Neem een moestuin

dinsdag 21 oktober 2008 | 3 reacties

Wat begon als een stapel dubieuze hypotheken in de VS werd al rap een brede kredietcrisis, waarin banken omvielen omdat ze hun hand hadden overspeeld en geen garanties meer konden bieden tegenover de tegoeden van hun klanten. Geen andere bank meer te vinden om weer geld van te lenen en zo de illusie hoog te houden.

Fortis en vooral Icesave brachten de crisis in onze huiskamers. Bij beleggen krijg je geen garanties voor de toekomst, maar je spaargeld zou toch veilig moeten zijn bij een keurige bank met een A-rating uit een net zo keurig landje. Niet dus.

Daarom worden er nu vragen gesteld bij het toezicht op de bancaire wereld door de centrale banken in Europa en elders. IJsland mag ondertussen aankloppen bij het IMF.

Hongarije lijkt in Europa het volgende zorgenkind te gaan worden. Tot voor kort een veelbelovende parel aan de Groot-Europese ketting, nu een land waarin de inflatie twee procent per dag bedraagt. Dat klinkt als een bananenrepubliek.

Wie volgt? In ieder geval zijn we het er over eens dat ons een bijna ongekend diepe recessie te wachten staat.

Duitsland trachtte na de Eerste Wereldoorlog door bewuste inflatie een antwoord te verzinnen op zijn immense verplichting tot herstelbetalingen. Tussen 1921 en 1923 steeg de prijs van een kilo brood daardoor van vier mark tot tweehonderd miljard (!) mark; een kwestie van geld blijven bijdrukken zonder dat daar iets tegenover staat.

Vlak na de oorlog begonnen we in Nederland allemaal samen aan onze financiële wederopbouw met het tientje van Lieftinck. Vier jaar later maakte hij op één dag de gulden zomaar even dertig procent minder waard.

Alles kan, rondom ons financiële stelsel. Zelfs binnen enkele uren beslissingen afdwingen waar we normaal gesproken jaren over zouden doen; dat bewijzen de afgelopen weken maar weer.

In het licht van de ontwikkelingen lijkt het goed de gebeurtenissen in de jaren dertig nog eens zorgvuldig te bezien. Ook toen speelden banken immers een centrale rol. Eén woord was ook toen al cruciaal: vertrouwen.

Als dat vertrouwen in het financiële systeem verdwijnt, wat is het geld zelf dan nog waard? Je koopt een comfortabel huis of een mooie glanzende auto immers voor een stapeltje vrolijk bedrukt papier, omdat we samen hebben afgesproken dat dat papier een bepaalde waarde heeft.

Als ook een centrale bank die waarde niet meer kan garanderen, wat dan? Moeten we weer vertrouwen op een goudvoorraad als ruggengraat van een financieel stelsel? Onderaan de streep is dat ook niet meer dan fraai glanzend metaal. Je kunt het niet eten, je kunt er geen jas van maken, je kunt er niet in wonen.

Waar eindigt, kortom, deze krachtige aanval op ons economische stelsel? Moeten we straks stappen terug zetten in de ontwikkeling van de moderne economie? Komen we weer uit bij ouderwetse ruilhandel: jouw koe voor mijn zakken met graan? Kunnen accountants dan alleen nog de voorraad komen opnemen?

Je mag van harte hopen dat we heel ver van een dergelijk scenario verwijderd blijven. Maar de eerste gerespecteerde hoogleraar riep recent de vraag al even op. Een aantal jaren geleden werd de eerste deskundige die de huidige kredietcrisis in zijn volle omvang zag aankomen ook voor gek verklaard.

Hoe lang is uw geld zijn geld nog waard, of het nu op de bank staat, in de kluis ligt of in een matras verstopt zit? Misschien moet u toch maar weer op een boerderij gaan wonen. Met vier koeien, zes varkens, tien kippen en een veld met aardappelen. Of neem in ieder geval een moestuin. Je weet immers maar nooit.

Marc Schweppe

Reacties

Geplaatst door Nart Wielaard - 27-10-2008 9:22:43

Net een lapje grond gekocht in de buurt van Usquert. Vanaf nu ga ik daar elk weekend heen om de boodschappen voor de hele week te halen. Winterpeen, rode kool, dat werk.

Geplaatst door Marc Schweppe - 27-10-2008 7:35:21

Jules, ik heb je visie rondom de huidige crisis toch al hoog zitten; het blijkt maar weer dat je je ook al ingraaft! Ik krijg steeds meer waardering voor mijn broer, die zich in de Auvergne heeft verschanst met eigen moestuintje en lapje grond...

Geplaatst door jules muis - 26-10-2008 17:43:07

Marc, een moestuin is nooit weg in slechte EN goede tijden. Ik heb er altijd een gehad als ik een tuin aan huis had/heb. In Bussum groeide ik er Amerikaanse asperges. In Washington heb ik er een in mijn voortuin gemaakt, tegen alle gemanicuurde tuinwetten en de aanvankelijke schrik van mijn buren in. Maar ik groei er onder meer Russische Fingerlings, die kleine bananen aardappeltjes; doet het goed in de rode klei, als je er maar genoeg turf door draait. En de buren af en toe verrast met wat oogst. Mijn vrouw heeft die activiteit altijd sterk gestimuleerd " het is de enige tijd dat je zeker kunt zijn van werk met toegevoegde waarde" zei ze op een dag. Bubbles gaan terug tot Hollands aloude tuiniers-tulpen drama zo'n pakweg paar honderd jaar geleden; en zo'n moestuin geeft dus veel inspiratie naar iedere volgende te speuren.
Afijn, misschien dat Accountant.nl ook nog eens een "groen dossier" wil opzetten om het beroep betere ogen en oren te geven de volgende storm wat eerder te zien aankomen. Helpt als je een moestuin hebt.