Dossier Kredietcrisis
Artikelen uit 'de Accountant'
Collectieve signalen aan verzekeraars
Juli/augustus 2010 - Nart Wielaard
Accountants die collectief hun kennis over een sector delen met de maatschappij. Het is nog nooit eerder gedaan en vloeit voort uit het NIVRA project Kennis Delen. In juni werd het spits afgebeten met de publicatie van een Collectieve Management Letter voor de verzekeringssector.
'We moeten terug naar onze kernwaarden' : NIVRA-voorzitter Ruud Dekkers reageert op rapport commissie De Wit
Juni 2010 - Geert Dekker
In het rapport van de commissie De Wit over de kredietcrisis en het financiële stelsel wordt kritiek geleverd op het gedrag van accountants en op de kwaliteit van verslaggevingsstandaarden. NIVRAvoorzitter Ruud Dekkers: "We onderschrijven de aanbevelingen die de commissie doet om tot verbeteringen te komen. Daar gaan we aan werken."
Continuïteit en accountantsverklaring : meer verklaringen met toelichtende paragraaf
Maart 2010 - Robin Litjens
Heeft de in december 2008 door het NIVRA bepleite alertheid van accountants op continuïteitrisico's (Audit Alert 20) gewerkt? Ja, zo lijkt het. Een onderzoek op een terrein vol dilemma's in onzekere tijden.
'Meer vrijheid management leidt tot minder transparantie : Robert Bushman ziet bedreigingen voor kwaliteit verslaggeving banken
Maart 2010 - Geert Dekker
Transparantie is het slachtoffer als het management meer ruimte krijgt eigen oordelen en vooruitzichten in de cijfers te verwerken. Dat zegt de Amerikaanse hoogleraar forensische accountancy Robert Bushman op grond van een studie naar de verslaggevingspraktijk bij banken in tientallen landen. "Het zou mooi zijn als het niet zo was, maar de gegevens liegen niet."
'Accountant vraagt te weinig door' : Janine van Diggelen (AFM) 'zeer bezorgd' over eerste toezichtsonderzoek accountantscontroles
Januari/februari 2010 - Geert Dekker
De Autoriteit Financiële Markten maakt zich grote zorgen over de kwaliteit van de wettelijke controles die accountants verrichten. Bij de controle van de jaarrekeningen 2007 van financiële instellingen is volgens de toezichthouder de zorgplicht meer malen overtreden. Uit een breder en diepgaander onderzoek naar de jaarrekeningen 2008 moet blijken of ook de controles in andere sectoren niet goed genoeg zijn.
Eerste stappen in lange mars : project Kennis Delen
Januari/februari 2010 - Nart Wielaard
NIVRA-voorzitter Jan Helderman kondigde het begin 2008 al aan: Het NIVRA wil de kennis en inzichten die accountants opdoen bij hun cliënten delen met andere maatschappelijke partijen. Dat klinkt als volstrekt logisch en eenvoudig maar is in de praktijk een weerbarstige materie. Een overzicht van de activiteiten en resultaten tot nu toe.
Oog voor het 'onvoorspelbare' : Accountantsdag 2009
Januari/februari 2010 - Lex van Almelo
De accountant moet zijn boerenverstand gebruiken en de ondernemingsleiding, toezichthouders en zijn collega's meer gaan zeggen wat hij ziet. Dat leert de Accountantsdag 2009. Thema: risicomanagement.
Vier crisislessen voor accountants
November 2009 - Jan van de Poel
Accountants zijn niet opgeleid om financiële innovatie en systeemrisico te beoordelen. Er zijn blinde vlekken - denk aan 'je ziet het pas als je het begrijpt' - en ondeugdelijk gereedschap speelt ook een rol. Dat zijn de dode hoeken in de beroepsregels en accounting standards. Vier aanbevelingen.
Mooi weer als het regent : verslaggevingsstandaarden op de politieke agenda
Oktober 2009 - Geert Dekker
Voorvechters van transparantie zien met lede ogen aan hoe verslaggevingstechniek inzet is geworden van politieke onderhandelingen. Een zwart scenario ontvouwt zich: als verslaggeving wordt gebruikt voor andere doeleinden dan het simpelweg beantwoorden van de vraag hoe de zaken ervoor staan, dan verliest ze haar betekenis. Politici zien echter niet in waarom ze niet kunnen ingrijpen. "Van het alleen maar klakkeloos toepassen van regels kan natuurlijk nooit sprake zijn."
Lessen uit de kredietcrisis
September 2009 - Rob Schouten en Karin van Hulsen
Naar aanleiding van de kredietcrisis zal het risicomanagement van veel financiële instellingen worden herijkt. De interne auditfunctie is een cruciale schakel in dat geheel.
'Bij zo'n mooi inkomen past een zeer onafhankelijke positie'
September 2009 - Geert Dekker, interview met Hans Hoogervorst
Het gaat Hans Hoogervorst om de grote lijn. Als bestuursvoorzitter van de AFM en co-voorzitter van de Financial Crisis Advisory Group dook hij de afgelopen maanden diep in de details van de kredietcrisis, maar zijn conclusies zijn algemeen. "De accountant had meer vraagtekens moeten zetten."
Rariteitenkabinet crisis
Juli/augustus 2009 - Nart Wielaard
De kredietcrisis leidt tot onvermoede verslaggevingseffecten. Nadelen worden soms voordelen. Vier 'rariteiten' nader beschouwd.
Accountant worstelt met maatschappelijke rol
Juni 2009 - Geert Dekker
Door de kredietcrisis bezint het accountantsberoep zich op zijn publieke rol. Het openingsdebat van de NIVRA-debatreeks 2009 stond in het teken van de vraag hoe de maatschappelijke relevantie van het beroep meer inhoud kan krijgen. Duidelijk is dat de accountant meer naar buiten moet treden. Hoe doet hij dat?
'Uit het warme holletje'
Juni 2009 - Nart Wielaard
Veel ondernemingen investeerden de afgelopen jaren in risicobeheersing en interne controle. Dat voorkwam niet dat vele door de huidige crisis out of control raakte. Alleen organisaties die adequaat reageren op hun omgeving kunnen in control zijn. Dat vergt een ander denken, ook over de rol van internal auditors.
Wordt staatsbalans een bankbalans?
Maart 2009 - Geert Dekker
Overheidsingrepen in de financiële sector leggen de beperkingen bloot van de verslaggevingsregels van het Rijk. Die zijn niet gemaakt voor een kredietcrisis, dus gedraagt de Nederlandse overheid zich als een 'ondoorzichtig hedgefonds'. Weerwoord: de verantwoording zal uitgebreider zijn dan ooit.
Sir David Tweedie: 'IFRS is nog lang niet klaar'
Maart 2009 - Geert Dekker
Na de bijna fatale politieke overval van vorig jaar herfst heeft de International Accounting Standards Board (IASB) zich in sneltreinvaart hersteld. Voorzitter Sir David Tweedie: "De belangrijkste les is dat we echt een wereldwijde standaard nodig hebben. Alleen zo kan worden voorkomen dat systemen nog een keer tegen elkaar worden uitgespeeld."
Kredietcrisis en bancaire jaarverslagen
Februari 2009 - Michiel van der Lof en Dick Korf
Zelden hebben aandeelhouders en andere belanghebbenden zo uitgekeken naar jaarrekeningen als naar die van banken over 2007. Eindelijk zou er duidelijkheid komen over de werkelijke omvang van de kredietcrisis, de geleden financiële schade en de exposure van banken. Bovendien stelde IFRS 7 voor het eerst gedetailleerde eisen aan informatie over de risico's aangaande financiële instrumenten.
Banken ontsnappen aan fair value
Januari 2009 - Geert Dekker
Het idee dat de kredietcrisis deels is te wijten aan faire value-verslaggeving kon najaar 2007 nog hoofdschuddend worden afgedaan. Maar een jaar later heeft een bankenlobby de politiek overtuigd. Standard setter IASB is lijdend voorwerp geworden in een nieuwe Brits-Franse twist en voorstanders van onafhankelijke accountingnormen likken hun wonden.
Risk management: Schaken tegen de geschiedenis
December 2008
Betekent de kredietcrisis het démasqué van het professionele risicomanagement? Integendeel, menen betrokkenen. 'Het probleem was dat risk managers te weinig macht hadden en onvoldoende serieus zijn genomen.' Plus een interview met Tjeu Blommaert, de vraag of accountants kwalificeren als 'chief risk officer', en het nut van risk management in het midden- en kleinbedrijf.
'Verbied off balance-behandeling bezittingen en schulden'
December 2008 - Jan Bouwens
Verbod op off balance sheet-behandeling van bezittingen en schulden vergroot het vertrouwen in banken, stelt hoogleraar Jan Bouwens. Financiële pakketten van banken falen in buitenordentelijke tijden jammerlijk. "Door ze buiten de balans te houden, tasten marktpartijen en toezichthouders in het duister."
Kat op het spek? Prestatiegerelateerde beloning en cfo
November 2008 - Annegreet van Bergen
Sinds de kredietcrisis staan bonussen sterker dan ooit ter discussie. Ook cfo's ontvangen resultaatafhankelijke beloning. Wordt in hun geval de kat niet nog extra op het spek gebonden? Moet er een eind aan komen? Een rondgang langs betrokkenen, onderzoekers en opinieleiders.
AA- of BB+ : hoe komt een credit rating agency tot z'n oordeel
November 2008 - Bert Bakker
Over kredietbeoordelaars wordt veel geschreven. Maar hoe komen ze eigenlijk tot hun befaamde ratings? Een verkenning.
'Het systeem blijkt schokbestending'
Oktober 2008 - Bert Bakker
Volgens Cees Maas, oud-cfo van ING Group, zullen de gevolgen van de kredietcrisis uiteindelijk meevallen, en zullen de markten zich binnen pakweg een halfjaar herstellen. IFRS is volgens Maas zeker geen medeoorzaak van de crisis, maar toch pleit hij voor verandering.
'Er is een rol weggelegd voor een audit only firm'
Juni 2008 - Tom Nierop
Arthur Levitt was van 1993 tot 2001 voorzitter van de Amerikaanse beurswaakhond SEC en is in de Verenigde Staten nog steeds buitengewoon invloedrijk. Sinds 2007 is hij medevoorzitter van een door Financiën ingestelde commissie die adviseert over de toekomst van het accountantsberoep. 'de Accountant' sprak met hem over de kredietcrisis, politieke klimaten, toezicht en regelgeving en de wenselijkheid van audit only.
Accountants als credit raters
April 2008 - Bert Bakker
Credit rating agencies zitten sinds de subprime-crisis in de beklaagdenbank en accountants kunnen wel wat meer reliëf gebruiken. Een uitgelezen kans om een nieuwe markt te betreden? De meningen verschillen, maar 'de optie wordt verkend'.
Hoe de SIV op de balans verscheen
Maart 2008 - Geert Dekker
Veel vragen en onvolledig antwoorden omgeven de Special Investment Vehicles (SIVs), de beleggingsinstrumenten die in de kredietcrisis de zwarte piet krijgen toegeschoven. Vragen zijn er ook over de rol van accountants: hoe kan een product dat door een bank buiten de balans is opgezet, later toch op die balans verschijnen?
Cleopatra's neus anno 2008
Maart 2008 - Jules Muis en Diana Watts
Zeventien jaar geleden, op 23 mei 1991, hield het NIVRA een Accountantsdag met als thema 'De neus van Cleopatra, onzekerheid belicht'. De aandacht voor risicobeheersing is sindsdien alleen maar toegenomen. Twee sprekers van toen blikken terug en vooruit.
Fair value stuit op grenzen
Februari 2008 - Geert Dekker
De opmars van fair value wordt dwarsgezeten door de kredietcrisis. Elke keer dat een bank bekendmaakt miljarden af te schrijven, ijn de tegenstanders van het waarderen op marktprijzen een argument rijker. Voorstanders houden vol dat er geen alternatief is. Maar full fair value? Dat lijkt een verloren zaak.
Crisislessen : accountants, toezichthouders en de hypotheekcrisis van 2007
November 2007 - Bert Bakker
De tot mondiale proporties uitgegroeide 'hypotheekcrisis' heeft naast de risico's van financiële derivaten ook de rol van toezichthouders weer volop in de schijnwerpers gezet. Welke lessen kunnen worden getrokken? Hadden accountants de problemen eerder kunnen signaleren?
Financiële verpakkingsindustrie
September 2007 - Jules Muis
De huidige 'hypotheek'-crisis wijst weer eens op de systeemrisico's van de groeiende handel in financiële derivaten. Aanleiding voor Jules Muis om hernieuwd te pleiten voor een constructievere en signalerende rol van accountants op dit terrein. Gevolg: "De wereld wordt transparanter en het accountantsberoep interessanter."
Survival kit voor de derivatenwereld
November 2005 - Jules Muis
Derivaten zijn onmisbaar, maar 'fout begrepen' een groot gevaar. Veel accountants overzien niet alle risico's, net als veel andere direct betrokkenen. Tijd voor bewustwording, erkenning, bescheidenheid en realiteitsbesef. Een survival kit voor de derivatenwereld, in zeven stellingen.
Duidelijk of niet? Fair value stuit op weerstand in financiële sector
November 2002 - Lieuwe Koopmans
Fair value accounting zou een bijdrage moeten leveren aan een betere vergelijkbaarheid van jaarverslagen. Ook van financiële instellingen. De International Accounting Standards Board ondervindt echter veel tegenstand uit de sector.