Talrijke veranderingen en gebrek aan helderheid doen 'gehaktdag' geen goed (FD)
15 mei 2010 - De verantwoording van het kabinetsbeleid en de financiële verslaglegging van het Rijk laten veel te wensen over. Na de invoering in 2000 van de jaarlijkse 'gehaktdag' op de derde woensdag in mei, ging de leesbaarheid en de inhoud van het financieel jaarverslag aanvankelijk met sprongen vooruit. Maar aan die opgaande lijn kwam een abrupt einde met de verslagen over 2007 en 2008.
Laurens Berentsen
Den Haag
De negatieve trendbreuk is een opvallende uitkomst van een onderzoek dat adviesbureau ConQuaestor heeft gedaan naar tien jaar verantwoordingsdag. De adviseurs voor strategische en operationele vragen rondden hun onderzoek deze week af.
Het verslag over 2009 is niet onderzocht. Dat is afgelopen woensdag verschenen en wordt volgende week woensdag officieel aan de Tweede Kamer aangeboden door demissionair minister van Financiën Jan Kees de Jager. Donderdag debatteert de Kamer erover met De Jager, premier Balkenende en vicepremier Rouvoet.
Toenmalig minister van Financiën Wouter Bos constateerde een jaar geleden dat 'gehaktdag' als tegenhanger van Prinsjesdag niet uit de verf komt. Bos stelde dat er brede overeenstemming is over het belang burgers te informeren over wat er met hun belastinggeld is gebeurd. 'Maar toch slagen we er niet in om dat op een aansprekende en politieke manier te doen', aldus de PvdA-bewindsman, die weer een andere vorm voor de verantwoording koos dan zijn voorgangers. Bos gaf 'gehaktdag' nog één kans.
De talrijke veranderingen zijn juist een probleem van 'gehaktdag', zegt Mark Telgenkamp, partner bij ConQuaestor. 'Er zouden duidelijke richtlijnen voor de verslaglegging moeten zijn, zoals die er ook zijn voor het bedrijfsleven', aldus Telgenkamp. 'Dan krijg je een consistent beeld en verklein je bovendien de kans dat de verslaggeving politiek wordt gestuurd. Nu lijkt de verslaglegging afhankelijk van de minister die er zit.'
De onderzoekers hebben de financiële jaarverslagen op 26 criteria beoordeeld, zowel voor wat betreft de inhoud als de vorm. Opvallend is dat de wijzigingen die onder Bos zijn doorgevoerd, volgens de onderzoekers geen verbeteringen zijn geweest.
Van 2000 tot en met 2006 gaan de verslagen er jaar in jaar uit op vooruit. Zo scoort het verslag over 2006 op 22 punten een voldoende. Een jaar later resteren daarvan slechts 12 plusjes. Zo zijn een concrete missie en een concrete visie uit het verslag over 2007 geschrapt. Speerpunten van beleid zijn weggelaten en doelstellingen worden niet genoemd en toegelicht.
'De verslagen over 2007 en 2008 zijn veel meer incidentgedreven', aldus Telgenkamp. 'Er wordt vooral ingegaan op de economische en financiële situatie, ook vanwege de kredietcrisis.'
Telgenkamp erkent dat de verantwoording door het kabinet minder spannend is dan door een beursgenoteerd bedrijf, omdat het kabinet zich door het jaar heen telkens moet verantwoorden voor het gevoerde beleid. Maar om de verantwoording dichter naar de burgers toe te brengen, moeten de stukken bondiger en overzichtelijker worden gepresenteerd, stelt de adviseur.
Ook een mooi vormgegeven jaarverslag zou volgens hem geen kwaad kunnen. Net zoals iets meer opluistering rond 'gehaktdag' niet zou misstaan. De onderzoekers suggereren een rol voor de koningin, die ook op Prinsjesdag veel aandacht trekt.
Waar gaat het mis?
Jaarverslag 2008
- Geen concrete missie
- Geen concrete visie
- Inzicht strategie en beleid van de overheid ontbreekt
- Doelstellingen niet helder
- Impact van resultaten worden niet gemeld
- Het verschil tussen begroting en realisatie niet vermeld
Copyright (c) Het Financieele Dagblad, 2010. www.fd.nl
Reacties (0) | Reageer