Samenstelopdrachten: bad quality will drive out good quality

maandag 18 augustus 2008 | 5 reacties

Terug van vakantie lag daar het nieuwste voorstel voor vereenvoudiging van de regelgeving voor de samenstelpraktijk. De verwachtingen waren al niet hoog gespannen en inderdaad: de berg heeft een muis gebaard! Na alle commissiewerk en discussies met leden zijn we geëindigd met lege handen.

Het nieuwe voorstel behelst een set regelgeving bestaande uit Nadere Voorschriften Accountantskantoren voor aan assurance verwante opdrachten (NVAK aav), en een nieuwe COS 4410, alsmede een niet tot de regelgeving behorende leidraad 14.

De eerste twee zijn verplichtend, de laatste is vrijblijvende informatie. De regelgeving bevat in essentie slechts twee kapstokbepalingen, te weten het kantoor moet een beheerste en integere bedrijfsvoering hebben (NVAK aav) en de opdrachten dienen zorgvuldig te worden uitgevoerd (COS 4410). Voorts nog enkele bepalingen over verzekering en waarneming. Dat was het dan. Nadere invulling wordt aan u zelf overgelaten.

De voorheen bestaande bijlage bij richtlijn 4410, waarin de uit te voeren werkzaamheden voor samenstelopdrachten werden beschreven, is komen te vervallen. Kwaliteitsrichtlijn RKB 1 zal worden ingetrokken. Uit de documentatie blijkt dat het aan de accountant zelf wordt overgelaten om te bepalen welke werkzaamheden vereist zijn. Een voorgeschreven dossierinrichting, een schriftelijk vastgelegd kwaliteitssysteem, ja zelfs de aanwezigheid van een werkprogramma in het dossier zijn niet verplicht. Wel wordt bepaald dat er een dossier moet zijn, waaruit blijkt dat de regelgeving in acht is genomen.
Echter, omdat de regelgeving een lege huls is, zal het dossier eveneens overwegend leeg zijn.

Ik betwijfel ten zeerste of het NIVRA hiermee nog voldoet aan de internationale kwaliteitsstandaard ISQC 1.

Het komt dus aan op de interpretatie door de beroepsbeoefenaar van de begrippen in de kapstokbepalingen: zorgvuldigheid, en beheerste en integere bedrijfsvoering. Wat dat inhoudt zal in de praktijk moeten blijken. Ik vermoed dat in de loop van de komende jaren hieromtrent wel jurisprudentie zal ontstaan, maar voorlopig moeten we het hier mee doen.

Gevolg is dat de race naar beneden kan beginnen: immers bad quality drives out good quality en degene die meer wil doen dan wat verplicht is, zal de concurrentie op prijs gaan verliezen.

Het wachten is op de accountant die telefonisch de bedragen van de jaarrekeningposten van de klant verneemt, die in een rapport opneemt, daar een samenstellingsverklaring bijvoegt en het geheel naar de bank opstuurt. Geen enkele zekerheid, zeiden we toch?

Van de beroepsorganisaties begrijp ik dat het zoeken naar een keurmerk voor de samenstellingspraktijk nog niet is geëindigd. Maar dat is natuurlijk flauwekul: de kantoren met een Wta-vergunning zullen zich gaarne in deze markt profileren. En gelijk hebben ze. Het stelsel van kwaliteitsbeheersing heeft ze goud gekost, laat het nu ook eens wat opleveren.

Daarmee is de tweedeling in ons beroep een feit: enerzijds de vergunninghoudende assurance-kantoren met de zekerheid van kwaliteit, en anderzijds de non-assurance-kantoren (administratiekantoren) waar de kwaliteit geheel afhangt van wat de individuele beroepsbeoefenaar er van wenst te maken.

Blijft nog slechts de vraag wat de kwantitatieve verhoudingen tussen beide kampen zal zijn. Dat weten we hopelijk over een maand.

Joop Anemaet

Reacties

Geplaatst door Paul Th. Stoele RA AA Accountancy Consultant - 28-8-2008 11:10:24

Prof.Drs. Sjoerd Muller RA begon in 1978 zijn afscheidscollege aan de EUR met: "Het accountantsberoep bestaat reeds sinds meer dan een eeuw. Over het omschrijven van het vakgebied is echter nog steeds geen overeenstemming bereikt." Hij gaf de publicatie van dit afscheidscollege als titel mee: "Accounting, accountancy; werkterrein van accountants?" Zijn conclusie, ten slotte, was dat accounting feitelijk niet behoort tot het werkterrein van accountants, althans van certificerende accountants (door hem aangeduid als "auditors"). Daar zit nog steeds de kern van het probleem. Op prijs concurreren met administratiekantoren en voldoen aan hoge kwaliteitsstandaarden voor (certificerend) accountants is en blijft onverenigbaar. Samenstellers zullen dus voor de ene of de andere categorie moeten kiezen.

Geplaatst door Piet - 28-8-2008 9:19:24

Naast de discussie over het 'keurmerk' vraag ik mij af of de ontwerp-Richtlijn zoals deze er nu ligt, voldoende duidelijkheid verschaft.

Ik verwijs als voorbeeld naar de definitie van een financieel overzicht. Zal dit niet leiden tot interpretatie verschillen door de breede formulering?

In 4410.5 wordt de 'Onafhankelijkheid' uitgesloten. Wordt hier de NVO bedoeld? De NVO is slechts van toepassing op Assurance opdrachten dus is het vermelden van de 'Onafhankelijkheid' nog noodzakelijk? Of wordt er toch iets anders bedoeld?

Daarnaast vraag ik mij af of het handig is om de Bijlage bij 4410 te verwijderen. Leidt dit niet tot in- en externe toetsingen zonder duidelijke toetsingsnormen?

Geplaatst door Dick van Onzenoort - 22-8-2008 15:26:46

Ik ben het helemaal eens met je, Arnout!
Het keurmerk = de RA / AA-titel! Dus de handtekening van de betreffende accountant, met AA/RA achter zijn naam, het briefpapier van het kantoor, inclusief -voor mijn part- vermelding van het lidmaatschap van NOvAA of NIVRA en/of SRA. Leuk plaatje van een logo erbij misschien? Maar that's it. Niet meer maar zeker ook niet minder. Een samenstellingsverklaring / -opdracht van een AA/RA moet dus wel wat inhouden. En, als maar duidelijk is dat het (slechts) om samenstellen gaat. Het zal dus (nog steeds) vooral gaan om de voorlichting en communicatie rondom de inhoud van een samenstellingsopdracht. Maar dat zei de Cie. Verdiesen ook al, en inmiddels zijn we anderhalf jaar verder...

Geplaatst door Arnout van Kempen - 21-8-2008 12:18:57

Maar het hoofdpunt is natuurlijk niet dat keurmerk, maar de stelling dat de nieuwe regelgeving het kwaliteitsniveau van de RA/AA ondermijnt.

Zou het kunnen dat een accountant op grond van 4410 zich beperkt tot het telefonisch opnemen van de cijfers, en die vervolgens in een jaarrekening gieten die voldoet aan de eisen van BW 2? Waarom eigenlijk niet? Als je een accountant inhuurt om samen te stellen, dan huur je die accountant nadrukkelijk in om samen te stellen. Want inderdaad: geen enkele zekerheid zeiden we. De zekerheid voor klant en maatschappelijk verkeer is alleen deze: dat de samensteller zijn deskundigheid op het gebied van verslaggeving goed heeft aangewend.

Wat ons (Wildschut gaat nog collectief reageren richting NIVRA, maar ons standpunt is intussen wel in concept redelijk af) veel meer stoort aan de huidige opzet, is het hinken op twee gedachtes. Enerzijds geen zekerheid geven, en anderzijds wel bepalingen opnemen die minimaal de suggestie wekken dat er toch enige zekerheid wordt verkregen. Dat schept verwarring bij accountants, soit, maar het schept vooral verwarring en dus op voorhand verkeerde verwachtingen bij het maatschappelijk verkeer.

Doel van een richtlijn als 4410 kan moeilijk iets anders zijn dan een fundament leggen onder een eenduidige uiting richting maatschappelijk verkeer. ALS dat vraagt om samenstellen, dan moet er dus samengesteld worden, en niets meer. En ook niets minder.

Geplaatst door Arnout van Kempen - 21-8-2008 12:08:02

Dat keurmerk voor de samenstelpraktijk is er al: inschrijving in het NOvAA of NIVRA register. Als de beroepsorganisaties niet in staat zouden blijken om het kwaliteitsniveau dat het maatschappelijk verkeer verwacht van een RA of AA te handhaven zonder een extra keurmerk, dan lukt het ze ook niet met extra keurmerk. Sterker, dat keurmerk betekent capitulatie voor het verwijt dat de politiek maakte aan het beroep toen ze de Wta invoerde. Als het goed is zijn de beroepsorganisaties niet gecapituleerd, maar zijn ze wakker geschrokken. Te laat, natuurlijk, anders was er geen Wta. Maar beter laat dan nooit. Nu een keurmerk invoeren voor een deel van de AA's en RA's is hetzelfde als de titel zelf finaal afschrijven.