vooroverleg met bestuurders, maar als professional. En tijdens de workshop op de Accountantsdag, waren het nu juist 2 EY partners die de discussie voerden, naast het panel. Kortom, ja meer betrokkenheid gewenst maar ik voel geen beperking vanwege mijn Big 4 betrokkenheid. En oja, ik had mijn afwezigheid bij de laatste tweetup om persoonlijke redenen, juist vanwege mijn betrokkenheid besproken met Pieter de Kok.

Geplaatst door Mock RA - 12-12-2010 7:44:47

Ik weet het ook niet, wel is het mij opgevallen dat de big4
ook ondervertegenwoordigd zijn op deze website, met name in de reacties.
Wanneer er kritiek wordt geleverd op een van de vier, wordt er niet gereageerd.
Een zekere vorm van angst zou een rol kunnen spelen, of simpelweg een vorm van hubris. Het is wel illustratief voor de tweedeling in het beroep, de big4 tegenover de small1000.

Geplaatst door cees klumper - 11-12-2010 20:53:34

Hallo Pieter - ja, ook accountants bij de 'Big 4' zijn doorgaans zelfstandige professionals met een eigen mening, dat weet ik wel zeker, uit eigen ervaring. Maar tegelijkertijk is het ook wel logisch dat die accountants, uit respect voor hun eigen organisatie en de leiding daarvan, afstemmen 'hoe het zou vallen' als ze zich zouden aansluiten bij dit initiatief. Wellicht is het een idee als de initiatiefnemers hier eens een kop koffie over gaan drinken bij Robert Swaak, Herman Dijkhuizen of de andere voorzitters?

Geplaatst door Pieter de Kok - 9-12-2010 23:55:07

Grappig, onderwerp vandaag uitgbereid aanbod gekomen. Ik maar denken dat accountants zelfstandige professionals zijn met een eigen mening. Bij EY heb ik dat ook geleerd. Terecht. Heeft Pieter Jongstra 2 weken geleden op de Accountantsdag juist niet onderstreept dat iedereen die aan wil sluiten dit juist moet doen, omdat de grotere kantoren dit soort initiatieven juist ondersteunen?

Binnenkort de captains of accountancy nogmaals vragen om vanaf bovenaf de vrijheid te prediken en te benadrukken dat deelname aan Tuacc prima is, ons uitgangspunt is helder: mooiste vak op aarde, kunnen we allemaal aan meewerken is niet eng.

Geplaatst door cees klumper - 9-12-2010 22:39:09

Hallo Tom - voordat je als medewerker/partner van een van de grote kantoren aan zoiets mee gaat doen houdt je intern ruggespraak; vervolgens wordt er op de juiste niveaus (RvB vermoed ik in dit geval) besloten over of er wel aan moet worden deelgenomen en, zo ja, door wie dan precies. Ik vermoed dat de RvB'en er nog niet uit zijn; het zou kunnen dat ze vinden dat hun inbreng in de hervormingsdiscussies al voldoende tot uiting komt via de meer conventionele kanalen. Deelname aan een alternatief kanaal kan dan 'rommelig' worden. De Accountant zou het eens kunnen gaan navragen bij de woordvoerders van de grote kantoren?