IFRS had wel grote invloed op crisis (FD)
05 februari 2010 - Op het moment van uitbreken van de kredietcrisis heeft IFRS die crisis wel degelijk verergerd, zegt oud-bankier en oud-hoogleraar Financiële Instellingen Dick van Wensveen vandaag in het Financieele Dagblad.
Dick van Wensveen
De accountants Muis en Korf verklaarden voor de commissie-De Wit dat de boekhoudmethode IFRS niet tot de oorzaken van de bankcrisis gerekend mag worden maar tot eerdere ontdekking van de problemen heeft geleid. Dat beeld behoeft correctie.
In de cascade van ontwikkelingen, die najaar 2008 tot de crisis leidden, speelde IFRS wel degelijk een belangrijke rol. IFRS schrijft voor dat een bank alle waardepapieren die op een markt verhandeld worden waardeert tegen 'fair value' (marktwaarde). Dit had tot gevolg dat, toen de rating agencies de rating van subprime- en alt-A-hypotheken verlaagde, grote beleggers in dit papier het moesten verkopen omdat het niet meer 'investment grade' was. Maar er was plotseling geen markt meer, kopers bleven weg. De financiering van de 'special purpose vehicles' waarin dit papier vaak gestald was, hield ook plotseling op.
Het gevolg was dat enkele noodliquidaties plaats vonden tegen koersen die wel de dwangsituatie van de verkoper maar niet de intrinsieke waarde van het papier weergaven: de koersen lagen op 20 à 30% terwijl de verlieskans op 10 à 15% werd geschat. De schatting van de intrinsieke waarde was dus met 85 à 90% ver boven de marktwaarde die gebaseerd was op slechts enkele transacties.
Hier wreekt IFRS zich. Door enkele transacties werden wereldwijd banken gedwongen grote afschrijvingen op dit papier te doen tot ver onder de echte 'fair value', de verwervingsprijs minus geschatte toekomstige verliezen. De crisis werd hierdoor verergerd. De tweede reddingsoperatie voor ING was gebaseerd op de wetenschap dat de marktwaarde van de alt-A-obligaties niet de echte waarde representeerde en daarom verzekering door de Staat rechtvaardigde.
Als ING haar alt-A-portefeuille niet volgens IFRS had hoeven te boeken was mogelijk de tweede reddingsoperatie niet nodig geweest. Inmiddels liggen de marktkoersen weer hoger, maar dat neemt niet weg dat op het kritische moment van het uitbreken van de crisis IFRS haar heeft verergerd. IFRS is een uitstekend boekhoudsysteem dat gehandhaafd moet blijven. Maar als in uitzonderlijke omstandigheden een markt niet functioneert, moet tijdelijk een andere waarderingsgrondslag voor op die markt verhandelde activa worden gevonden.
Dick van Wensveen is oud-bankier en oud-hoogleraar Financiële Instellingen.
Copyright (c) Het Financieele Dagblad, 2010. www.fd.nl
Reacties (0) | Reageer