Risicomanagement is meer dan regels: Noord-Holland had managementprobleem

maandag 15 juni 2009 | 2 reacties

Volgens commissaris van de koningin de heer Borghouts heeft de onderzoekscommissie Geldhof te weinig meegewogen dat 'de hele financiële wereld in brand staat'.

Daarnaast gaan de krantenkoppen over de uitkomsten van de onderzoekscommissie Geldhof naar het uitzetten van gemeenschapsgeld bij onder meer IJslandse banken door de Provincie Noord-Holland, alleen in op het overtreden van regels. "De Provincie overtrad regels met spaargeld", kopte Het Financieele Dagblad op 3 juni. "Noord-Holland lapt eigen regels aan de laars", schreef De Telegraaf op dezelfde dag..

Zowel de commissaris als de media slaan de plank mis.

De krantenkoppen leiden tot de gedachte dat goed risicomanagement een kwestie is van regels. Naleven of juist het opstellen van betere regels, die inspelen op een financiële wereld die in brand staat.

Maar mogen bestuurders en managers louter afgaan op de regels en procedures waaraan ze zich formeel dienen te houden? Of betekent goed risicomanagement nu juist dat risico's moeten worden gemanaged?

Het schokkende van het onderzoeksrapport is juist het overduidelijke gebrek aan management van de treasury. De commissie stelt dat er geen actief risicomanagement is gevoerd. Er was onvoldoende aansturing van de treasurer, onduidelijkheden over bevoegdheden en regels, geen controle op de naleving van de afgesproken werkwijze en geen eenduidige goedkeuring van besluiten van de treasurer.

Kortom: de Provincie had een managementprobleem. Meer regels alleen lossen dit probleem niet op.

Het wordt tijd dat het belang van management bij risicomanagement centraal komt te staan en dat het management zijn verantwoordelijkheid neemt en zich niet verschuilt achter de regels en de financiële crisis.

Arco van de Ven

Deze bijdrage verscheen eerder als opiniebijdrage in het Financieele Dagblad van 10 juni 2009.

Reacties

Geplaatst door Hans Doorenspleet - 19-6-2009 16:17:34

We hebben zo veel managers. Er zullen er dus ook genoeg tussen zitten die falen. Dat wil echter nog niet zeggen dat het daarmee klaar is. Falen wordt verwijtbaar als je gewaarschuwd bent en zeker als dat zo vaak is gebeurd als Leo stelt.
Schokkend wordt het pas als deze managers, wanneer hun falen zonneklaar is geworden, daar geen consequenties aan willen verbinden of dat wel doen onder de vermelding dat het een politiek gebaar is, maar dat er geen fouten zijn gemaakt.
De politiek staat altijd vooraan bij het bedenken en vaststellen van nieuwe regels als er iets is fout gegaan. Dat zal dus nu ook wel weer gebeuren. Maar zoals zo vaak ligt het niet aan de regels, maar aan de wijze waarop we er mee om willen gaan. Zolang er een houding bestaat bij een aantal mensen dat zolang iets niet uitdrukkelijk verboden is, het dus is toegestaan, komen we er niet.
Ik ben het van harte eens met de stelling dat het management zich nu ook echt verantwoordelijk moet gaan voelen voor risicomanagement , met daarbij tegelijk de kanttekening dat het toch te zot voor woorden is dat dit gezegd moet worden!
Als manager ben je integraal verantwoordelijk en kan een bepaald aspect niet buiten beeld gelaten worden, maar zoals we ook bij de banken hebben gezien, is deze oproep helaas volkomen terecht.

Geplaatst door Leo Verhoef - 17-6-2009 9:49:46

Spijker op z'n kop.
Er was nog een groot probleem: Falend toezicht!
Wat in het rapport van de onderzoekscommissie ontbreekt, is de constatering dat het toezichthoudend orgaan van de provincie, de volksvertegenwoordiging in de vorm van Provinciale Staten, al jarenlang volkomen gefaald heeft in zijn allereerste taak: toezicht houden! Des te opvallender omdat dit toezichthoudend orgaan al jaren tevoren herhaaldelijk gewaarschuwd was voor de enorme risico's terzake vanwege de honderden miljoenen euro's onnodige overschotten en beleggingen. Het onderzoeksrapport meldt ook onregelmatigheden over een door het provinciebestuur in 2007 onnodig aangegane lening van 50 miljoen euro. Echter, het toezichthoudend orgaan, Provinciale Staten, wist allang vóór het uitbreken van de commotie over het verdwenen geld van het aangaan van deze lening en had dit al veel eerder zonder slag of stoot goedgekeurd. Het onderzoeksrapport faalt ook volkomen in het onderkennen, laat staan beantwoorden, van de vraag hoe het kon gebeuren dat de provincie 800 miljoen euro had uitstaan als depositorekeningen bij allerhande banken en in andere vormen van belegging. Hoe kwam een provincie aan zoveel liquide middelen?
Provincie Noord-Holland incasseerde in de periode 1997-2007 een voordelig saldo van opbrengsten en kosten van ruim 490 miljoen euro. Hierdoor steeg uiteraard het saldo op de bankrekeningen dienovereenkomstig. Noord-Holland ontving dus 490 miljoen euro meer van de belastingbetalers dan de provincie werkelijk nodig had. Opvallend is dat het provinciebestuur het in de jaarrekeningen over die periode deed voorkomen of de provincie "slechts" 111 miljoen euro had overgehouden. Tegenwoordig wordt hiervoor de term "boekhoudfraude" gebruikt. Ikelf waarschuwde het toezichthoudend orgaan, Provinciale Staten, al vanaf 1999 en sindsdien elk jaar voor de oplopende overschotten en de terzake valse jaarrekeningen. Ik waarschuwde het toezichthoudend orgaan al in 2006 voor de sterk oplopende overtollige geldmiddelen van honderden miljoenen euro's.
Dat de provincie in 2007 geheel onnodig een extra lening had aangetrokken van 50 miljoen euro, stond duidelijk vermeld en toegelicht in de jaarrekening 2007. De jaarrekening 2007 is in mei 2008 aan het toezichthoudend orgaan voorgelegd. Het toezichthoudend orgaan heeft toen ook van deze lening kennisgenomen en door het zonder slag of stoot goedkeuren van de jaarrekening ook het aangaan van de lening goedgekeurd.
Alle informatie over mijn onderzoekingen, de uitkomsten en de rapporteringen aan de Provinciale Staten van Noord-Holland, en nog heel veel meer over schrikbarende boekhoudfraudes bij andere provincies en gemeenten, is te vinden op: www.leoverhoef.nl