'Heroverweeg agendabepalende rol IASB' (FD)

donderdag 28 juli 2011 | 0 reacties

In het FD van vandaag pleiten Arjan Brouwer en Erik Roelofsen, beiden director bij PwC, voor een heroverweging van de agendabepalende rol van de International Accounting Standards Board (IASB).

zie ook

Arjan Brouwer en Erik Roelofsen

Een voorstel voor de financiële verslaggeving van leases kan niet rekenen op applaus uit Brussel. De Europese politiek heeft de opsteller van de regels, de International Accounting Standards Board (IASB), daarom terug naar de tekentafel gestuurd.

Niet voor de eerste keer sluit een voorgestelde oplossing van de IASB niet aan bij behoeften van gebruikers. Het is daarom hoog tijd om de agendabepalende rol van de IASB te heroverwegen. Politiek en andere belanghebbenden moeten vooraf de veranderagenda bepalen, nog voordat verslaggevingexperts zich richting tekentafel begeven.

De IASB is een onafhankelijk internationaal orgaan belast met het maken van standaarden voor het opstellen van jaarrekeningen. De leden zijn stuk voor stuk erkende experts op het gebied van financiële verslaggeving. Toch lukt het hen nauwelijks om met nieuwe richtlijnen (IFRS-regels) te komen die kunnen rekenen op bijval van de diverse belanghebbenden. Het proces levert ten opzichte van de ambities marginale resultaten op.

Het grootste probleem is dat het huidige systeem te technocratisch is; men wil het te mooi maken. De IASB beperkt zich niet tot de problemen die breed worden geconstateerd en ervaren, maar komt ook met techneutoplossingen voor problemen die niemand heeft. Zo was bij leasing het oorspronkelijke probleem dat bedrijven hun leaseovereenkomsten zodanig structureerden dat ze buiten de balans vielen.

Logisch zou zijn geweest de bestaande regels aan te scherpen. In plaats daarvan bedacht de IASB in acht jaar tijd niet alleen een theoretisch zeer zuivere verslaggevingmethode, maar ook volledig andere manier van verwerken van leases. Een voorstel dat vanwege de complexiteit op felle weerstand stuit van ondernemingen. Gebruikers van jaarrekeningen zijn evenmin enthousiast. Gevolg is dat Europa, bij monde van de commissie die de voorstellen vaktechnisch beoordeelt, de IASB wederom terugstuurt naar de tekentafel.

De moeizame totstandkoming van nieuwe lease-accounting regels is slechts een van de vele voorbeelden. Met als risico dat de geloofwaardigheid van de IASB terrein verliest. De onderliggende oorzaak is de wijze waarop het regelgevingproces is opgezet. De IASB is een onafhankelijk orgaan dat zelf zijn agenda en de reikwijdte van zijn projecten bepaalt. Europa komt pas om de hoek op het moment dat er een inhoudelijke en politieke toetsing van de bedachte regels plaatsvindt. De verslaggevingexperts van de IASB schrijven dus niet alleen regels, maar bepalen ook de veranderrichting ervan. Zo loop je een groot risico op het bouwen van luchtkastelen: regels waarvan de behoefte niet vaststaat en welke voorts onhaalbaar blijken.

Het is daarom hoog tijd om de agendabepalende rol van de IASB te heroverwegen. Wij pleiten ervoor dat de wereldpolitiek projecten van de IASB in de toekomst beter afbakent en vooraf aangeeft wat ze wel en niet zal accepteren. Het is aan de EU en de G20 om na een inventarisatie onder belanghebbenden te bepalen waar verslaggevingproblemen liggen die om een oplossing vragen. Dat moet leiden tot scherpere kaders waarbinnen de IASB nieuwe standaarden opstelt. De kwaliteiten en achtergrond van de nieuwe IASB-voorzitter Hans Hoogervorst zijn hierbij zeer welkom. Zijn aankondiging afgelopen dinsdag van een openbare consultatie over de toekomstige IASB-werkzaamheden vormt een hoopgevende start om tot sneller en pragmatischer verbeteringen van financiële verslaggevingregels te komen.

Arjan Brouwer en Erik Roelofsen zijn beiden director bij PwC en verbonden aan respectievelijk de Universiteit van Amsterdam en de Rotterdam School of Management.