Naakt luchtfietsen

donderdag 24 juni 2010 | 3 reacties

Angela Merkel deed het en onze Tweede Kamer wil het. Een verbod op naked short selling van staatsobligaties: speculeren op prijsdalingen door partijen die zelf geen staatsobligaties in hun bezit hebben. Een nuttig instrument tegen het risico van wanbetaling (credit default swaps) is namelijk verworden tot factor die de koers van staatsobligaties actief beïnvloedt. The tail wagging the dog dus, en daar wil de Bondskanselier vanaf.

Je kunt je afvragen of dit de Europese eenheid bevordert en of het niet vooral symboolpolitiek betreft. Maar een ding is zeker: Merkels zorgen zijn reëel. Want de ongecontroleerde uitwassen van de vrijemarkteconomie beginnen een serieus gevaar te vormen voor dat systeem zelf. De kredietcrisis is het ultieme voorbeeld, maar er is meer. Het mooiste en effectiefste economische model kraakt in zijn voegen vanwege een door lobbies gevoed naïef vertrouwen in zelfregulering en nonregulering.

Veelzeggend is dat de weerstand ook komt van sleutelfiguren uit het systeem zelf. Nu is het Merkel, maar afgelopen maart schreef Allan Sloane, senior editor at large van het gerenommeerde Fortune en evenmin verdacht van socialistische sympathieën, een vlammend betoog over de rol van Wall Street bij de Griekse crisis en de noodzaak hard in te grijpen.

Onlangs voegde de luchtvaartindustrie zich bij de excessenbestrijders. Fuel hedging is nuttig voor luchtvaartmaatschappijen om de onvoorspelbare prijsschommelingen van brandstof uit te smeren. Maar hedge funds en andere speculanten om het speculeren hebben deze nuttige markt inmiddels omgevormd tot ‘just another financial table game in the Wall St. casino'. Aldus alweer Fortune. Richard Anderson, ceo van de grootste luchtvaartmaatschappij ter wereld, Delta Air Lines, beschreef hoe "prices are artificially inflated and volatility is created as a consequence of excessive speculation and trading by parties with no tangible need for the commodities".

Overigens meldde 'de Accountant' al in januari 2008 (pagina 10) dat de toen extreme stijging van de olieprijs niet door vraag en aanbod werd veroorzaakt - "De Chinese oliebehoefte!", riep iedereen elkaar na - maar door het gespeculeer van onder meer grote zakenbanken. Energieanalist Fadel Gheit waarschuwde voor "eenzelfde luchtbel als in huizen en technologieaandelen".

Ik beschouw mijzelf als liberaal (niet van het blij-dat-ik-rij-type) en ben allergisch voor betutteling. Maar het is nu wel duidelijk dat in sectoren waarin geld zowel grondstof, product als (levens)doel op zichzelf is geworden, aan strikte regulering niet valt te ontkomen.

Financieel belanghebbenden zullen u vertellen dat naakt en anderszins excessief speculeren heel nuttig is en u om de oren slaan met Engelstalig krachtjargon. Neem ze met een korrel zout. Speculeren in traditionele zin is prima, maar speculeren met speculeerinstrumenten als inzet van weer nieuw gespeculeer dient geen ander doel dan de eigen portemonnee.

Voormalig ING-topman Aad Jacobs, ook al geen fan van De Internationale, dacht dat destijds al bij het aanschouwen van de dealing rooms bij zakenbanken, zo vertelde hij in NRC Weekblad (14 mei 2010): "Ze verdienden allemaal fantastische salarissen en wat ze deden was luchtfietserij. Toen dacht ik al: dit dient geen enkel economisch nut, maar het kost wel ontzettend veel geld".

Tijd voor piketpalen.

Tom Nierop

Deze bijdrage is ook als column geplaatst in het juninummer van 'de Accountant'.

Reacties

Geplaatst door Philip Elsas - 28-6-2010 19:45:09

En de vraag blijft: wie betaalt de bank tax? De banken zelf, of berekenen zij dit gewoon weer door aan hun klanten?

Geplaatst door mock RA - 27-6-2010 13:17:55

Heer van der Grinten,

Denkt U werkelijk dat de (hedge)fondsen en Goldman
7,5 % over de hoofdsom gaan betalen aan Nederland?

En denkt u werkelijk dat deze 7,5% assurantiebelasting het begrotingstekort van Nederland zodanig oplost dat speculeren op de val van Nederland minder lucratief wordt?
Om even Wikipedia te citeren
""Ër is in feite sprake van een kansspelovereenkomst waarbij er "gegokt"" wordt op het al dan niet optreden van betalingsmoeilijkheden.""
Niemand anders wordt beter van luchtfietserij dan de partijen die zich eraan schuldig maken.En soms ook die niet eens, zie Lehman Holland BV.

Gokken doet U maar in het Casino, in Holland of Las Vegas
En wat met de accountants die constateren dat hun client aan het luchtfietsen cq gokken is
Hoe calculeert hij de risicos en gaat hij deze in de balans tot uiting brengen ? Of wellicht maar off balance laten,zolang dat nog toegestaan is ?

Het is een goede zaak dat het Nivra dit aan de orde stelt.

Geplaatst door Van der Grinten - 25-6-2010 10:54:52

Naked shortselling op CDS is natuurlijk niet tegen te gaan door een verbod. Iedere specialist kan met een paar andere derivaten een positie innemen die vergelijkbaar is aan het naked shortsellen van de CDS op een betreffende land.
Luchtfietserij is niet tegen te gaan, als we dat nu eens aannemen en ons richten op hoe we er beter van kunnen worden zouden we wellicht eerder financieel gewin verkrijgen in plaats van de boel dood te laten bloeden door een algemeen verbod.
Een CDS werkt als een verzekering. In NL kennen wij de assurantiebelasting. Juristen die er veel belang bij hadden waren van mening dat een CDS niet onder de assurantiebelasting viel omdat het woord verzekering niet in de documentatie is opgenomen. In de gouden tijd vond de Belastingdienst dit een prima argument want anders zouden dergelijke transacties niet in NL worden geplaatst. Een voorstel zou kunnen zijn om nu wel de assurantiebelasting op tafel te leggen bij de G20 of in ieder geval binnen de EU mbt CDS transacties. Daarmee verhoog je de kostprijs van een CDS transactie en verdient de staat geld waarmee het weer haar eigen fianciele problemen kan wegwerken waardoor speculeren op een val (naked shortselling op een overheids-CDS) minder lucratief wordt.