Accountant roert zich te weinig in debat (FD)
maandag 12 september 2011 | 
13 reacties
Hoogleraren accountancy die tevens partner zijn bij een van de vier grote kantoren schieten tekort in het maatschappelijk debat, zo blijkt uit onderzoek van het Financieele Dagblad.
Pheijffer van Nyenrode: 'Mijn beroepsgroep hoor je weinig over boekhoudschandalen of de oorzaken van de kredietcrisis'
Amsterdam
In publicaties over acht boekhoudschandalen als Ahold, Shell en Enron die vanaf 2001 zijn verschenen in de Volkskrant, het NRC Handelsblad, Het Financieele Dagblad en het vakblad De Accountant, bleek dat van de honderden artikelen 78 zijn geschreven door hoogleraren. Daarvan waren zeven stukken toe te schrijven aan hoogleraren-partners bij Deloitte, E&Y, KPMG en PwC.
Dat is te weinig, meent Marcel Pheijffer, hoogleraar forensische accountancy aan de Universiteit Nyenrode en die van Leiden. De criticus die op zijn weblog en in diverse media actief is, schaamt zich voor zijn collega's. 'Plaatsvervangende schaamte wel te verstaan', zegt hij. 'Elke hoogleraar vindt wat van de ontwikkelingen in zijn vakgebied, maar mijn beroepsgroep hoor je weinig over boekhoudschandalen of de oorzaken van de kredietcrisis.'
'Dat is ook niet mijn stijl', reageert KPMG-partner en deeltijdhoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam Philip Wallage, de enige met deze dubbelrol die bereid was te reageren. 'Ik vind het goed dat Pheijffer in de media schrijft over boekhoudschandalen', zegt hij. ‘Dat is een rol die hij nadrukkelijk heeft gekozen. Maar ik heb altijd iets meer bespiegeling en nuancering nodig.'
'Het probleem met boekhoudzaken als Ahold en Enron is', gaat Wallage verder, 'dat als je er achteraf goed naar kijkt, er niet altijd zoveel aan de hand is geweest, puur beoordeeld aan de regels. Zelfs over de vernietiging van Enron-documenten door Andersen luidde het oordeel van de hoogste rechter achteraf dat het destijds was geoorloofd omdat het in opdracht van de cliënt geschiedde.'
Pheijffer noemt het 'aperte onzin' dat er bij zaken als Ahold en Enron achteraf niet veel aan de hand bleek te zijn. Het tekent het verschil tussen de twee hoogleraren.
Dat Wallage meer tijd voor bespiegeling nodig heeft, vindt Pfeijffer een excuus: 'Het is nogal veilig om pas te durven spreken nadat de rechter dat in hoogste instantie heeft gedaan.'
Bij PricewaterhouseCoopers zegt een woordvoerder dat het uitblijven van kritische commentaren door hun hoogleraren komt doordat zij andere prioriteiten stellen. 'De vraag is of het de taak van een hoogleraar is over een specifiek schandaal te publiceren of dat het zijn rol is om in zijn algemeenheid daarover te publiceren', zegt hij. Bij Ernst & Young stelt de woordvoerder dat hun hoogleraren geen spreekverbod hebben, maar dat ze hen juist stimuleren een maatschappelijke bijdrage te leveren via het onderwijs.
Ook Wallage meent dat hij als hoogleraar vrij kan optreden. 'In mijn colleges behandel ik alle casussen, ook bijvoorbeeld de rol die KPMG speelde bij Lernout & Hauspie.'
De bestuurders van dit Belgische spraaktechnologiebedrijf kregen in 2007 vijf jaar cel voor boekhoudfraude. 'Een student van me werkt aan een scriptie over de rol van de accountant bij Lernout & Hauspie.'
De Nederlandse Gedragscode Wetenschapsbeoefening, opgesteld door de Vereniging van Universiteiten (VSNU), stelt dat een hoogleraar behalve zorgvuldig, betrouwbaar en controleerbaar ook onpartijdig en onafhankelijk moet zijn. Qua onderwijs lijkt dat dus te lukken. De praktijkervaring komt de kwaliteit van het onderwijs juist ten goede, menen ook de onafhankelijke hoogleraren.
Het gaat mis in het maatschappelijk debat. Hoogleraren hebben volgens voormalig hoogleraar Van de Poel, die voor de rechtbank deskundige was in de Ahold-zaak, naast onderwijs en onderzoek de maatschappelijke taak zaken uit te leggen. 'Iedere maatschappij heeft gezagsdragers nodig waarin de mensen vertrouwen stellen. In Nederland zijn dat de hoogleraren, omdat ze erom bekend staan niet te knoeien met de waarheid.'
Maar zelfs op een onderzoek een jaar geleden van de AFM, reageerden de hoogleraren met die dubbelrol nauwelijks. Terwijl uit dat onderzoek toch naar voren kwam dat de kwaliteit van de accountantscontrole bij de grote vier structureel tekort schoot. 'Het bewijst dat ze niet zo begaan zijn met de toekomst van de sector', oordeelt wetenschapsfilosoof in de economie Jack Vromen. 'Blijkbaar zijn andere dingen belangrijker, bijvoorbeeld het geld dat ze verdienen als partner.'
Volgens de accountants zelf is het de zelfopgelegde geheimhoudingsplicht die hen weerhoud van kritiek. 'Binnen de accountancy zien hoogleraren-partners heus wel het belang van de maatschappelijke taak in', zegt Langendijk van Nyenrode. 'Ze willen ook wel, maar niet zodra het hun eigen klanten betreft. Het zijn altijd algemene verhalen, over specifieke ondernemingen hebben ze zelden een mening.' Van de Poel: 'Het is een soort koortje waar iedereen elkaar imiteert.'
Wallage van KPMG wijst op de beroepscode: 'In de Code of Ethics van onze beroepsorganisatie staat dat accountants geen uitspraken over elkaar doen, zonder elkaar te hebben gehoord. Dat zit diep in onze cultuur.' Verder kan hij als KPMG-partner geen uitspraken doen over een ander kantoor wanneer KPMG daar de boeken controleert en dat dus klant is.
'Dat betekent dat ik als hoogleraar en accountant in de praktijk mij niet altijd op dezelfde wijze kan uiten als een hoogleraar die geen praktijk voert. Deze beperking geldt ook voor hoogleraren die tevens advocaat of notaris zijn of werkzaam bij een toezichthouder zoals DNB of AFM.'
Deze opmerking maakt volgens Pheijffer duidelijke waar het aan schort: 'Wallage reageert als accountant en niet als hoogleraar', zegt hij. 'Als een hoogleraar-partner niet met die schizofrenie uit de voeten kan, dient hij een keuze voor één ambt te maken en niet van twee walletjes te eten.'
Volgens Langendijk gaat de geheimhouding waarover Wallage spreekt nog verder. 'Alle accountants zijn bang iets te beweren over de klant van een ander kantoor, want de volgende dag kan die hun klant zijn. De vier grote kantoren zijn onderling vergelijkbaar, ze leveren ongeveer dezelfde kwaliteit. Daarbij maken ze ook vergelijkbare fouten.'
Daar komt bij dat in de praktijk bedrijven ook wisselen van accountant, al is het maar om goedkoper uit te zijn voor hun controle.
Zo ruilde buizenproducent Wavin in 2010 KPMG in voor PwC. Het leverde ze een besparing op van €556.000. Door een verandering van accountant kon voedingsconcern Wessanen twee derde op de accountantskosten besparen.
Het kan anders, mits de sector daarvoor open staat. In Nederland geeft praktijkervaring de doorslag binnen de accountantsopleidingen.
In de Verenigde Staten en in Duitsland is dat anders. Die landen hebben geen deeltijdhoogleraren, zodat een hoogleraar nooit tegelijkertijd partner kan zijn. In de VS stopt een partner tijdelijk bij een kantoor om zich voor vijf jaar te richten op het hoogleraarschap. Dat kan een oplossing zijn.
Een andere mogelijkheid is dat een partner direct na zijn pensioen een aantal jaar les geeft. Zo heeft Van de Poel bewust de keuze gemaakt om de twee functies niet te combineren. 'Ik ben fulltime hoogleraar geweest en pas daarna de praktijk ingegaan en partner geworden bij Baker Tilly Berk. Ik ben niet iemand die van zijn hart een moordkuil maakt.'
Langendijk heeft om die reden geen behoefte ergens partner te worden: 'Naar mijn mening is een partnerschap niet te verenigen met het hoogleraarschap.'
Het onderzoek
Verantwoording
Nederland telt 44 hoogleraren op de (sub)afdelingen accountancy van de universiteiten. Van hen is 36% partner bij een van de vier grote kantoren. Door deze dubbele positie kunnen zich vaak niet vrij bewegen in het maatschappelijk debat, zo blijkt uit onderzoek van deze krant in samenwerking met studenten onderzoeksjournalistiek Josine Camps en Saskia Knegtering van de Hogeschool voor Journalistiek in Utrecht.
Copyright (c) Het Financieele Dagblad, 2011. fd.nl
Reacties (13) | Reageer
Geplaatst door Willem D. Okkerse MBA - 24-10-2011 22:21:10
Accountant roert zich te weinig in debat. Sterker nog : Zelfs als je VOORAF AAN de accountants en RvC op de TV aangeeft (google Ahold + Okkerse + You tube) zoals op 10 februari 2002 dat Ahold geen continuïteitszekerheid meer heeft en dat men dat pas in 2003 wereldkundig maakt, is er nog een wereld te winnen.
Geplaatst door Jan Weezenberg - 23-10-2011 13:17:51
Geachte redactie,
Citaatje uit de reactie Jo Vestjens
"Terug van mijn zomervakantie las ik het artikel uit het FD met daarin de boodschap dat de accountant / (bijzonder) hoogleraar zich, aldus het blad, te weinig roert in het debat rond met name (FINANCIEEL) MAATSCHAPPELIJKE PROBLEMEN WAARONDER boekhoudschandalen".
Het is bijzonder jammer dat de discussie is doorgegaan op de boekhoudschandalen en de rol van accountants, en niet veel intensiever zich afspeelt op grote maatschappelijke problemen en de mogelijke inbreng van ons grote aaantal neutrale deskundige hoogleraren daarbij.
Zo heb ik vanmorgen nog eens gekeken naar de dekkingsgraasd van de pensioenfondsen.
Al in 2010 stelden die fondsen dat de rekenrente een foute keuze was, die door een toevallig laag niveau tot allerlei ellende kon leiden.
Als verdediging (blijkbaar van de kant van DNB) werd gesteld dat de rekenrente in de orde van grootte lag van de rente op 30 - jarige staatsleningen en dat dit een veilige belegging zou zijn.
Het zij zo, maar waarom wordt dan een dekkingsgraad van 106 % voorgeschreven ?
IFRS schijn 4% (i.p.v. 2,7 %) alleszins aanvaardbaar te vinden.
Het zou toch prachtig zijn als de hoogleraren als bij uitstek deskundig op het gebieden van waarderingsvraagstukken dit allemaal aan de politici en de bazen van DNB zouden kunnen ui8tleggen.
De overbodige voorzichtigheid (je branden aan een lege emmer zonder water) kan tot sterke inkrimping van de economie leiden en met objectief advies zou dit voorkomen kunnen worden.
De Heer Plastkerk zou de politieke verdediging van het terugkeren naar redelijke eisen aan de dekkingsgraad op zich kunnen nemen.
Naar mijn mening zou dat hem in den lande meer gewaardeed maken dan een vuurtje stoken in de verdeling van controle en advies van accou8ntantskantoren.
Met vriendelijkie groet,
Jan Weezenberg
Geplaatst door Jo Vestjens - 8-10-2011 21:16:28
Terug van mijn zomervakantie las ik het artikel uit het FD met daarin de booschap dat de accountant / (bijzonder) hoogleraar zich, aldus het blad, te weinig roert in het debat rond met name (financieel) maatschappelijke problemen waaronder boekhoudschandalen.
Volgens mij is eigen aan het fenomeen bijzonder hoogleraar dat sprake is van een zogenaamde derde (?) geldstroom. In casu is het niet het ministerie van Onderwijs noch de KNAW die de leerstoel financiert maar een externe partij. Voor wat betreft de deeltijdhoogleraren tevens partner bij één van de big four ligt het in de lijn dat het accountantskantoor de leerstoel betaald. Het is niet onbegrijpelijk, en als zodanig vanuit de positie van het accountantskantoor zelfs gelegitimeerd om van de partner / deeltijdhoogleraar te vragen (eisen ?) dat deze de belangen van "zijn" accountantskantoor- overigens in het belang van het accountantskantoor - in zijn uitingen als hoogleraat te laten meewegen.
Langendijks opmerking dat accountants / bijzonder hoogleraren bang zijn iets te beweren over de klant van een ander kantoor omdat deze de volgende dag hun klant kan zijn zou kunnen duiden op "koudwatervrees" of op een mogelijke relatie met de prestatie-indicator (omzet nieuwe klanten).
Ik sluit af met de oproep aan zowel de groep accountants / deeltijd hoogleraren (big four) als de universiteiten waar deze professoren zijn aangesteld om in ieder geval de transparantie naar het maatschappelijk verkeer te betrachten en "uit de doeken te doen" of er (juridische) belemmeringen zijn waardoor de accountant / deeltijd hoogleraar zich buiten het debat over financieel maatschappelijke problemen, waaronder boekhoudschanalen kan / moet houden.
Geplaatst door Jan Weezenberg - 15-9-2011 13:16:39
.Geachte Redactie,
Citaat uit de reactie van Bob Mohr.
" Het ligt in het verlengde van het diskwalificeren van de onwelgevallige conclusies van het onderzoek van Berend van de Kolk over ethisch redeneren van accountants. Niet gebaseerd op echte feiten en argumenten met kennis van het onderzoek, maar vooral vanuit de onderbuik "
Mijn afwijzing van de conclusies van Berend v.d. Kolk zijn gebaseerd op de beschreven aanpak van het onderzoek
.
In het volledig artikel is te lezen dat de groep Accountants "volledig behoort tot big four
accountants", dus de overigfe accountants (in business of overheid) hebben heen mening gegeven.
De sub-groep studenten is naa mijn bescheiden mening te klein om een goede afspiegeling te zijn van de studentenpopulatie .
Het probleemgebied omvat n.m.m. ook de volledige NOVAA-populatie en ook daar wordt niets over gezegd.
Ik heb dus geen onderbuikgevoelens, maar slechts normale kritische overweging van beweringen.tegen de achtergrond van algemeen bekende vakkennis.
Ik wijs er nog op dat ik in geen enkele reactie op deze website iemand persoonlijk heb aangevallen.
De reacties van Bob Mohr in deze rubriek heb ik altijd hoog gewaardeerd, dus sans rancune !
Vriendelijke groet,
Jan Weezenberg
Geplaatst door Arnout van Kempen - 15-9-2011 0:10:06
Beste Bob,
Emoties, valt nogal mee. Een tirade tegen de wetenschap? In tegendeel. Opgehangen aan een casus? Allerminst. En mocht dat er onder zitten: een aanval op Marcel? Al helemaal niet.
Ik maak bezwaar tegen de uitspraken in het FD artikel van de heer vd Poel waarin deze hoogleraren een positie toemeet zoals enkele decennia geleden accountants dat ook deden. Onverstandig, en zeer de vraag of deze door de feitelijke situatie gedekt wordt. Want inderdaad, laten we het vooral bij de feiten houden.
En ik herhaal dan maar mijn vraag, geen stelling, maar een vraag: is er enig onderzoek waaruit blijkt dat hoogleraren tevens partner bij een accountantskantoor slechter, of beter, hun wetenschappelijke werk doen dan hun collega's die dat niet zijn?
Feiten en logische argumenten, dat is precies waar ik om vraag.
Geplaatst door Marcel - 14-9-2011 23:10:12
Ter informatie:heden zijn vragen in de Tweede Kamer gesteld over het al dan niet afdoende onafhankelijk zijn van hoogleraren accountancy met meerdere functies.
Groet,
Marcel
Geplaatst door Bob Mohr - 14-9-2011 22:56:58
Wat een emotie ten opzichte van een kritische hoogleraar. En dat ontaart vervolgens in een tirade tegen de wetenschap gebaseerd op een aantal incidenten in 1 specifieke case die geen enkele relatie heeft met het vakgebied waar het hier over gaat. Het ligt in het verlengde van het diskwalificeren van de onwelgevallige conclusies van het onderzoek van Berend van de Kolk over ethisch redeneren van accountants. Niet gebaseerd op echte feiten en argumenten met kennis van het onderzoek, maar vooral vanuit de onderbuik. Ook wetenschappers maken fouten, dat hoor je mij niet ontkennen, maar het diskwalificeren van de complete wetenschappelijke wereld zoals nu gebeurt, gaat mij veel te ver. Daar schrik ik van. Het lijkt op het ontkennen en buiten spel zetten van de belangrijkste motor achter onze culturele, maatschappelijke en intellectuele ontwikkeling (zie ook de NRC Next van vandaag).
Hoogleraren worden primair aangesteld omdat ze goed zijn in hun vak. Je mag, uitzonderingen daargelaten, zelfs veronderstellen dat zij tot het neusje van de zalm gerekend mogen worden. Dat geldt zeker voor de hoogleraren die ook in de praktijk van hun vak werken. Je mag dan veronderstellen dat ze mede op basis van hun verdienste in de praktijk zijn aangesteld. En dat hoort ook zo: de besten in hun vakgebied horen aangesteld te worden als hoogleraar. Hun verantwoordelijkheid reikt namelijk verder dan wetenschappelijk onderzoek. Net zo belangrijk is hun andere taak: het verzorgen van onderwijs om de door onderzoek opgedane kennis breder te verspreiden en kennis te delen. Naast het onderzoek, zijn de hoogleraren de primaire opleiders van de volgende generatie experts. Dat is de essentie van wetenschap en van universiteiten.
En ik mag toch hopen dat de grootste experts op een bepaald vakgebied, bijvoorbeeld de accountancy, zich mengen in de maatschappelijke discussie over hun vak. Ik mag toch hopen dat onze grootste experts zich niet terugtrekken in hun ivoren toren om wetenschappelijk onderzoek te doen. Zodat de mindere goden, mijzelf incluis, de mening van de grootste experts moeten ontberen of kunnen ontkennen bij de invulling van de maatschappelijke betekenis van het onderzoek. De mening van de hoogleraren telt niet zwaar omdat ze hoogleraar zijn. Hij telt zwaar omdat ze de experts zijn, de kennisleiders op hun vak. Feit is dat hoogleraren in de accountancy betrekkelijk weinig van zich laten horen in de huidige tijden van crisis. Feit lijkt ook dat hoogleraren die ook partner zijn bij een groot accountantskantoor nog minder reageren dan de andere hoogleraren. Marcel Pheijffer is daar kritisch over.
Marcel reageert op de enige juiste manier: op feiten gebaseerd, een scherpe analyse maken en daarmee de kritiek weerleggen. Het zou zowel Arnoud als Philip Wallage sieren als zij, op basis van de feiten, reageren op wat Marcel stelt. Niet per se op mijn stuk. Vooral op wat Marcel in zijn nieuwe column stelt.
Geplaatst door Jan Wietsma - 13-9-2011 23:55:53
Lees ook de weblog van Fouk Tsang: accountancyvisie.blogspot.com/2011/09/half-om-half-gehakt.html
Geplaatst door Arnout van Kempen - 13-9-2011 10:10:18
De stuitende arrogantie van een hoogleraar die meent dat zijn beroepsgroep geroepen is om het gewone volk uitleg te geven, omdat hoogleraren zo betrouwbaar zijn, doet denken aan diezelfde al even stuitende arrogantie van accountants enkele decennia geleden.
Feit is dat in dit land veel, heel veel onderzoek gefinancierd wordt door partijen die belang hebben bij de uitkomsten van dat onderzoek. Als dat onderzoek is naar financiële verantwoordingen eisen we onafhankelijkheid, toezicht, kwaliteitssystemen, etc., etc. En allemaal terecht. Maar als dat "wetenschappelijk onderzoek" is, accepteren we net zo makkelijk dat de farmaceutische industrie iedere truc uit de kast haalt die te bedenken valt om resultaten te beïnvloeden, accepteren we dat de oud voorzitter van Wakker Dier onderzoek doet naar de hufterigheid van vleeseters, accepteren we dat er geen controle op data plaats vindt, dat er geen transparantie is, dat onderzoekers elkaar blind vertrouwen en elkaar niet bevragen.
Hoogleraren die zich graag in het publieke debat mengen, prima, heel erg leuk. Maar is de hoogleraar niet primair geroepen om degelijk onderzoek te doen en daarover te publiceren in wetenschappelijke tijdschriften, waar wetenschapsjournalisten vervolgens de vertaling voor het publiek van maken?
Nu is er heibel over de deelname aan het publieke debat. Maar misschien zou het boeiender zijn als het FD eens bekijkt wat voor nuttige wetenschappelijke bijdrage de betreffende hoogleraren leveren? En hoe de kwaliteitsborging van dat wetenschappelijke onderzoek is? Laat eens zien of hoogleraren die tevens partner zijn aantoonbaar slechter, of beter, hun echte werk doen. Misschien dat we dan echt nieuws krijgen en geen stormpje in een borrelglaasje water.
Helaas kan ik geen hyperlinks gebruiken, maar google even op " wetenschap fraude" en u komt meer casussen tegen dan u lief is. Stapel, die data verzint, Vonk die belangenverstrengeling geen probleem vindt en die blind vertrouwen beter vindt dan kritisch denken, etc. etc.
In Trouw een heel artikel vol met methoden om je onderzoek te manipuleren. Van de KNAW een uiting van zorg over de "gesloten datacultuur onder psychologen".
Nee, het spijt me, ik kan niet geloven dat het grootste probleem van de vaderlandse hoogleraar is dat hij of zij verbonden is aan een accountantskantoor en daarom te weinig columns schrijft.
Geplaatst door Jan Wietsma - 13-9-2011 9:30:49
Laten we niet alleen wijzen naar de hoogleraren van de Big4. Er schort kennelijk ook iets aan het benoemingsbeleid bij universiteiten. Deze universiteiten zouden toch in staat moeten zijn hoogleraren te benoemen die zonder enige last of ruggespraak kunnen publiceren. Of financieren de Big4 voor een deel de universiteiten? Ik mag hopen dat het antwoord hierop een onverbloemd nee is.
Geplaatst door leon van den Nieuwenhuijzen - 12-9-2011 22:06:23
Ik begrijp Marcel Pheijffler cs en ik begrijp Philip Wallage cs. Bovenal heb ik beiden hoog staan als het gaat om integriteit en kwaliteit. En feitelijk zou het geen verschil mogen maken omdat zowel de hoogleraar als de controlerend accountant een maatschappelijke functie vervullen. Maar ook hier speelt weer het perceptievraagstuk en dat vervelende geld/commerciele belang. Wat dat betreft heb je dan op voorhand in het reguliere verkeer de schijn tegen als een hoogleraar tevens partner is bij een accountantskantoor, Je moet dan veel uitleggen en dan sta je feitelijk al op achterstand. Toch ligt hier volgens mij wel de sleutel, namelijk bespreken, toelichten, uitleggen en kwetsbaar opstellen. Dan komt het goede van beide rollen weer tezamen en worden het debat, de beroepsuitoefening en uiteindelijk het maatschappelijke effect goed bediend.
Geplaatst door Arnout van Kempen - 12-9-2011 10:46:47
Hoogleraren hebben volgens voormalig hoogleraar Van de Poel, die voor de rechtbank deskundige was in de Ahold-zaak, naast onderwijs en onderzoek de maatschappelijke taak zaken uit te leggen. 'Iedere maatschappij heeft gezagsdragers nodig waarin de mensen vertrouwen stellen. In Nederland zijn dat de hoogleraren, omdat ze erom bekend staan niet te knoeien met de waarheid.'
Dat is, nadat ik hoogleraar Vonk, ex voorzitter Wakker Dier, mede-verantwoordelijk voor het 100% uit de dikke duim gezogen onderzoek naar de hufterigheid van vleeseters, en zelfverklaard tegenstander van enige vorm van interne controle in het wetenschapsbedrijf, misschien wat te optimistisch van hoogleraar vd Poel.
Jaren geleden meenden accountants dat ze zo betrouwbaar waren in de ogen van het maatschappelijk verkeer, gewoon, omdat ze zeiden dat ze zo betrouwbaar waren. Misschien moeten hoogleraren, als beroepsgroep, eens goed naar de accountants kijken, voor ze zichzelf op datzelfde voetstuk menen te zien staan.
Geplaatst door Arnout van Kempen - 12-9-2011 10:42:22
Voor mijn idee:
in welke sector voeren hoogleraren WEL een publiek debat dat de goedkeuring van het FD zou kunnen wegdragen? Misschien handig om een norm te hebben waaraan we kunnen afmeten of het allemaal echt zo erg is.
Veel boeiender dan de vraag of hoogleraren het publieke debat opzoeken lijken me twee andere vragen:
1. Beschikt de populaire pers wel over de journalisten die de vertaalslag weten te maken tussen wat er aan academische publicaties de wereld wordt ingeslingerd en dat wat lezers kunnen en willen lezen? In dit geval moet ik zeggen dat ik, als FD-abonnee en actief in de accountancy-branche, nu niet direct vreselijk onder de indruk ben van het kwaliteitsniveau van de journalistiek die over het accountantsberoep schrijft, en veelal zwijgt. Als er geen rel te beleven is, is het meestal gewoon stil.
2. Levert de wetenschap wel kwaliteit? Het lijkt mij niet de taak van hoogleraren om polemieken te voeren, het publieke debat op te zoeken, etc. Veeleer lijkt mij de taak van de wetenschap om te wetenschappen. Onderzoek doen en publiceren dus, niet in het FD, maar in de wetenschappelijke bladen. En dan graag goed, met voldoende interne controle en onafhankelijkheid, zodat we niet opeens een ex-voorzitter van Wakker Dier aantreffen als onderzoeker die zich 100% baseert op verzonnen data, die wel signalen had dat er wat mis was, maar die meent dat het not done is als wetenschappers elkaar niet blind vertrouwen.
Kortom, als wetenschappers niet goed wetenschap bedrijven, dan hebben we een probleem. Als journalisten niet goed journalistiek bedrijven, dan hebben we ook een probleem. Maar als niet iedere hoogleraar blogs, columns e.d. schrijft, dan hebben we volgens mij geen probleem, maar een over de volle breedte van de academische wereld volmaakt normaal verschijnsel.