Jaarverslagen ministeries: rechtmatigheid van hoog niveau, weinig vooruitgang bij informatie over prestaties

dinsdag 18 mei 2010 | 0 reacties

De beschikbaarheid van beleidsinformatie in de jaarverslagen van ministeries is de afgelopen jaren amper toegenomen. Er wordt weinig vooruitgang geboekt in het concreter formuleren van doelstellingen en prestaties. Het niveau van rechtmatigheid en verantwoording in Nederland is in vergelijking met het buitenland hoog. Dit concludeert de Algemene Rekenkamer in het rapport 'Rijk verantwoord 2009'.

zie ook

De beschikbaarheid van beleidsinformatie in de jaarverslagen van ministeries is de afgelopen jaren amper toegenomen. Er wordt weinig vooruitgang geboekt in het concreter formuleren van doelstellingen en prestaties. In steeds meer gevallen wordt uitgelegd waarom informatie over effecten en prestaties ontbreekt. Dit gebeurde twee jaar geleden bij ruim een kwart van de doelstellingen, over 2009 is dit opgelopen tot 41 procent. De bedrijfsvoering van het Rijk is redelijk op orde, maar een aantal hardnekkige onvolkomenheden vraagt nog extra aandacht.

De rijksoverheid heeft de budgetten voor 2009 voor het overgrote deel rechtmatig - conform vooraf vastgelegde regels - uitgegeven. Het niveau van rechtmatigheid en verantwoording in Nederland is in vergelijking met het buitenland hoog. Dit kan in het gedrang komen als ministers besluiten tot minder controle- en verantwoordingslasten, maar niet tegelijkertijd zorgen voor vereenvoudiging van regelgeving en concreter formuleren van de doelstellingen waardoor de realisatie daarvan beter kan worden vastgesteld.

Dit concludeert de Algemene Rekenkamer in het rapport 'Rijk verantwoord 2009' op basis van onderzoek naar de jaarverslagen 2009 van alle ministeries. In dit rapport wordt de Rijksrekening 2009 goedgekeurd.

Acht ministers geven van in totaal € 44,3 miljard aan uitgaven in hun jaarverslagen nauwelijks aan of zij met dit geld bereikt hebben wat zij wilden bereiken. Voor € 37 miljard aan uitgaven is zeer beperkt aangegeven of de ministers gedaan hebben wat zij van plan waren.

In de meeste gevallen leggen de ministers uit waarom zij het niet zinvol of relevant vinden om toe te lichten of een doel of prestatie gerealiseerd is. Bij ruim € 4,5 miljard aan uitgaven doen de ministers ook dit in de jaarverslagen niet, waardoor onduidelijk blijft of deze uitgaven hebben bijgedragen aan de prestaties die de Tweede Kamer in de begroting heeft goedgekeurd.

Niet-financiële informatie in de jaarverslagen van ministeries (zoals over prestaties en bedrijfsvoering) speelt een steeds grotere rol in het debat tussen kabinet en Tweede Kamer. Van deze informatie wordt echter alleen het proces van de totstandkoming, en niet de informatie zelf gecontroleerd. Gezien het belang van deze informatie in het verantwoordingproces vindt de Algemene Rekenkamer dat de betrouwbaarheid van deze informatie verhoogd moet worden.

Zes ministers doen mee aan een experiment over het verantwoorden van het beleid in het jaarverslag. Daarbij krijgt de Tweede Kamer via de jaarverslagen alleen informatie over prestaties en effecten over onderwerpen die deze ministers als prioriteit zien. Deze wijze van verslaglegging bemoeilijkt volgens de Algemene Rekenkamer de controle door het parlement, zeker als volgende kabinetten andere prioriteiten stellen. In 2010 volgt een evaluatie van het experiment.