Schrap wettelijke controleplicht mkb
dinsdag 16 maart 2010 | 
5 reacties
Onlangs bereikte ons via deze site het bericht dat in Zuid-Afrika een nieuwe wet ter besluitvorming voorligt waarin de verplichting tot accountantscontrole voor niet-beursgenoteerde bedrijven komt te vervallen. Het thema administratieve lastenverlichting is blijkbaar actueel, want eerder bleek dat het Europees Parlement voorstander is van een vrijstelling voor kleine bedrijven van de verplichte publicatie van de jaarrekening.
Helaas voor ons zet deze laatste vrijstelling in Nederland weinig zoden aan de dijk, aangezien deze publicatieverplichting al minimaal is ingericht. Het afschaffen van de wettelijke verplichting tot accountantscontrole voor middelgrote ondernemingen zou daarentegen wel een aanzienlijke impact hebben op de administratieve lasten. Enkele duizenden ondernemingen in Nederland vallen onder deze verplichting, met aanzienlijke kosten en tijdsbesteding tot gevolg.
Als u de moeite heeft genomen om het persbericht van de Zuid-Afrikaanse accountantsassociatie SAICA over het wetsvoorstel te lezen, zal het u zijn opgevallen dat de beroepsorganisatie allerminst enthousiast is. Haar argumenten zijn echter niet overtuigend: Men wijst op het belang van accountantscontrole indien het bedrijf naar de beurs zou willen, indien het bankfinanciering nodig heeft en op de spin-off in de vorm van advisering die voorkomt uit de controle.
Goed beschouwd leest de redenatie van de beroepsorganisatie als een pleidooi voor de afschaffing van de wettelijke verplichting. Als de directie of de bankier zijn gebaat bij controle, dan zijn zij immers uitstekend in staat om zelf accountantscontrole op te dragen - respectievelijk te eisen - via de kredietvoorwaarden. Daar is dus geen wettelijke controleplicht voor nodig.
De SAICA schermt nota bene met een onderzoek van KPMG, uitgevoerd in het Verenigd Koninkrijk, waaruit blijkt dat veel ondernemingen vrijwillig zouden besluiten tot het laten uitvoeren van accountantscontrole als de wettelijke verplichting zou komen te vervallen. Een extra argument dus om de wettelijke controleplicht voor het middenbedrijf te schrappen!
Waar het de SAICA om gaat is natuurlijk dat wij accountants omzet zouden kunnen verliezen. Immers, een beetje directeur-grootaandeelhouder heeft geen accountantscontrole nodig om te weten hoe de vlag erbij hangt in zijn bedrijf. En de gemiddelde bankier kent, zoals wij weten, het verschil niet tussen een accountants- en samenstelverklaring.
Maar moeten wij hier werkelijk bang voor zijn? Zouden wij én de klant niet beter af zijn als wij een samenstelopdracht zouden uitvoeren? Die opdracht sluit beter aan bij de behoefte van de klant, wij kunnen het ook beter, het is goedkoper en last but not least, het scheelt een hoop ge** met de toezichthouder.
En, voeg ik daar nog aan toe, de mkb-accountant blijft ook op langere termijn in beeld bij deze categorie opdrachtgevers, in plaats van dat hij uit de markt wordt gedrukt door grotere aanbieders.
Nederland kan de verplichting tot accountantscontrole niet op eigen houtje afschaffen: die verplichting komt voort uit een Europese richtlijn (de vierde richtlijn), waarin de wettelijke controleplicht op basis van groottecriteria is vastgelegd. Er is dus besluitvorming op Europees niveau voor nodig om hier verandering in te brengen. Zoals bekend zit er sinds de invoering van het onafhankelijk publiek toezicht in 2003 een dubbeling in met de achtste Europese richtlijn, waar een tweede onderscheidend criterium werd ingevoerd, namelijk het begrip organisatie van openbaar belang (OOB).
Als u dit met mij eens bent, dan heb ik de volgende suggestie. Zoek uit wie voor uw favoriete politieke partij in het Europees parlement zit en bestook hem of haar met het voorstel om in navolging van de Zuid-Afrikaanse voornemens de wettelijke verplichting tot accountantscontrole uit de vierde richtlijn te halen en onder te brengen in de achtste richtlijn, gekoppeld aan het OOB begrip. Veel logischer qua systematiek van regelgeving en veel beter voor alle betrokken partijen!
De argumentatie is, in a nutshell, dat de motivering van het OOB-begrip is dat er een groot maatschappelijk belang bestaat bij betrouwbare verslaggeving en dat juist dat de basis zou moeten zijn voor een wettelijke verplichting tot controle. In het midden- en kleinbedrijf is daarentegen een aanzienlijke vermindering van de administratieve lastendruk haalbaar door afschaffing van de wettelijke controleplicht.
Schaf de wettelijke verplichting tot accountantscontrole in het mkb af!
Joop Anemaet
Reacties (5) | Reageer
Geplaatst door Barry - 2-4-2010 10:13:32
Al jaren probeer ik te balanceren tussen mijn dossier en de klant.
In 2004 hield ik in het kader van mijn afstudeerscriptie diverse interviews met stakholders over het nut van de accountantsverklaring in het MKB. Conclusie: Geen nut. Banken kennen zelfs het onderscheid niet tussen samenstel en controle.
Tot op heden ben ik echter nog steeds werkzaam in de MKB-controle. Reden? Ik vind het gewoon leuk om het met klanten over hun bedrijfsvoering te spreken en daar een brede adviesrol van fiscaal tot AOIB in te hebben. Natuurlijk hoort daar ook zekerheidsverschaffing bij maar ik heb ook een reputatie hoog te houden richting stakeholders. Dus ik dank de dag dat ik mij niet meer druk hoef maken over het invullen van nutteloze checklisten waarin naast de OKB'er en CO alleen de AFM in is geïnteresseerd, maar de klant de rekening betaalt.
Geplaatst door Geert Schretlen - 17-3-2010 17:16:54
Joop,
De klant zit inderdaad niet te wachten op een verplichte controle. De vraag die wij ons zelf moeten stellen is wat de toegevoegde waarde daarvan voor hem is ? En zoals in jouw betoog ook uiteengezet samen met de reacties, nihil.
Kort samenvattend: het kost tijd en geld en het levert hem geen informatie op.
Nee, het kan volgens mij anders, door de klant ook anders te benaderen.
Probeer samen met de klant te definiëren wat zijn behoeftes zijn en hem daarin te adviseren. Deze periodieke 'set' van informatie en kpi's heeft, naar mijn bescheiden mening, wel toegevoegde waarde voor de klant. Hiermee heeft hij grip op de huidige stromen/ transacties binnen zijn onderneming en kan hij zonodig bijsturen al dan niet met een adviserende rol van de accountant.
Laat de mkb-accountant als klankbord optreden naar het MT en misschien wel in het bijzonder naar het financiële management van het MKB.
Zoals door een collega ook wordt gesteld:
De mkb-accountant moet zijn vak naar een hoger niveau tillen door als 'geparcelleerd' controler te gaan fungeren: regelmatig tussentijdse cijfers analyseren en de ondernemer signalen en/of aanbevelingen geven Dan blijft hij bij de tijd!
(zie : de waarde van een mkb acountant, 22 januari 2010)
Geplaatst door Gerard van IJzendoorn - 17-3-2010 13:11:19
Beste Joop,
Helemaal eens; er zouden dan nog enkele tientallen kantoren een WTA vergunning nodig hebben; dat is pas lastenverlichting en niet alleen financieel.
Zeker daar waar het een bedrijf met een DGA betreft voegt de controle uitsluitend kosten toe.
Desnoods pas controle vanaf het huidige "groot-criterium".
Geplaatst door Roelof de Jager - 17-3-2010 8:32:48
Beste Joop,
Helemaal mee eens.
Aandeelhouders kunnen zelf heel goed inschatten wat eventueel gecontroleerd dient te worden door een externe partij. De wettelijke controle in de vorm zoals die nu bestaat heeft geen enkele toegevoegde waarde voor familiebedrijven indien men zelf de zaken goed voor elkaar heeft. Accountants moeten inzien dat hun maatschappelijk belang zeer gering is geworden. De huidige protectie die accountants nu hebben in de vorm van wetgeving kan bij het opheffen van de protectie dan ook leiden tot zicht op gebrek aan toegevoegde waarde.
Het zal wel weer oorverdovend stil worden naar aanleiding van dit artikel.
Geplaatst door Pieter de Kok - 16-3-2010 15:52:38
Joop, dat is nog eens een helder betoog. Ik geloof ook helemaal in concept van vrijwillige controles voor het MKB. Vaak voegt controle vanuit DGA perspectief niets toe wetende hoe merendeel de controle insteekt.
Beter om een concept van vrijwillige controle te positioneren gekoppeld aan periodiek analyse van transacties, beweging richting een real time / continuous auditing model voor het MKB, geheel vrijwillig en wanneer relevant en van toepassing. Eenvoudige omgevingen is dit niet van toepassing, eenvoudige tussentijdse cijferanalyses en doorvragen is dan veelal voldoende.
Bij complexe, hoge volume transacties kunnen MKB accountants vanuit de analyse van de transacties direct zien waar in processen verbeteringen mogelijk zijn. Richten op relevante zaken [marges, kortingen, creditnotas], onderwerpen die een DGA direct aanspreken.
Is dit niet de toegevoegde waarde waar een groot deel van de collega's naar opzoek is?
Goede discussie, ben benieuwd naar de reacties.