Positief oordeel over EU-lidstaatverklaring 2010

dinsdag 17 mei 2011 | 0 reacties

Over het geheel genomen is de Algemene Rekenkamer positief over de EU-lidstaatverklaring die Nederland dit jaar voor de vijfde keer afgeeft. Nederland verantwoordt zich dit jaar over € 1.068,7 miljoen aan bij de Europese Commissie gedeclareerde uitgaven.

zie ook

De lidstaatverklaring geeft een goed beeld van het beheer en de besteding van dit Europese geld.

De Algemene Rekenkamer is kritisch op twee onderdelen van de lidstaatverklaring. Zo zijn gelden uit het Europees Landbouwfonds voor de Plattelandsontwikkeling (ELFPO) niet goed aanbesteed en geeft het kabinet voor het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) geen volledig beeld van de geconstateerde fouten in de declaraties voor dit fonds. Volgens het kabinet is dit een incidentele fout die niet meer zal voorkomen.

Met de invoering van de 'EU-lidstaatverklaring', gericht aan de Europese Commissie en aan het Nederlandse parlement, wil Nederland bijdragen aan een beter beheer, een betere controle en een betere verantwoording van de EU-gelden die Nederland in gedeeld beheer met de Europese Commissie besteedt. De lidstaatverklaring wordt jaarlijks door de minister van Financiën namens het kabinet afgegeven.

De Algemene Rekenkamer is gevraagd om jaarlijks een oordeel te geven over de Nederlandse EU-lidstaatverklaring.
Behalve Nederland publiceren het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en Zweden een lidstaatverklaring. De verklaringen verschillen onderling van elkaar doordat regelgeving en geharmoniseerde normen ontbreken. Helaas hebben deze initiatieven nog niet tot navolging in andere lidstaten geleid.

De Algemene Rekenkamer is positief over de ontwikkeling die de lidstaatverklaring in Nederland de afgelopen vijf jaar heeft doorgemaakt. Alle fondsen waarvoor de lidstaat en de Europese Commissie samen verantwoordelijk zijn, maken deel uit van de lidstaatverklaring. Bovendien constateert de Algemene Rekenkamer dat beheer, controle en verantwoording over Europees geld in Nederland verbeterd is. Met name op het gebied van de structuurfondsen is nog verdere verbetering nodig.

Geen controle op Europees aanbesteden ELFPO

Subsidies die worden uitgekeerd uit het ELFPO moeten bijdragen aan (economische) ontwikkeling van plattelandsregio's. Wanneer door de ontvanger van de subsidie met het ELFPO-geld een derde partij wordt ingeschakeld, moeten hierbij de lokale aanbestedingsregels worden gevolgd. De Algemene Rekenkamer constateert dat op dit moment niet wordt gecontroleerd of dit ook daadwerkelijk wordt gedaan. Daardoor is onduidelijk of de subsidies volgens de regels zijn besteed.

Landbouwsubsidies onterecht verstrekt, minister betaalt

In Nederland is in het afgelopen 'landbouwjaar' € 14,5 miljoen onterecht aan Europese subsidies verstrekt. Dat kwam doordat het controlesysteem dat het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I, voorheen Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) hanteerde om de oppervlakte van agrarische bedrijven te berekenen niet goed werkte.

De minister besloot het te hoog verstrekte subsidiebedrag niet bij de boeren terug te vorderen, tenzij er overduidelijk sprake was van een bewust foute aanvraag door de boer. Daarnaast besloot de minister het bedrag uit eigen begroting te dekken en in mindering te brengen op de declaratie bij de Europese Commissie.

De Tweede Kamer stemde in met deze handelwijze, die volgens de Algemene Rekenkamer in strijd is met Europese regelgeving. De minister van EL&I had dit bedrag volgens deze regels moeten terugvorderen bij de boeren.

Algemene Rekenkamer vraagt aandacht voor afdrachten

De Algemene Rekenkamer dringt er op aan ook de Nederlandse afdrachten aan de Europese Unie in de EU-lidstaatverklaring op te nemen. Maximale transparantie over Europese geldstromen draagt volgens de Algemene Rekenkamer bij aan vertrouwen tussen lidstaten en Europese Commissie. Door net als Denemarken de afdrachten op te nemen in de lidstaatverklaring neemt het kabinet expliciet verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de afdrachten.

Het kabinet heeft negatief gereageerd op deze aanbeveling. De Algemene Rekenkamer vindt dit een gemis en raadt de minister een stapsgewijze introductie van de afdrachten in de lidstaatverklaring aan, te beginnen met het op korte termijn opnemen van de landbouwrechten en douanerechten in de EU-lidstaatverklaring.

Dit jaar is door de Algemene Rekenkamer en de Europese Rekenkamer een co-ordinated audit uitgevoerd betreffende de twee landbouwfondsen (ELGF en ELFPO). Dit samenwerkingsproject levert interessante ervaringen op, die kunnen bijdragen aan een effectievere en efficiëntere controle van Europese geldstromen, zowel op het niveau van de lidstaat als op het niveau van Europa.