Accountant accepteert scheidsrechtersbeslissing niet (FD)

woensdag 1 februari 2012 | 1 reacties

Ernst & Young was vorige week het eerste slachtoffer van een toezichthouder die van zich afbijt. Heeft de accountant nou steken laten vallen of is er sprake van verschillende interpretatie van de spelregels?

zie ook

Jeroen Piersma

Amsterdam

'We liggen niet met de AFM in de clinch', zei bestuurder Giljam Aarnink van Ernst & Young vorige week in reactie op de boete van toezichthouder AFM. 'Ondanks deze situatie zijn we voorstander van extern toezicht.'

Ernst & Young en de andere drie grote kantoren deden de afgelopen jaren hun best om de aanwezigheid van een externe toezichthouder in hun wereldbeeld in te passen, maar dat gaat niet altijd gemakkelijk. Zeker niet als die toezichthouder kiest voor de 'nucleaire optie' van een boete.

Ernst & Young gaf vorige week van één dossier toe dat er inderdaad niet conform de regels was gehandeld, maar bij de rest was sprake van een 'verschillende interpretatie van de regels'. Met andere woorden Ernst & Young heeft geen steken laten vallen, maar interpreteert de regels voor accountantscontrole gewoon anders dan de AFM.

Verschil in interpretatie ligt ook voor de hand: het handboek voor de accountantscontrole omvat 650 pagina's 'principle based' regels. Zo schrijft richtlijn 600 voor dat een accountant die een goedkeurende verklaring afgeeft zich ervan moet vergewissen dat de informatie die andere accountants hem leveren klopt. Volgens de AFM geldt dat ook voor informatie die de accountant aangeleverd krijgt van zijn buitenlandse collega's in het netwerk. Onzin, vindt het kantoor. De ene E&Y-accountant kan vertrouwen op de andere en gaat dus geen dubbel werk doen.

Hans Gortemaker, hoogleraar accountancy aan de Erasmus Universiteit, is het eigenlijk wel eens met het standpunt van E&Y. 'Binnen een netwerk met een bepaalde kwaliteitsstandaard hoef je het werk niet over te doen. Je moet kunnen vertrouwen op het netwerk.'

Marcel Pheijffer, hoogleraar accountancy op Nyenrode, kijkt er anders tegenaan. 'Je mag steunen op het werk van een collega, maar niet in geval van buitengewone omstandigheden.' Hij verwijst naar de Ahold-zaak waar de accountant van Deloitte Nederland volgens de tuchtrechters te veel leunde op zijn Amerikaanse Deloitte-collega. Hij had verzuimd diens werk nog eens te toetsen. Als degene die uiteindelijk de verantwoordelijkheid draagt voor de goedkeuring van de jaarrekening had hij dat wel moeten doen.

Er zijn nog meer dossiers waar de AFM E&Y voor op de vingers tikt, maar de kwestie van het steunen op het internationale netwerk is het grootste conflictpunt. Wie er uiteindelijk gelijk heeft, zal de rechter moeten uitmaken.

Ernst & Young betrok vorige week nog een tweede defensielinie. De inhoud van de afgegeven controleverklaringen staat niet ter discussie, liet het kantoor in een persbericht weten. Met andere woorden, de AFM kan wel kritiek hebben op de werkwijze, maar de beleggers zijn uiteindelijk niet fout voorgelicht. De goedkeurende verklaring is terecht gegeven.

De AFM vindt dat die verdediging aan de essentie van de zaak voorbij gaat. 'Iemand kan een straat oversteken zonder uit te kijken en veilig aan de overkant komen. Maar om zeker te zijn van een veilige oversteek moet hij eerst twee keer links en twee keer rechts kijken', zegt een woordvoerder.

Marcel Pheijffer is het daar mee eens. 'Het gaat de toezichthouder er niet primair om dat de controleverklaring in een specifiek geval goed is, het gaat erom dat we erop moeten kunnen vertrouwen dat de controle in het algemeen goed wordt gedaan. Dat vertrouwen is noodzakelijk met het oog op alle toekomstige controles.'

Maar Hans Gortemaker ziet het toch een slag anders. Hij is het met de AFM eens dat blindelings oversteken niet verstandig is en tot ongelukken leidt als je het meer dan eens doet. 'Goed dat de politie streng optreedt', zegt hij. ‘Maar twee maal links en twee maal rechts kijken lijkt niet erg efficiënt en effectief. Je verliest gauw het overzicht en het gevaar kan uit een onbekende hoek komen.'

Reacties

Geplaatst door Erwin Gierman - 3-2-2012 13:23:08

Ik mis in al dit soort overwegingen het begrip accountantscontrolerisico. Ik heb altijd geleerd dat wij als accountant onze werkzaamheden op dermate wijze inrichten dat wij een accountantscontrolerisico lopen van maximaal 5% dat wij ten onrechte een goedkeurende verklaring afgeven. Waarom? Omdat we anders een 'volledige' controle zouden moeten uitvoeren die inefficient is en zeer kostenverhogend.

Nu terug naar de discussie tussen Pheijffer en Gortemaker en de vergelijking met het blindelings oversteken en het teveel links en rechts kijken. Dhr. Gortemaker vindt twee keer links en twee keer rechts kijken inefficient en vind dat het gevaar uit onverwachte hoek kan komen. Pheijffer is het met de AFM eens: altijd twee keer kijken voordat je oversteekt.

Hoeveel risico lopen we daar nu mee? Ook 5%? Ofwel, als we oversteken accepteren we het risico dat we 1 op de 20 keer dat we oversteken misschien wel geraakt worden door een auto? Ik zou dat niet willen. Ik wil nooit geraakt worden door een auto. Toch kijk ik niet altijd twee keer links en twee keer rechts. Als de weg helemaal leeg is, is één blik voldoende.

Zo zit het volgens mij ook met de regelgeving (even zonder specifiek in te gaan op de specifieke verwijten die de AFM aan EY maakt). De AFM interpreteert de regelgeving dermate rigide, dat je altijd twee keer links en rechts moet kijken, anders is het niet goed. Daarbij geen rekening houdende met het risico dat je accepteert dat je misschien een keer weg moet springen voor een voorbij razende auto, ondanks dat je twee keer rechts en twee keer links hebt gekeken.

Wanneer gaan we nu eens een keer naar de inhoud kijken dan naar de vorm? Wanneer gaan we nu eens die accountants aanpakken die willens en wetens de ondergrens opzoeken (c.q. daarover heengaan) van hetgeen nodig is om een deugdelijke grondslag te krijgen.

De AFM wil een 10 voor alle dossiers. Geef mij een dossier dat de AFM heeft bekeken en ik vind vast iets dat zij over het hoofd hebben gezien (formeel of materieel). Ik doe regelmatig OKB's. Ik doe daarbij een uurtje of 8 a 10 over één dossier, in mijn eentje. Best wel uitgebreid. De AFM kijkt met 3 man 2 dagen naar een dossier! zo'n 50 uur dus! Gek he, dat je dan altijd wat vindt. Een 7 of een 8 is ook goed, op je rapport stond dat vroeger voor ruim voldoende tot goed.

Als we denken dat dit alles het vertrouwen van het maatschappelijk verkeer in onze beroepsgroep weer terugbrengt, hebben we het volgens mij mis. Ons werk goed doen, in materieel opzicht, zodat de beroepsgroep niet weer in opspraak raakt in de pers (vandaag: KPMG bij Vestia), terecht of onterecht. Dat dek je niet af met toezicht zoals dat nu door de AFM wordt uitgevoerd.

Ik wens u een genoeglijk weekend!