Effecten van beleid nog onderbelicht in verantwoording

woensdag 19 mei 2010 | 0 reacties

Uit praktijktoetsen op twintig maatschappelijke problemen blijkt dat er nog onvoldoende zicht is op de samenhang tussen overheidsinterventies, het daarmee gemoeide geld en de effecten van beleid in de verantwoordingsinformatie van de departementen. Ook blijft vaak onduidelijk wat het beleid voor direct belanghebbenden zoals burgers, bedrijven of instellingen heeft opgeleverd. Dat stelt de Algemene Rekenkamer in het rapport 'Staat van de beleidsinformatie 2010', waarin zij het belang van goede beleidsinformatie voor het lerend vermogen van de overheid onderstreept.

zie ook

Maatschappelijke problemen als vertrekpunt
Voor twintig maatschappelijke problemen is getoetst of het rijksbeleid aansluit op problemen waar burgers, instellingen of bedrijven mee te maken hebben. Gekeken is naar de wijze waarop het Rijk ze aanpakt, of dit in de praktijk leidt tot oplossingen en hoe hierover door ministers verantwoording wordt afgelegd. De toetsen leveren geen representatief beeld op, maar wel een indicatie of beleid van de rijksoverheid bijdraagt aan het oplossen van problemen in de samenleving. Soms is dat aantoonbaar het geval, andere keren niet.

Trends in de beleidsinformatie
De uitkomsten van de praktijktoetsen lopen uiteen. De Algemene Rekenkamer ziet een aantal trends, die aansluiten op conclusies uit de voorgaande edities van het jaarlijks verschijnende rapport Staat van de beleidsinformatie. Zo ontbreekt de onderbouwing van het beleid in een aantal gevallen of is deze zeer summier. Uit de meeste praktijktoetsen blijkt bovendien dat er onvolledig zicht is op de samenhang tussen overheidsinterventie en het daarmee gemoeide geld enerzijds, en de mate waarin het probleem is opgelost anderzijds.

Reactie minister en nawoord Algemene Rekenkamer
De minister van Financiën onderschrijft in zijn reactie op ons onderzoek het belang van zicht op de bijdrage van beleid aan de oplossing van maatschappelijke problemen. Hij vindt de praktijktoetsen in hun huidige vorm niet geschikt om daadwerkelijk inzicht te verschaffen in de effectiviteit van beleid vanwege de beperkte opzet. In haar nawoord geeft de Algemene Rekenkamer aan dat zij op basis van de praktijktoetsen geen oordeel velt over de effectiviteit van beleid. De betrokken ministers zijn overigens zelf allereerst verantwoordelijk voor de evaluatie van de effectiviteit van het beleid.

Achtergrond praktijktoetsen: een inhoudelijker verantwoordingsdebat
Kort na Verantwoordingsdag 2009 verwoordde de Tweede Kamer in de motie-Pechtold de behoefte om te komen tot een betere controleerbaarheid en afrekenbaarheid van de realisatie van kabinetsdoelstellingen. Dit was aanleiding voor de Algemene Rekenkamer om een nieuwe aanpak te verkennen voor het onderzoek naar beleidsinformatie. De overheid heeft goede informatie nodig om haar taken goed te kunnen voorbereiden en uitvoeren en ook om zich achteraf te kunnen verantwoorden over haar handelen. Met deze eerste oefening met praktijktoetsen wil de Algemene Rekenkamer bijdragen aan verbetering van de beleidsuitvoering en de verantwoording daarover en aan een inhoudelijk debat daarover tussen kabinet en parlement.