Innovatie in familiebedrijf begint bij eigen medewerkers

woensdag 14 december 2011 | 0 reacties

Bij innovaties in familiebedrijven spelen eigen medewerkers de belangrijkste rol, direct gevolgd door contact met klanten. Dat blijkt uit de jongste Van Lanschot Familiebedrijven Barometer die vandaag werd gepresenteerd. De ondervraagde bedrijven zijn somber gestemd over de economische vooruitzichten voor het komende halfjaar.

zie ook

Gevraagd naar de belangrijkste innovaties noemen de ondernemers in familiebedrijven respectievelijk vernieuwing van diensten (21 procent), productvernieuwing (11 procent) en ontwikkelen van geheel nieuwe producten (11 procent). Procesinnovaties en organisatievernieuwingen worden door familiebedrijven relatief als minder belangrijk gezien.

Een van de tien innovaties ontstaat 'bij toeval'

In de familiebedrijvenbarometer is gevraagd hóe innovaties ontstaan. De eigen medewerkers blijken daarin de belangrijkste rol te spelen, direct gevolgd door contacten met klanten. Ook draagt de ondernemer in het familiebedrijf zélf innovaties aan. Dit is vooral het geval in de zakelijke dienstverlening. Met name in industriële bedrijven ontstaan innovaties door contacten met externe leveranciers; zij spelen in andere sectoren geen prominente rol. Een van de tien innovaties ontstaat 'bij toeval'.

Vier van de tien familiebedrijven bezitten het intellectueel eigendom van innovaties, maar dat is niet altijd formeel vastgelegd in merkrechten, patenten of octrooien. De kosten om intellectueel eigendom vast te leggen zijn te hoog, zegt 58 procent van de respondenten. Ongeveer een derde van de ondernemers zegt onvoldoende kennis te hebben over de procedures om kennis te beschermen.

Stimuleringsmaatregelen en subsidies: onbekend = onbemind

In familiebedrijven zijn het vooral de klanten die motiverend zijn om innovaties van de grond te krijgen. Zij worden door 82 procent van de ondernemers genoemd en laten toeleveranciers (55 procent), branche-organisaties (42 procent), kennisinstituten/onderwijs (41 procent) en de overheid (37 procent) achter zich. Consultants en externe adviseurs (33 procent) dragen het minst bij aan innovaties.

Stimuleringsmaatregelen en subsidies zijn onbekend bij tweederde van de familiebedrijven. Dat stemt overeen met een andere uitkomst: slechts 14 procent van de familiebedrijven maakt er goed gebruik van. Nog eens 16 procent zegt deze maatregelen beperkt te gebruiken.

Innovatie verankerd in dagelijke bedrijfsvoering

Uit het onderzoek komt een beeld naar voren dat innovatie bij familiebedrijven is verankerd in de dagelijkse bedrijfsvoering en dus niet als een aparte taak wordt beschouwd waarvoor medewerkers vrij zijn gemaakt met expliciete doelen.

Gevraagd welke innovatiemodellen op het eigen bedrijf van toepassing zijn, blijkt de helft van de familiebedrijven (52 procent) te werken met bijdragen van eigen medewerkers, 41 procent van de ondernemers neemt zelf initiatief voor innovaties, beslist erover en voert grotendeels uit. Soms (6 procent) starten familiebedrijven nieuwe bedrijven voor innovatie of nemen participaties in andere bedrijven om daaraan vorm te geven.

Bedrijven met meer dan honderd medewerkers hebben veel vaker innovatiedoelstellingen expliciet vastgelegd. Over de hele linie heeft circa eenderde van de bedrijven expliciete doelstellingen, eenderde stuurt met 'losse' doelen en eenderde zonder doelen.

Economische vooruitzichten: ondernemers hijsen stormbal voor komende zes maanden

Ondernemers in familiebedrijven zijn op dit moment na een opleving somberder over de vooruitzichten van de Nederlandse economie voor de komende zes maanden. De indexscore van de barometer daalt maar liefst 37 punten van 118 naar 81. Dit is de grootste verandering sinds Van Lanschot onderzoek doet onder familiebedrijven.

Allerlei zorgen (wetgeving, personeel, lastendruk) schuiven door de crisis naar de achtergrond. De continuïteit van het bedrijf vergt alle aandacht en staat met stip bovenaan als ondernemingsdoelstelling.