Accountant aansprakelijk voor schending zorgplicht

maandag 30 januari 2012 | 3 reacties

Na de Raad van Tucht zegt ook de rechtbank Rotterdam dat een accountant zijn zorgplicht heeft geschonden. De rechter vindt de accountant én het accountantskantoor aansprakelijk voor de schade die daardoor is ontstaan. Hoe groot die schade is, moet eind mei duidelijk worden.

zie ook

Een ondernemer uit Bergschenhoek eist bij de rechtbank 2 ton van een AA uit Bleiswijk en een accountantskantoor uit Hoofddorp. De accountant en het kantoor hebben geen due diligence-onderzoek ingesteld toen de ondernemer een fabriek wilde overnemen. Zij hebben de ondernemer er ook niet op gewezen dat hij binnen drie maanden een due diligence-onderzoek moest (laten) uitvoeren.

De ondernemer zag af van de overname toen hij in 2005 de concept-jaarrekening 2004 ontving en de resultaten van de fabriek bleken tegen te vallen. Hij kon echter niet meer terug. Een arbiter dwong hem de afgesproken koopprijs van één ton te betalen.

De ondernemer diende een klacht in bij de Raad van Tucht 's-Gravenhage. Die verklaarde de klacht op 18 februari 2010 gegrond. De Raad legde de accountant een schriftelijke waarschuwing op, omdat hij onvoldoende zorgvuldigheid heeft betracht en zijn zorgplicht heeft geschonden. De accountant kon niet volstaan met een jaarrekening, omdat die slechts één van de bouwstenen is van een due diligence-onderzoek.

Met deze veroordeling in de hand is ondernemer naar de rechtbank gestapt. Hij eist iets meer dan 2 ton van de accountant. Volgens de rechtbank kan het oordeel van de tuchtrechter over het handelen van een beroepsbeoefenaar "in een civiele procedure een rol spelen bij de beantwoording van de vraag of de beroepsbeoefenaar aansprakelijk is". De "gegrondheid van de ingediende klacht leidt echter niet zonder meer tot aansprakelijkheid" van de accountant en het accountantskantoor.

De rechtbank is het met de Raad van Tucht eens dat de accountant wist dat de hoogte van de koopprijs afhankelijk was van een due diligence-onderzoek dat binnen drie maanden na het ondertekenen van de intentieverklaring moest worden uitgevoerd. Op dat moment is een zorgplicht ontstaan. De rechtbank vindt dat de accountant te passief is geweest en meer had moeten doorpakken door bij de over te nemen fabriek tijdig aan te dringen op nadere informatie. Daarom zijn de accountant en het kantoor tekortgeschoten in hun zorgplicht.

De accountant en het kantoor zijn dus aansprakelijk voor de schade. Om vast te stellen hoe veel schade de zorgplichtschending heeft veroorzaakt, gaat de rechtbank eind mei met de partijen om de tafel zitten. Daarbij zullen zij mede aan de hand van een aantal stukken nagaan hoe waarschijnlijk het is dat de ondernemer zou hebben afgezien van de koop als het due diligence-onderzoek wel was uitgevoerd. Ook wil de rechtbank dan nagaan in hoeverre het waarschijnlijk is dat de ondernemer het met de eigenaar van de fabriek eens zou zijn geworden over de koopprijs die hij moest betalen.

Reacties

Geplaatst door Arnout van Kempen - 1-2-2012 22:33:03

Voor de nodige spraakverwarring: bedenk dat de Wta het begrip "zorgplicht" in een andere context ziet, en de AFM in haar toezicht via de Wta dus ook. Het betreft dan de zorgplicht die de accountantsorganisatie, als vergunninghouder, heeft voor het gedrag van "haar" accountants!

Verwar die zorgplicht met de hier bedoelde zorgplicht, en je krijgt een baylonische spraakverwarring.

Geplaatst door Jan Wietsma - 1-2-2012 17:46:20

Zorgplicht is altijd afhankelijk van de klant. Als accountant moet je checken of de klant begrijpt wat je adviseert. Daarnaast zal je als accountant je dienstverlening moeten stoppen als je merkt dat de klant verder springt dan zijn polsstok lang is. Zowel intrinsiek als financieel. Op dat terrein kunnen accountants veel leren van de banken, ze hoeven dus niet het wiel opnieuw uit te vinden.
En ik denk dat de zorgplicht goed past bij het fundamentele beginsel integriteit.

Geplaatst door Mark Dongor - 1-2-2012 13:00:10

Dit is een zeer zorgwekkende ontwikkeling. Er wordt met enige regelmaat geprocedeerd over de vraag of de accountant heeft voldaan aan zijn zorgplicht. Echter kan niemand duidelijk definiëren wat nu moet worden verstaan onder het begrip 'zorgplicht'. De tuchtrechter heeft hier kennelijk geoordeeld dat de accountant in strijd heeft gehandeld met zijn zorgplicht. Niet duidelijk is of de tuchtrechter ook heeft gedefinieerd wat dit dan precies is. Ik begrijp dat het wellicht kan variëren naar gelang de omstandigheden van het geval maar duidelijkheid is nu toch zeer gewenst. De praktijk loopt nu op eieren omdat er risicoaansprakelijkheid kan ontstaan bij het niet voldoen aan deze zogenaamde zorgplicht. Naar mijn opvatting dient de tuchtrechter zeer terughoudend om te gaan met het bevestigen of een accountant al dan niet heeft voldaan aan zijn zorgplicht. En indien de tuchtrechter hiertoe van mening is dan is het op zijn plaats om hier invulling aan te geven zodat de praktijk hier iets mee kan. Want anders krijgt belanghebbende naar willekeur een vrijbrief om een civiele procedure te starten (zoals nu kennelijk het geval is geweest) terwijl het de vraag is of het de accountant iets te verwijten valt. Immers, vraag aan 10 verschillende accountants wat wordt verstaan onder het begrip 'zorgplicht' en je krijgt 10 verschillende antwoorden. Maar welke interpretatie je ook aanhangt met betrekking tot je zorgplicht, je risicoaansprakelijkheid blijft kennelijk dus bestaan.

Voorts zou het gewenst zijn om hier nadere vragen over te kunnen stellen aan de beroeps-organisatie, dan wel dat de beroepsorganisatie (wellicht via een leidraad) duidelijkheid verschaft omtrent dit begrip. In de case van Ernst & Young heeft de AFM geoordeeld dat zij in strijd hebben gehandeld met hun zorgplicht. Heeft de AFM hier een eigen invulling gegeven aan het begrip ‘zorgplicht’? Er is immers geen rechter aan te pas gekomen en naar mijn weten is de beroepsorganisatie ook niet geraadpleegd.

Tevens blijft de vraag hoe je de schending van beginsel van zorgplicht moet inkaderen in de VGC. Is het schenden van je zorgplicht gelijk aan het handelen in strijd met het fundamenteel beginsel professioneel gedrag? Of handel je wellicht niet integer?

Duidelijkheid is in ieder geval nu gewenst!