Faillissementswet: als het kalf verdronken is…

vrijdag 25 juni 2010 | 13 reacties

De Nederlandse faillissementswetgeving is al vele jaren onderwerp van gesprek. Maar welk schandaal zal de insolventiewereld echt wakker schudden? Als het om daadwerkelijke actie gaat, worden de problemen rond de huidige Faillissementswet (daterend uit 1893) genegeerd als het stiefkindje van Justitie.

Dit ondanks het maatschappelijke belang: Uit onderzoek van Graydon blijkt dat het aantal faillissementen over 2009 ruim elfduizend bedroeg en de daaraan verbonden maatschappelijke schade wordt geraamd op vier miljard euro.

In opdracht van De Keijzer Nipius & Co Accountants BV heb ik (scriptie)onderzoek gedaan naar de financiële deskundigheid van curatoren bij insolventieprocedures. Uit interviews met belanghebbenden en deskundigen - financiële specialisten, maar ook curatoren en een rechter-commissaris - blijkt dat allen (zonder één uitzondering) van mening zijn dat de betrokkenheid van een financieel deskundige bij de insolventieprocedure gewenst is.

Tientallen mensen hebben al publiekelijk vraagtekens gezet bij het functioneren van de Faillissementswet. Ook de door mij geïnterviewde deskundigen vinden unaniem - dus ook curatoren en een rechter-commissaris - dat grondige herziening noodzakelijk is. Dan is het minstens frappant te noemen dat de gewenste aanpassing van die wet tot op heden niet heeft plaatsgevonden.

In 2007 is een uitgebreid onderzoek gestart naar de herziening van de Faillissementswet, onder leiding van hoogleraar S.C.J.J. Kortmann. Het resulterende Voorontwerp Insolventiewet heeft tot zoveel discussie geleid dat invoering van de nieuwe Insolventiewet nog lang niet aan de orde is.

Enkele van de gesignaleerde problemen uit de huidige Faillissementswet zijn de belangenverstrengeling van de curator in het huidige beloningsmodel (heeft een financieel belang bij de boedel), de zeer beperkte transparantie en geringe uniformiteit in de insolventieprocedure (en tussen curatoren), de beperkte structurering en regulering in deze procedure en de hoge maatschappelijke schade als gevolg van faillissementsfraude. Opvallend is ook dat alle geïnterviewden pleiten voor het vergroten van de betrokkenheid van een financieel deskundige bij de insolventieprocedure.

Deze bevindingen hebben mr. F.H.E. Boerma en mijzelf ertoe gebracht om - gesteund door de geïnterviewden - te pleiten voor een actief samenwerkingsverband onder de naam Best Practice. Daarin kunnen onder meer Insolad (curatoren), Recofa (rechters-commissarissen), NIVRA en NOvAA nauw samenwerken om de huidige problemen in de Faillissementswet te verhelpen en onderzoek te doen naar het verbeteren van de insolventieprocedure. Zo'n samenwerking zou leiden tot meer uniformiteit in de insolventieprocedure, tussen de instanties en tussen curatoren.

Onder meer kan worden onderzocht wanneer de betrokkenheid van een financieel deskundige vereist is, welke specifieke taken deze kan verrichten en over welke kwalificaties zo'n deskundige dient te beschikken.

Enkele andere ideeën vanuit de geïnterviewden zijn een faillissementsverzekering, een solvabiliteitsgrens in combinatie met een meldingsplicht, digitalisering van de procedure, verplichte crediteurenbespreking en de ontwikkeling van quick scan software.

Samenwerken loont. In het arrondissement van 's-Hertogenbosch vindt onder leiding van vice-president mr. F.H.E. Boerma nu al periodiek overleg plaats tussen de rechters-commissarissen en curatoren uit de regio. Dit overleg wordt door alle partijen als zeer positief ervaren, omdat op deze wijze permanent onderzoek wordt gedaan naar verbetering van de insolventieprocedure en kennis en ervaring worden gebundeld. Toch wordt dit voorbeeld vooralsnog niet gevolgd in andere arrondissementen.

Twee zaken zijn zeker. De noodzaak van bestrijding van de problemen in en herziening van de Faillissementwet wordt breed gevoeld en - ten tweede - tot op heden doet niemand er echt iets aan.

Door deze passiviteit bestaat de kans dat het enige echte onderzoek dat zal worden gestart, een onderzoek zal zijn naar een faillissementschandaal. Moeten we daar op wachten?


  • Reageer
  • Print
  • Twitter
  • LinkedIn
  • Delen

Reacties (13) | Reageer


Reacties

Geplaatst door Paul Wiersum - 17-7-2010 21:33:30

Beste Bram,
Indien niet gelezen, zie berichtgeving Graydon, FD 17-07-2010, mbt de toename van het aantal wanbetalers, en de gevolgen voor het bedrijfsleven.

Geplaatst door Bram van Diepen - 17-7-2010 10:28:29

Geachte lezers,

Naar aanleiding van het artikel en de daarop volgende reacties denk ik dat mijn punt gemaakt is. De ideeën die ik aandraag zijn ook niet verder onderzocht en dus zeker niet direct implementeerbaar. Maar dat is ook niet het doel van de publicatie of de studie.
In mijn onderzoek heb enkele problemen geconstateerd in de faillissementswet, die naar mijn inziens z.s.m. verholpen dienen te worden. Het is zeer complexe materie en het hoge aantal belanghebbenden met uiteenlopende belangen maakt het verhelpen zeker niet makkelijker.
Maar een conclusie die getrokken kan worden is dat het hoge aantal reacties op het artikel laat zien dat het veel opschudding te weeg brengt en men van mening is dat er zeker iets gedaan moet worden.
Er zijn brieven gestuurd naar Insolad, Recofa, NIVRA en NOvAA. De NOvAA wuifde het weg en zegt het al vaak aangekaart te hebben. Insolad zegt het te gaan bespreken in de volgende vergadering.

De vraag is of wij als publiek hiermee akkoord gaan en wachten tot het eerste schandaal of ons ertegen verzetten en herziening eisen.....

Met vriendelijke groet,

Bram van Diepen

Geplaatst door Willem D. Okkerse - 12-7-2010 22:29:19

quote
Zal de accountant in volle omvang worden geinformeerd door de klant?
unquote

Een zeer terecht vraag. Niet door de klant; die heeft (normaliter) als laatste een motief om failliet te gaan

quote
Wat men niet weet, of niet wordt verteld kan men niet beoordelen. Ik denk in deze meer aan risico management, waarbij men boekwerken kan opstellen, en nadat deze volledig is doorlopen, en heeft voorzien van de vereiste paraaf en de uiteindelijke handtekening.
unquote

Bij de OK-Score bepaling volstaan 25 P&L en Balansposten. Indien u mij een email stuurt op okkerse@ok-ratinginstitute.eu zend ik u een standard format.
Met dit standard format en vijf boekjaren kan met ruim 97% zekerheid het faillissement worden voorspeld. Uniek in deze wereld.

quote
Indien deze protocollen zeer grondig en accuraat doorlopen dienen te worden zal iedere verklaring, intern of extern, gecontroleerd op aanwezigheid, gecontroleerd moeten worden op juitheid, en niet in de laatste plaats of deze is ondertekend door iemand die daartoe de bevoegdheid heeft.
Al met al lijkt mij dit een zeer tijdrovende klus, die zeer waarschijnlijk doorbelast zal worden. Gezien de huidige economische tijden, en de prijsonderhandelingen, om onder andere de accountantskosten te reduceren, is dit mijn inziens een leuk onderwerp om nader te belichten.
unqote.

Voor de uitvoerend accountant is dit maximaal 30 minuten werk. Dus.....

Wie of wat zal winnen? Prijs / kwaliteit of het geld?

Wij denken altijd dat kwaliteit zal blijven bovendrijven, vandaar dat men ook met onze ratings belegt.

quote
Wie kan dit alles voorzien of
voorspellen? Ik denk niet dat een accountant daartoe in staat is, waarvoor alle begrip.
unquote

Try and find out...

Geplaatst door Paul Wiersum - 12-7-2010 21:43:58

Geachte Heer Okkerse,
Dank voor uw reactie, waar ik het op voorhand mee eens ben, ... edoch; zal de accountant in volle omvang worden geinformeerd door de klant?
Wat men niet weet, of niet wordt verteld kan men niet beoordelen. Ik denk in deze meer aan risico management, waarbij men boekwerken kan opstellen, en nadat deze volledig is doorlopen, en heeft voorzien van de vereiste paraaf en de uiteindelijke handtekening.
Indien deze protocollen zeer grondig en accuraat doorlopen dienen te worden zal iedere verklaring, intern of extern, gecontroleerd op aanwezigheid, gecontroleerd moeten worden op juitheid, en niet in de laatste plaats of deze is ondertekend door iemand die daartoe de bevoegdheid heeft.
Al met al lijkt mij dit een zeer tijdrovende klus, die zeer waarschijnlijk doorbelast zal worden. Gezien de huidige economische tijden, en de prijsonderhandelingen, om onder andere de accountantskosten te reduceren, is dit mijn inziens een leuk onderwerp om nader te belichten.
Wie of wat zal winnen? Prijs / kwaliteit of het geld?
BP wil denk ik de tijd graag terugdraaien, en desnoods alle kleppen vervangen a 100 miljoen per stuk.
Een prijzige klep, maar de totale vervangingskosten zullen naar ik inschat lager uitvallen dan waar BP nu naar toe gaat.
Wat ik nog niet ben tegengekomen op deze site zijn de gevolgen van financiele claims, bijvoorbeeld opgelgd vanuit Brussel wegens kartelafspraken, of manipulatie van de koers van een aandeel. Ik denk dan met name aan reputatieschade, maar niet in de laatste plaats de nadelige gevolgen voor de investeerder / belegger.
Wie kan dit alles voorzien of voorspellen? Ik denk niet dat een accountant daartoe in staat is, waarvoor alle begrip.
Graag sluit ik af dat SOX ook niet het wondermiddel is.
De eventuele aanvullingen daarop zullen dat ook niet zijn.
Zie bericht FD 12-07-2010 van Euler Hermes met betrekking tot de te verwachten faillissementen dit jaar.

Geplaatst door Paul Wiersum - 12-7-2010 21:43:29

Geachte Heer Okkerse,
Dank voor uw reactie, waar ik het op voorhand mee eens ben, ... edoch; zal de accountant in volle omvang worden geinformeerd door de klant?
Wat men niet weet, of niet wordt verteld kan men niet beoordelen. Ik denk in deze meer aan risico management, waarbij men boekwerken kan opstellen, en nadat deze volledig is doorlopen, en heeft voorzien van de vereiste paraaf en de uiteindelijke handtekening.
Indien deze protocollen zeer grondig en accuraat doorlopen dienen te worden zal iedere verklaring, intern of extern, gecontroleerd op aanwezigheid, gecontroleerd moeten worden op juitheid, en niet in de laatste plaats of deze is ondertekend door iemand die daartoe de bevoegdheid heeft.
Al met al lijkt mij dit een zeer tijdrovende klus, die zeer waarschijnlijk doorbelast zal worden. Gezien de huidige economische tijden, en de prijsonderhandelingen, om onder andere de accountantskosten te reduceren, is dit mijn inziens een leuk onderwerp om nader te belichten.
Wie of wat zal winnen? Prijs / kwaliteit of het geld?
BP wil denk ik de tijd graag terugdraaien, en desnoods alle kleppen vervangen a 100 miljoen per stuk.
Een prijzige klep, maar de totale vervangingskosten zullen naar ik inschat lager uitvallen dan waar BP nu naar toe gaat.
Wat ik nog niet ben tegengekomen op deze site zijn de gevolgen van financiele claims, bijvoorbeeld opgelgd vanuit Brussel wegens kartelafspraken, of manipulatie van de koers van een aandeel. Ik denk dan met name aan reputatieschade, maar niet in de laatste plaats de nadelige gevolgen voor de investeerder / belegger.
Wie kan dit alles voorzien of voorspellen? Ik denk niet dat een accountant daartoe in staat is, waarvoor alle begrip.
Graag sluit ik af dat SOX ook niet het wondermiddel is.
De eventuele aanvullingen daarop zullen dat ook niet zijn.
Zie bericht FD 12-07-2010 van Euler Hermes met betrekking tot de te verwachten faillissementen dit jaar.

Geplaatst door Willem D. Okkerse - 12-7-2010 0:01:53

Behalve beste Paul, indien de faillissementskans vanaf drie, twee of één jaar vooraf aan de accountant c.q. de onderneming wordt gemeld.

vgl. hiertoe Enron, Parmalat,
Ahold, Landis en vele andere.

Volledige info beschibaar.

Geplaatst door Paul Wiersum - 11-7-2010 20:32:22

Beste Bram,
Vanuit mijn positie als Credit Controller zijn faillissementen mij niet vreemd. Ik ben het met Mock eens dat een verborgen surseance niet de oplossing zal bieden, ongeacht of dit is toegestaan of niet. Geruime tijd geleden heb ik met een curator een discussie gevoerd, alleen dan meer in het voordeel van de eiser. Ik was, en ben nog steeds, een grote voorstander van een gedegen openbaar register van surseances, ter bevordering van de belangen van de eiser. De curator was het volledig oneens met mij, met als argument 'wie is er dan nog bereid te leveren', om de beoogde doorstart mogelijk te maken?
Dat antwoord kan ik uiteraard niet geven. Daar de meeste surseances in de meeste gevallen over zullen gaan in een faillissement, is wat mij betreft het antwoord gegeven. De surseance zal zich niet openbaren in een periode van een week of een maand. Goede interne rapportage, alsmede een goed Credit Management beleid kunnen veel probleem vroegtijdig aan het licht brengen.
De faillissementen van bijvoorbeeld DSB en VDM laten denk ik echter wel zien dat de materie complexer is dan we veelal denken.



Geplaatst door Mock RA - 9-7-2010 14:01:42

Geachte heer van Diepen,

Klein of groot, failliet is failliet.
Uw suggestie van een "geheime surseance" nl. onbekend voor de buitenwereld kan gemakkelijk tot benadeling van schuldeisers leiden.Een werkelijk verborgen surseance bestaat niet en is ook in strijd met de publicatieplicht van beursgenoteerde ondernemingen. En de zg kleine bedrijfjes zijn zo klein dat de schuldeisers heus wel via via vernemen wat er gebeurt.Slechte suggestie dus.
Overigens,vind u Landis, KPNQwest,van der Hoop, van der Moolen,LehmanBrothers Holland,DSBbank om maar een paar te noemen, niet behoren tot de ondernemingen die voornamelijk failliet gaan ?
Ik wens U oprecht veel succes met de studie.

Geplaatst door Bram van Diepen - 9-7-2010 11:22:37

Beste Mock RA,

U duidt waarschijnlijk op onderstaand artikel:

http://www.accountant.nl//readfile.aspx?ContentID=61541&ObjectID=617956&Type=1&File=0000027430_Continuiteit_en_accountantsverklaring.pdf

In het artikel wordt aangekaart dat er regelmatig ondernemingen failliet gaan die een goedkeurende verklaring hebben gekregen.

Mijn onderzoek richt zich meer op de faillissementswet en de betrokkenheid van de accountant. Uit het onderzoek blijkt wel dat de surseance van betaling niet goed functioneerd, waardoor een onderneming in financiële problemen die surseance aanvragen daarna direct overgaan naar een faillissement. Dit probleem zou verholpen kunnen worden door het instellen van een solvabiliteitsgrens met een verplichte meldingsplicht. Hierdoor wordt er (onbekend voor de buitenwereld) advies gegeven aan ondernemingen in problemen. Op deze wijze wordt voorkomen dat ondernemingen onnodig veel risico gaan nemen die leiden tot lage uitkeringen aan schuldeisers. Zo word er enigzins controle gehouden op de directeur en indien nodig overgegaan tot een faillissement zonder dat belanghebbenden daarvoor de dupe zijn

Dit is voornamelijk het geval bij kleinere ondernemingen die niet controle plichtig zijn. Dat zijn voornamelijk de ondernemingen die failliet gaan.

Met vriendelijke groet,

Bram van Diepen

Geplaatst door Mock RA - 8-7-2010 16:42:12

Geen reactie is ook een reactie.

Het standpunt van het Nivra is duidelijk:Een client die zo kort na een goedkeurende verklaring failliet gaat is minder erg dan het verwaarlozen van de PE verplichting.De Landis faillisementsaccountant is door de Accountantskamer een half jaar geschorst, de PE-zondaar een vol jaar.
Ook de curatoren zijn laks met klagen,dat laten ze aan de VEB over. Maar kijk eens naar de recente uitspraak van de Ondernemingskamer inzake het faillisement van KPNQWest, ondanks een akkoord met de schuldeiser gaat de Kamer door "in het algemeen belang".
En wat heeft het Nivra gedaan in deze zaak?

Geplaatst door mock RA - 29-6-2010 8:32:02

Een gedegen onderzoek ,maar ik mis een onderwerp van studie:de rol van de accountant die kort voor het faillissement nog een goedkeurende verklaring heeft gegeven. Het NIVRA zou een meningsuiting dienen te geven ,binnen welke termijn tussen de goedkeurende accountantsverklaring en het faillissement automatisch een tuchtklacht zou moeten worden ingediend, zo niet door de curator dan wel door de Voorzitter van het NIVRA.

Geplaatst door Bram van Diepen - 28-6-2010 8:28:41

Geachte heer/mevrouw Van der Grinten

Een van de problemen die het onderzoek aantoont wordt door u eveneens aangekaart in uw reactie.
Het beloningsmodel functioneert niet en dit wordt ondersteund door de mening van advocaten, curatoren en financiële deskundigen.
De advocaten refereren naar het probleem rondom de lege boedels en de belanghebbenden refereren naar de belangenverstrengeling. Beide partijen hebben een kern van waarheid.
Een mogelijke oplossing die nader onderzocht dient te worden is een faillissementsverzekering. Waarbij ondernemingen tijdens de goede jaren een reserve opbouwen om de kosten van de curator te dekken tijdens het faillissement. Hierdoor zijn de schuldeisers (waaronder de fiscus en indirect elke nederlander) niet de dupe van risicovol ondernemen van een ondernemer.

Tevens blijkt in de praktijk dat bij kleine faillissementen tussen failliet en schuldeisers onderhands een regeling getroffen kan worden, maar door de hoge kosten van de curator alsnog voor een faillissement gekozen moet worden.

Indien u van mening wilt wisselen over bovennoemde materie, verneem ik het graag!

Met vriendelijke groeten,

Bram van Diepen

Geplaatst door Van der Grinten - 25-6-2010 10:35:26

Ik ben heel benieuwd naar de bevindingen uit het scriptieonderzoek. Zo is het opvallend te noemen dat de curator inzake DSB de surseanceperiode niet heeft benut maar vrijwel direct de stekker eruit heeft getrokken. Nu blijkt dat PwC en Houthoff miljoenen (gaan) verdienen aan de afwikkeling en deze ook nog eens 10 jaar zal gaan duren kan men toch wel twijfelen over de mate van insolventie van DSB. Uiteindelijk legt de curator verantwoording af aan de rechter en niet aan het publiek zoals een accountant dat normaliter (in theorie) doet. Het lijkt mij in het belang van de boedel dat de kosten zo laag mogelijk worden gehouden maar de PwC uurtarieven zijn allesbehalve daarop gericht. Ik denk dat hun werkzaamheden evengoed door een andere partij tegen een veel lagere kostprijs kunnen worden verricht.


Reageer op dit artikel


 





Laatste reacties






Over de auteur


Archief