Onvergelijkbaar, en toch…

dinsdag 26 mei 2009 | 9 reacties

Bedrijfsbestuurders voor wie er niets mooiers is dan weer een volgende, nog grotere fusie of overname. Uitgevers die rendementseisen stellen van 25 tot 35 procent. Publieke televisiezenders die proberen te concurreren met de onnozelste commerciële televisie door hetzelfde type reality soaps en andere pulp-tv met onbekende halfbegaafden en babbelende ‘sterren' te produceren.

Media die collectief aandacht besteden aan de verbroken relatie van twee bekende Nederlandse postpubers en de aan de parkeergaragescharrel van de vrouwelijke helft daarvan met een anderhalve meter hoge voetballer uit Madrid. Economen en politici die alles uitdrukken in termen van economische groei in enge zin, werkelijk alle diensten aanduiden als ‘product' en alle uitgaven als ‘investering'. Een klimaat van overconsumptie en consumptieverslaving waarin shoppen kon verworden van middel tot (levens)doel en bewuste bezigheid op zichzelf.

Een woningcorporatiedirecteur die op kosten van de zaak een Maserati met chauffeur aanschaft en denkt daar gewoon mee weg te komen. Collega corporatiedirecteuren die hun inkomens opschroeven tot voor zo'n 'ambtenarenbaan' buitenproportionele hoogte. Bestuurders van energiemaatschappijen die hetzelfde doen. Cosmetische chirurgie die zich ontwikkelt tot groeisector en imperfecte mensen van kruin tot bilspleet fysiek 'corrigeert' - uiteraard uitgezonden op televisie.

De financiële gekte van overbetaalde zakenbankiers die heeft geleid tot het ineenstorten van het financiële systeem. De aan het licht tredende miljardenfraudes rond Madoff en soortgelijke piramidefondsen, bij Société Générale en andere ondernemingen.

Een filmfestival in Cannes waar met artistiek sausje overgoten films in de categorie 'geweldsporno' (onder meer met het mutileren van geslachtsdelen) welwillende aandacht trekken. Britse parlementsleden en ministers die massaal de gekste privé-zaken declareren op kosten van de belastingbetaler, en denken dat dit heel normaal is. Doodgewone partners van doodgewone accountantskantoren, die vijf, zes, zeven ton euro's per jaar verdienen en dit de doodgewoonste zaak van de wereld vinden.

Amerikaanse banken - wanneer volgen de Nederlandse? - die zo snel mogelijk af willen van de overheidssteun, louter teneinde weer te kunnen overgaan tot het betalen van de krankzinnige bonussen die mede zoveel ellende hebben veroorzaakt. De Shell-directie die ondanks het feit dat men de vooraf gestelde prestatiecriteria niet haalt, die forse bonus toch aan zichzelf wil uitkeren - en zo ver van de werkelijkheid is verwijderd dat ze denkt dat dit geaccepteerd zal worden. Of begint die werkelijkheid toch een beetje ten goede te veranderen?

Niet te somber, zult u zeggen, bovenstaande is slechts een subjectieve selectie van wat er in de wereld speelt en te koop is. En het zijn allemaal totaal verschillende zaken.

Allemaal waar. En inderdaad, allemaal onvergelijkbare zaken, wat u zegt. Maar het is wel een beetje veel tegelijk, in korte tijd. Vindt u het heel gek dat ik af en toe, in een onbewaakt moment, heel eventjes maar, moet denken aan de laatste periode van het Romeinse Rijk?


  • Reageer
  • Print
  • Twitter
  • LinkedIn
  • Facebook
  • Delen

Reacties (9) | Reageer


Reacties

Geplaatst door Tom Nierop - 2-6-2009 15:32:01

Dank voor de behartenswaardige reacties. Uiteraard ligt bij dit soort opiniebijdragen 'met grote passen' het gevaar van selectieve waarneming en vertekening door media-aandacht levensgroot op de loer. Dat het in dit tijdsgewricht ongebruikelijk ‘erg’ is gesteld met ontsporingen en normoverschrijding, kan ik dan ook niet bewijzen. Daarvoor zou uitgebreide empirische analyse nodig zijn. Mijn stellige indruk als verwoed informatieconsument is echter dat ‘decadente’ incidenten en excessen zich in het huidige tijdsgewricht wel degelijk frequenter voordoen dan gebruikelijk, in vrijwel alle sociale lagen (niet alleen de spraakmakende bovenlaag) en bovendien in een veel breder spectrum van maatschappelijke sectoren en activiteiten dan anders. Ik had de lijst moeiteloos twee keer zo lang kunnen maken, uit het blote hoofd.
En eh…nee, ik pleit niet voor een verbod op fusies of ‘shoppen’, ben geen socialist (integendeel) of politiek-correct Vara-type. En ook al noemde iemand mijn stukje vriendelijk grappend een ‘beetje gereformeerd’, Bijbels of anderszins religieus geïnspireerd ben ik ook al niet (wederom integendeel). Wel een krantenlezende burger, die zich soms wat bezorgd maakt. Hopelijk ten onrechte. En laat het verdere vrolijkheid vooral niet in de weg staan.

Geplaatst door Kees Reedijk - 29-5-2009 15:24:39

Ik ben een lezer van buiten het vakgebied maar volg graag wat er verschijnt op deze nieuwssite. Hoofdgedachte is dat je altijd kunt leren van wat er op andere vakgebieden speelt. En eerlijk gezegd: de columns/blogs houden me het meeste op de been! Ook deze column overstijgt de grenzen van de professie of het vakgebied. De wrevel van Nierop is herkenbaar en dat komt ook door de twijfel die langzamerhand toeslaat als je dit allemaal overziet. Ben ik nou gek dat ik het niet gewoon vind of zijn zij dat omdat ze het kennelijk wel gewoon vinden om zich zo te gedragen?
Vanuit mijn eigen werkterrein daarom ook maar een duit in het zakje doen. Kinderen die opgroeien in wat we voor het gemak maar even moeilijke buurten noemen en die van plan zijn iets zinvols van hun leven te maken moeten vaak tegen de stroom op roeien. Jargon daarvoor is dat ze binnen hun eigen kring van vrienden, buren of wijkgenoten deviant gedrag vertonen. Ze doen in wat in mijn ogen normaal, gezond en prijzenswaardig is maar omdat de rest zo 'abnormaal' bezig is worden het normale als deviant getypeerd. Bent u er nog? Wil je naar school dan ben je een stuudje/uitslover, wil je toch gaan werken dan ben je een kansloze zwoeger. Vroeg opstaan of laat werken voor twee euro vijftig per uur als je zestien bent om wat zakgeld te hebben? Je bent de schande van de buurt want je kunt makkelijker aan je geld komen, toch?
En datzelfde gevoel van de omgekeerde logica en typering bekruipt me als ik de opsomming hierboven zie en de wrevel die het bij me oproept. Ik zou bijna uit willen schreeuwen: help ik ben deviant aan het worden!

Geplaatst door Paul Th. Stoele RA AA Accountancy Consultant - 29-5-2009 12:21:20

Het is een gegeven dat er nog nooit zoveel mensen tegelijk hebben geleefd als nu. Dit betekent dat er onstellend veel mensen goede dingen doen, maar ook een behoorlijk aantal vreemde, gevaarlijke, ongelooflijke, walgelijke dingen doen. Die eerste - gelukkig veel grotere - categorie is voor vrijwel geen enkel medium interessant. De andere groep daarentegen krijgt (vaak onevenredig) veel aandacht. Juist door de veelheid aan media en de snelheid van berichtgeving (waar ter wereld ook vandaan) kan van veel verontrustends en onheilspellends kennis worden genomen. Het grote gevaar bestaat daarin, dat "men" gaat denken dat "de wereld" er dus zo uitziet. Het tegendeel is - gelukkig - nog steeds waar. Om één voorbeeld te noemen: zie de enorme (re-)actie naar aanleiding van de ontvoering van één kind!
Voor iedereen: Prettige Pinksterdagen!

Geplaatst door Hans Blokdijk - 29-5-2009 9:43:05

Prachtig, zo'n debat in breed perspectief!
L. Koopmans heeft natuurlijk gelijk: zo'n experiment heeft driekwart van de vorige eeuw geduurd en zich uitgestrekt van het Ijzeren Gordijn tot de Stille Oceaan. Iedereen gelijk = iedereen arm! behalve de toplaag, die dit in stand moest houden met Goelags en Grote Sprongen Voorwaarts.
Maar ik heb wel in een betere tijd geleefd. Van 1945 tot 1965 beleefden we een periode met veel minder uitwassen: de Wederopbouw, met een geleidelijke verbetering van welstand voor (ongeveer) allen. Toegegeven: er was wel een Wereldoorlog voor nodig om de (meeste) mensen tot bezinning te brengen.
De door Tom gehekelde bovenlaag is niet de enige die in de fout is gegaan. Waarom gaat de meerdeheid donderdag niet stemmen? Omdat de 'progressieve' bovenlaag van Europa een ideologische dictatuur maakt! De economische gemeenschap was een briljant idee: door economische verwevenheid worden oorlogen zeer contraproductief. Maar de Europese Unie gaat veel verder: die gaat steeds meer bepalen hoe we moeten leven: maatschappelijk verantwoord ondernemen, absolute veiligheid, zó gezond leven dat we een vergrijzingsprobleem scheppen, enzovoort. Het verzet dat mensen naar de SP en de PVV drijft, is instinctief, maar John O'Mill dichtte eens:
Het dier deinst voor gevaar terug,
gewaarschuwd door zijn instinct,
maar 't is de mens met zijn verstand
die er steeds weer instinkt!
Instinct is levensreddend: zonder instinct was de evolutie allang gestopt.
Maar de 'progressieve' bovenlaag heeft zijn positie beschermd door geen referendum over het verdrag van Lissabon toe te staan! Wees op uw hoede voor 'goede bedoelingen', zelfs als ze oprecht gemeend zijn: die hebben in de geschiedenis óók voor veel ellende gezorgd: zie het communisme!
Nog een kleinigheid: wat moeten we in dit licht denken van de fusie NIvRA/NOvAA?

Geplaatst door L. Koopmans - 28-5-2009 11:13:07

Er vroliljk wordt ik niet van deze opsomming maar....stel nu eens dat
- bestuurders geen enkel bedrijf meer overnamen
- we collectief gaan stoppen met shoppen
- de tv alleen verantwoorde documentaires en cabareteske vara-humor uitzendt
- er geen enkel 'creatief' beleggingsinstrument meer op de markt komt
- we allemaal hetzelfde verdienen
- etc.
De economie stort prompt in.

Geplaatst door Arnout van Kempen - 26-5-2009 21:04:37

Nietzsche had op héél veel punten gelijk :)

Geplaatst door Johan Visser - 26-5-2009 16:14:04

Beste Tom en Arnout,jammer genoeg deel ik de analyse van Tom,op bijna alle nivo,s zie ik ook decadent en egocentrisch gedrag waar men ook nog niet gelukkig van wordt.Tragisch!Arnout stelt terecht dat de geschiedenis vol van vergelijkbare voorbeelden is.Twee verschillen echter,vroeger beperkte het zich meer tot de bovenlaag die heel goed wist dat ze schurkenstreken uithaalden.Cosimo de Oudere ging dan ook op het eind van zijn leven het klooster in.Was geen schatje maar had evident moreel besef.Tegenwoordig lijkt?? het vaak dat ethiek verengd wordt tot de pakkans.Een voorbeeld uit het Beroep:vrij regelmatig zeg ik in interviews dat uren schrijven en declareren in Amsterdam gewoon jatten heet.Regelmatig krijg ik de reactie dat het schattig is dat ik me er nog druk over maak want iedereen doet het toch?Echt geen onaardige of boosaardige mensen roepen dit.Ze weten echt niet beter.Zou Nietzsche toch gelijk hebben.?

Geplaatst door Arnout van Kempen - 26-5-2009 15:23:27

Heb je de indruk dat je dit soort feiten op enig moment in de geschiedenis NIET zou vinden? een paar decennia geleden droegen we een onwaarschijnlijke liegende en bedriegende prins op handen. Een kleine eeuw geleden paradeerden allerlei mensen met erfelijke titels in prachtige uniformen rond terwijl soldaten met miljoenen in de loopgraven crepeerden. In 1525 spoorde Luther, held van de reformatie, de adel aan om opstandige boeren met grof geweld tot de orde te brengen, vanaf 1478 trok de terreur van de Spaanse Inquisitie over Europa waarbij hééél toevallig vermogende joden en ketters niet alleen gemarteld en vermoord werden maar ook hun bezit verloren aan kerk of staat. Enzovoort, enzovoort.

Noem eens één periode in de geschiedenis van de mensheid waarin niet een decadente bovenlaag over de ruggen van een geminachte onderlaag zichzelf verrijkt en zijn hooggeëerde achterste af veegt met iedere vorm van moraliteit?

Geplaatst door anoniem - 26-5-2009 14:54:07

Als je het zou combineren met de atoomproeven die recentelijk door Noord Korea zijn uitgevoerd wordt het betoog nog sterker.

Ik vraag me alleen wel af of deze opeenstapeling niet in grote mate wordt verklaard door verdwijnende grenzen in internationaal verband en de "toenemende macht van de media". Zie ook de komst van de weblogs als geenstijl en het continu elkaar in de gaten houden. Probleem is daarbij dat het gras bij de buren groener is en mensen dingen doen gewoon omdat het kan.


Reageer op dit artikel


 





Laatste reacties






Over de auteur


Archief