Rariteiten IFRS (1): Hoe beter de vooruitzichten, hoe slechter de solvabiliteit

dinsdag 22 september 2009 | 1 reacties

In een vorige bijdrage betoogde ik dat fair value-waardering van eigen schulden wellicht niet verstandig is, maar dat het - uitgaande van fair value accounting - geen ‘rariteit' kan worden genoemd. Dit naar aanleiding van het artikel 'Rariteitenkabinet crisis'. Hetzelfde geldt voor de voorbeelden drie en vier in dat artikel. Voorbeeld twee ging niet over waardering, maar over gebruik maken van de staatssteun.

Zijn er dan geen echte rariteiten? Zeker wel. IFRS wil geen voorwaardelijke verplichtingen. De consequenties daarvan zijn bizar.

Voorbeeld één:

Op basis van IAS 32 Presentatie van financiële instrumenten moet de toekomstige dividendverplichting als schuld worden verantwoord omdat de vennootschap het niet in eigen hand heeft of dat dividend wordt uitgekeerd of niet. Maar dat dividend komt uit toekomstige winst; de huidige middelen van de vennootschap blijven dus volledig onaangetast.

Omdat IFRS geen voorwaardelijke verplichting wil, moeten de toekomstige winst en toekomstige verplichting afzonderlijk worden bekeken. Toekomstige winst mag niet worden geactiveerd. Daar zal geen discussie over zijn. Maar het daarmee samenhangende dividend moet wel worden gepassiveerd.

Deze rariteit wordt nog versterkt als we bedenken dat de waarschijnlijkheid van het toekomstige dividend geheel wordt bepaald door de waarschijnlijkheid van toekomstige winst. Dus: hoe beter de vooruitzichten, hoe slechter de solvabiliteit!

Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen hebben anticiperend op IFRS hun statuten aangepast en een aandeelhoudersbesluit tot dividenduitkering ertussen geschoven, teneinde de toekomstige dividendverplichting niet als schuld aan te hoeven merken.

Omdat de indruk is gewekt dat er inhoudelijk niets wijzigt, is het echter de vraag of preferente aandeelhouders - als dividend uitblijft - niet met succes naar de rechter zouden kunnen stappen om dividend af te dwingen. Zolang wordt uitgekeerd, is er niets aan de hand.

Een tweede voorbeeld volgt binnenkort.

Jan Achten