Deel kennis maar ook macht - in het belang van de mkb-auditor!

woensdag 23 december 2009 | 2 reacties

Aan het einde van het jaar is er traditioneel een moment van bezinning. In de afgelopen periode heb ik enkele malen mijn zorg uitgesproken over de situatie op de auditmarkt en de structurering van de relaties tussen de betrokken partijen, en suggesties naar voren gebracht om de maatschappelijke risico's daarvan te verminderen.

Daarop terugkijkend schijnt het mij toe dat we met z'n allen in een situatie verzeild zijn geraakt die niemand bedoeld heeft toen het onafhankelijke publieke toezicht op accountants werd ingevoerd.

In zijn 'figuratiesociologie' beschrijft de socioloog Norbert Elias (1897-1990) relatienetwerken tussen individuele partijen die ieder vanuit hun eigen perspectief handelen zonder dat één van hen het gehele speelveld kan beheersen of zelfs maar kan overzien. Gevolg is dat de ontwikkelingen in zo'n krachtenveld en in de machtsverhoudingen tussen partijen een eigen dynamiek krijgen, los van de bedoelingen van partijen.

Alhoewel Elias zijn theorie geruime tijd geleden heeft ontwikkeld en hem op een ander gebied heeft toegepast, is de theorie goed bruikbaar om de huidige ontwikkelingen op de auditmarkt te begrijpen.

Relevante wetgeving op ons gebied wordt niet in Den Haag uitgevonden maar in Brussel. Dat was het geval met de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta; Achtste Europese richtlijn), en ook met de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft; Europese witwasrichtlijnen).

Vervolgens wordt er in Den Haag een vertaalslag gemaakt die verre van perfect is, omdat, kort gezegd, audit voor Haagse politici niet in het centrum van de belangstelling staat en onze beroepsorganisaties er domweg veel te laat bij zijn en wellicht ook goede politieke antennes ontberen.

U herinnert zich wellicht nog de droevige ondergang van de NOvAA in haar strijd tegen de Wta. Een schoolvoorbeeld van een club die het speelveld niet overzag, ook al omdat zij zich altijd verre gehouden heeft van wat er in Europa gebeurt.

Bij de invoering van het onafhankelijk toezicht op accountantsorganisaties zijn NIVRA, NOvAA en SRA gescheiden opgetrokken. Ik meen dat het belang van de mkb-accountant in die strijd tussen de wielen is geraakt.

SRA heeft weliswaar door handig manoeuvreren een mooie trofee in de wacht gesleept - zij is als enige geaccrediteerd voor het uitoefenen van het toezicht namens de AFM, en dat voor een belangenvereniging! Maar de auditmarkt als geheel is in een macabere toestand beland, met de auditmarkt van OOB's (organisaties van openbaar belang) gemonopoliseerd als ware het Microsoft, en de mkb-auditor een uitstervend ras.

Elders op deze site is de beroerde kwaliteit van de anti-witwaswetgeving aan de orde gesteld. Blijkbaar is ook daar onze invloed of onze oplettendheid tekort geschoten, met als gevolg dat wij onze medewerkers hebben opgeleid en onze kwaliteitssystemen hebben ingericht voor iets waaraan de juridische basis lijkt te ontbreken - te gek voor woorden eigenlijk.

Een positief aspect van de aanstaande fusie tussen NOvAA en NIVRA is dat wellicht het contact met de politiek en de Haagse ambtenarij wordt versterkt. En dat is hard nodig.

Hopelijk kunnen wij ons ook méér richten op wat er in Brussel gebeurt. Want dat is nu het exclusieve jachtterrein van de big four, terwijl wat daar gebeurt ook voor mkb-accountants uiterst relevant is.

Zo zouden wij niet alleen kennis kunnen delen, maar ook macht. In het belang van de mkb-auditor!

Joop Anemaet

Reacties

Geplaatst door Joop Anemaet - 29-1-2010 9:26:48

En wie mijn kritiek op het wetgevingsproces niet gelooft, kan het nog eens nalezen in de verslagen van de Commissie De Wit, in het FD vandaag 29-1-2010 pagina 3.

Geplaatst door Paul Th. Stoele RA AA - 23-12-2009 12:23:26

Beste Joop,

Wanneer "mkb-auditors" opvattingen, gevoelens en/of gedrag van anderen willen (kunnen) beïnvloeden, dus macht willen hebben en kunnen uitoefenen, zullen zij die echt eerst zelf moeten (zien te) verwerven. Verwachten dat machthebbers vrijwillig of omdat daar naar gevraagd wordt hun macht delen oftewel gedeeltelijk afstaan is ijdel.

Er zal dus niets anders opzitten dan dat de "mkb-auditors" zich verenigen, zich zelf vroegtijdig informatie eigen maken, zelf macht verwerven, gezamenlijk actie ondernemen in de richting van politici in Brussel en Den Haag alsmede in de richting van invloedrijke ambtenaren en, wellicht, ook gezamenlijk een plaats verwerven in het 'Forum of Firms' van IFAC. Kortom, de gezamenlijke "mkb-auditors" zullen op eigen kracht een plaats moeten zien te bevechten in de (nationale en internationale) fora en aan de vergadertafels waar beslissingen worden voorbereid. Het alternatief is dat er niets anders opzit dan reageren op door machthebbers genomen beslissingen en trachten de gevolgen enigzins aan te passen/te verzachten en dat dan in een stadium dat het feitelijk te laat is.

Wellicht kunnen betrokkenen in de tijd tussen Kerst en oud&nieuw hun gedachten hier eens over laten gaan en 2010 het begin laten zijn van een nieuwe aanpak.

Overigens nu de NOvAA opgaat in het NIvRA is van de mkb-accountants institutioneel niet zo heel veel te verwachten. Het zal dus echt van effectieve "buiten parlementaire" activiteiten afhangen wat er te bereiken valt.

Overigens goede feestdagen en een gezond en succelvol 2010 gewenst.

Paul