Continuïteit en accountantsverklaring: let ook op reële indicatoren
02 maart 2010 - De in Audit Alert 20 door het NIVRA bepleite alertheid van accountants op continuïteitrisico's heeft effect gehad. Dat concludeert Robin Litjens na onderzoek van faillissementen en accountantsverklaringen. Wel adviseert hij accountants niet alleen te letten op traditionele accountingindicatoren maar ook op reële indicatoren, zoals kasstromen.
Litjens, senior manager bij Bureau Vaktechniek van BDO en lid van de NIVRA/NOVAA-werkgroep die Audit Alert 20 heeft geschreven, publiceert zijn resultaten in een artikel in het deze week verschijnende maartnummer van 'de Accountant'.
In december 2008 benadrukte het NIVRA in Audit Alert 20 de verantwoordelijkheid van de accountant ten aanzien van continuïteit en signaleerde het gevaar dat door het verslechterde economisch klimaat de leiding van een onderneming een te positieve inschatting maakt van die continuïteit.
Litjens onderzocht de rol van de accountant bij in 2009 gefailleerde ondernemingen. Opvallend is dat van de 53 onderzochte ondernemingen er 38 (72 procent) een 'schone' goedkeurende verklaring kregen.
'Slechts' bij veertien ondernemingen (26 procent) is een verplicht toelichtende paragraaf opgenomen om onzekerheid over de continuïteitsveronderstelling tot uitdrukking te brengen.
Uit Litjens' onderzoek blijkt tevens dat voor het opnemen van een verplicht toelichtende paragraaf, de accountant meer belang lijkt toe te kennen aan op accounting gebaseerde indicatoren dan aan reële indicatoren. Reële indicatoren hebben een voor de accountant blijkbaar onverwacht effect op de continuïteit van een onderneming (alle ondernemingen zijn immers failliet gegaan).
Volgens Litjens suggereren de resultaten "dat het voorspellen van een faillissement lastig is, ook al zijn de indicatoren - met name reële effecten - wel aanwezig".
Zijn advies is om - ook voor boekjaar 2009 - niet alleen te letten op traditionele accountingindicatoren maar zeker ook op reële indicatoren, zoals kasstromen.
"Met name situaties waar continuïteit afhankelijk is van een financieringsbeslissing van de bank leiden op dit moment tot een aanzienlijk verhoogd continuïteitsrisico."
Litjens keek ook naar de uiteenzetting van de continuïteit in jaarrekening én accountantsverklaring (in geval van een toelichtende paragraaf), en naar de vraag of er bij het afgeven van de accountantsverklaring bij dreigende discontinuïteit sprake is van timing door de accountant.
De accountant mag in geval van een toelichtende paragraaf volgens hem explicieter en zorgvuldiger zijn met het verwijzen naar de uiteenzetting over de continuïteit.
Met name bij uitstel van de verklaring staat de accountant voor een lastig dilemma, stelt Litjens. "Maar misschien mag hij, gegeven de onderzoeksresultaten, het maatschappelijk belang - tijdig verstrekken van informatie - wat vaker laten prevaleren."
Reacties (2) | Reageer
Geplaatst door Willem D. Okkerse - 3-3-2010 9:09:24
Interessante studie met interessante uitkomsten. Ik ben alleen razend benieuwd of de OK-Score rating in dat soort gevallen niet één jaar, maar bij voorbeeld al twee of drie jaar voor faillissementsdatum een early warning afgeeft.
Geplaatst door mock - 2-3-2010 18:52:38
De heer Litjens heeft zeker niet gekeken naar de laatste jaarrekening van Lehman Brothers Nederland BV dat drie maanden voor het faillissement een goedkeurende verklaring bevatte, bij een vordering op het hoofdkantoor van 32 miljard euro. Deze Bv viel ook niet onder toezicht DNB en het prospectus ook niet onder de AFM .Desalniettemin een goedkeurende verklaring, terwijl, volgens het openbare curatorenverslag er in Nederland onvoldoende boekhouding en boekhoudstukken aanwezig waren. Indicatoren bij de vleet.