Fusie, waarom zouden we

dinsdag 29 september 2009 | 14 reacties

"Heeft de NOvAA het NIVRA wel nodig?", zo vroeg Marco Moling zich af in laatste Accountant-Adviseur. "Wij zijn sterk genoeg om het AA-keurmerk verder uit te bouwen. Wij hebben bovendien de mkb-kennis en - ervaring en een gevulde portemonnee. Wij zijn krachtig genoeg." Marco Moling stelt terechte vragen. Waarom zouden we? Je weet wat je hebt, maar je weet niet wat je krijgt.

Aan de RA-kant roert Hans Blokdijk zich. Toch al geen voorstander van een pluriforme organisatie, ziet hij de positie van de financial auditors verder verwateren: "Een fusie gebaseerd op een illusie loopt uit op ruzie!", luidt zijn stelling, waarbij hij zich afvraagt wiens belangen met de fusie eigenlijk zijn gediend. Ook Hans Blokdijk stelt terechte vragen.

Fusies roepen altijd veel emoties op, zeker onder accountants. Dit leidt vaker tot tweespalt dan tot consensus. In 1998 ageerde de 'Bende van 10' tegen de fusie tussen NIVRA en NOvAA en in 2004 stak de actiegroep 'Stop the Merger' een spaak in het wiel bij het samengaan van drie Engelse instituten.

Uiteindelijk heeft iedereen zijn gelijk gehaald, maar het resultaat is helaas dat alles gewoon bij hetzelfde is gebleven. En dat is niet goed voor het beroep. Want één sterke accountantsorganisatie is simpelweg beter dan twee zwakkere, zeker in een klein landje als Nederland.

Het betoog van Blokdijk leidt precies tot dat typisch Hollandse probleem: vele kleine accountantsplinters die ieder de waarheid in pacht hebben en hun energie vooral steken in het bekvechten met elkaar, in plaats van te streven naar een gemeenschappelijk belang. Wie zit daarop te wachten?

Ook met de stelling van Marco Moling komt het beroep niet veel verder. Natuurlijk, AA en RA zijn sterke merken die je vooral moet koesteren, maar de vraag is of iedere titel per se een eigen beroepsorganisatie moet hebben. Venz en De Ruijter zijn grote merken in de hagelslagmarkt, maar beiden hebben dezelfde moederorganisatie, Heinz. Waarom? Omdat Heinz beter in staat is de brede ontwikkelingen in de markt in de gaten te houden en daarnaast efficiënter kan produceren.

In de nieuwe beroepsorganisatie blijven beide titels gehandhaafd als volwaardige, naast elkaar bestaande beroepskwalificaties. Maar niet als eigen culturele identiteiten die aanleiding vormen voor onderlinge wrijving. En zeker niet als basis voor uiteenlopende regelgeving.

In de nieuwe beroepsorganisatie waakt één bestuur over het gemeenschappelijk belang van het accountantsberoep. Dat komt tegemoet aan een maatschappelijke behoefte. Want het publiek ziet in eerste instantie accountants en pas in tweede instantie RA's en AA's. Onenigheid tussen de twee beroepsorganisaties leidt tot onbegrip en hilariteit bij de buitenwereld en brengt vooral schade toe aan het beroep zelf.

Een gemeenschappelijke organisatie is veruit te prefereren boven een verdeeld beroep. Dat betekent een eenduidig optreden naar buiten toe, één set van beroepsstandaarden en vooral ook een gemeenschappelijk en efficiënt onderhoud van de beide titels. Een nieuwe beroepsorganisatie zal kortom meer waar moeten bieden voor minder geld.

U bepaalt of die beroepsorganisatie er komt en hoe die gaat werken. U kunt uw stem laten horen in bijeenkomsten, op het internet of via ledenpeilingen. Wij gaan graag met u in gesprek.

Berry Wammes
algemeen directeur a.i.

Reacties

Geplaatst door E. Roodbol - 14-10-2009 13:26:26

Hier wil ik toch graag even op inhaken. Mijns inziens gelden voor een radioloog geheel andere kennis- en vaardigheidsvereisten dan voor een oncoloog. Zo is het voor de oncoloog van uiterst belang dat hij communicatief zeer vaardig is, dat hij zich goed kan inleven in de patiënt (empathisch vermogen) en dat hij op het niveau van de patiënt kan communiceren. Voor een radioloog is het van belang dat hij nauwkeurig grote aantallen foto's in een zo kort mogelijk tijdsbestek kan analyseren en dat hij effectief kan communiceren op gelijk niveau met collega specialisten. De oncoloog en de radioloog zijn weliswaar gelijkwaardig qua opleiding en ervaring, maar dienen toch net als de accountant-auditor en de accountant-adviseur over totaal verschillende vaardigheden te beschikken.

Geplaatst door Paul Th. Stoele RA AA - 14-10-2009 12:22:25

Zoals er een onderscheid is tussen talen en dialecten zo is er ook een onderscheid tussen beroepen en specialismen.
Voor een ander beroep, bijvoorbeeld auditor/assurance provider versus accountant-adviseur, gelden andere kennis- en vaardigheidsvereisten, terwijl voor een specialisme dezelfde eisen gelden die (vervolgens) gefocust worden toegepast.

Geplaatst door Berry Wammes - 13-10-2009 22:38:16

Beste Hans,

Dit is iets te gemakkelijk. Erkennen dat er verschillen zijn wil nog niet zeggen dat er niet ook heel veel overeenkomsten zijn. De Landelijke Specialisten Vereniging bundelt uiteenlopende disciplines en ook de Orde van Advokaten kent meerdere specialismen. Waarom zijn vele accountantsorganisaties in het buitenland pluriform? Waarom is IFAC breed samengesteld? Omdat er voldoende basis is voor een gemeenschappelijk belang en aanpak: beroepsethiek (accountants zijn niet uniek, maar lopen wel vooraan), tuchtrecht, permanente educatie, ontwikkeling van standaarden voor verslaggeving en assurance op gebieden als MVO, niet-financiële informatie, risicomanagement etc. Al met al voldoende reden voor één (pluriforme) beroepsorganisatie.

Geplaatst door Hans Blokdijk - 12-10-2009 9:02:57

Beste Berry,
Nu je erkent dat 'één accountantsberoep' een fictie is, ontvalt de basis aan de kreten waarmee de fusie aangeprezen wordt, zoals 'een verenigd beroep is beter dan een verdeeld beroep', en 'een beroep dat met één stem spreekt'! Er is binnen NIVRA plus NOvAA maar één beroep uniek: dat van 'financial auditor'. Alle andere beroepen worden ook buiten NIVRA plus NOvAA beoefend. Ook de beroepsethiek is niet uniek voor het accountantsberoep!

Geplaatst door Jan Wietsma - 11-10-2009 16:25:43

Op mijn weblog http://www.janwietsma.nl/artikelen/andere-tijden-fusie-novaanivra.html

geef ik voldoende argumenten aan voor de fusie. Goed om te zien dat die breder worden gedragen.

Geplaatst door Berry Wammes - 10-10-2009 0:50:54

In antwoord op de reactie van Anton Ewoldt RA eerst iets over de toonzetting van de discussie: een verdienste van de huidige beroepsorganisatie is dat er een open debat mogelijk is, o.a. op accountant.nl. Dat daarin accountants bij naam worden genoemd lijkt me aan de fatsoensnormen voldoen zolang er op de bal en niet op de man wordt gespeeld. Naar mijn mening doe ik dat. Ik ben het niet eens met de standpunten van Blokdijk en Moling, maar respecteer hen als professional en persoon. De verdiensten van Hans Blokdijk voor het beroep zijn onmiskenbaar, dat neemt niet weg dat de consequenties van zijn standpunt voor discussie vatbaar kunnen zijn.

Ten aanzien van de inhoud: de kwaliteit van de opleiding en de status van de RA-titel staat in de gefuseerde organisatie op geen enkele wijze ter discussie. Sterker nog, de druk om opleidingen te verkorten resp. beter af te stemmen op de behoeften van de arbeidsmarkt mag niet ten koste gaan van de waarde van de RA-kwalificatie. Lees daarvoor het recente NIVRA-discussierapport 'RA, een titel van vertrouwen'.
Een hoogwaardige kwalificatie impliceert echter niet dat RA's op een eiland moeten leven. De samenwerking tussen de verschillende disciplines binnen één organisatie stimuleert de beroepsontwikkeling, en dat zal ook gelden voor de samenwerking tussen RA's en AA's. Temeer daar AA's en RA's - meer dan vroeger - ook samenwerken in de beroepspraktijk.

Ik ben het overigens met Marc van Hilvoorde eens dat het een fictie is om uit te gaan van één accountant. Dat zou ook volstrekt voorbijgaan aan de maatschappelijke behoefte naar meer specialisatie en diversiteit. Maar de overeenkomsten, o.a. tot uitdrukking komend in een gemeenschappelijke beroepsethiek, zijn eveneens groot en van groeiend maatschappelijk belang.

We moeten onze historie koesteren, maar laten we er niet in blijven hangen. De wereld kenmerkt zich door minder schotten en meer interactie. Dat vraagt om een beroepsorganisatie die daarbij past.

Geplaatst door Jan Wietsma - 9-10-2009 18:06:18

@marcvanhilvoorde. Laten we de discussie op de ledenraadplegingen dan vooral inzetten op de slagvaardigheid van de nieuwe beroepsorganisatie.

Geplaatst door Marc van Hilvoorde - 9-10-2009 16:03:14

@Jan Wietsma: Ik zou niet anders willen, maar het lijkt me een illusie. De nieuwe organisatie zal gebouwd zijn op de fictie van dat er één accountant is. De organisatie zal een (zware) compromis organisatie zijn, zoals we die Nederland wel meer kennen. En offensief zijn die maar heel zelden. Ik stel me de overlegcultuur voor overeenkomstig de RvJ of SER. Overigens neig ik gevoelsmatig wel naar een fusie, maar dit ondanks het pleit van de voorstanders.

Geplaatst door Jan Wietsma - 9-10-2009 15:25:12

Het is wel weer aardig om te zien hoe de reacties vooral defensief van aard zijn. Volgens het maatschappelijk verkeer typisch iets des accountants. Wellicht dat onder de nieuwe beroepsorganisatie de accountant leert wat offensiever te reageren.

Geplaatst door Hans Blokdijk - 9-10-2009 11:55:50

Met 3 1/2 van de 4 reacties ben ik het eens. Eén toevoeging: de NOvAA-voorzitter heeft zijn leden beloofd nog eens een aparte 'kamer' voor MKB-accountants te bepleiten, maar hij heeft kennelijk bakzeil gehaald. Om enige invloed uit te oefenen moet een 'kamer' een ledengroep zijn, in de termen van de NBO. Maar de MKB-accountants met hun grotendeels private taak worden opgeborgen bij de openbare accountants, met een grotendeels publieke taak. De vergelijking met Heinz, venz en De Ruijter gaat dus helemaal niet op!

Geplaatst door anton ewoldt RA - 9-10-2009 0:19:17

Met verbazing en ergenis heb ik kennis genomen van de columm van berry wammes in de accountant van oktober nr10/2009. Allereerst blijkt dat hij niet op de hoogte is van de nederlandse geschiedenis van het accountantsberoep. Ten tweede is niet voldaan aan een van de vereiste vormen van fatsoen die onder accountants gelden om geen individuele accountants bij naam te beledigen. Als derde vind ik het de eerste faux pas van een dirtecteur a.i. die juist alle groeperingen binnen het nivra zoul moeten respecteren. Met name de wijze waarop Blokdijk wordt weggezet als een accountantssplinter getuigt van geen enkel begrip over het gedachtengoed dat juist als helaas nog een van de weinigen door Blokdijk wordt verwoord nl de theoritische grondslagen van het accountantsberoep zoals dat door limperg c.s werd uiteengezet en waaraan het nederlandse accountantsberoep in de jaren 1950 tot en met 1990 zijn wetenschasppelijke status aan ontleende en all over the world gezaghebbend was en los staat van fusie perikelen. Gezien de recente uitspraak van de centrale raad voor beroep dat de AA opleiding niet te vergelijken is met de RA opleiding kan van een fusie geen sprake zijn daar de gelijkwaardigheid van partners ontbreekt. dus reseert een overname?. Als de bedoeling van het artikel van Wammes is dat nu na de fusie er een definitief afscheid van de wetenschappelijk onderbouwde opleiding tot accountant zoals die in nederland sinds 1900 opgeld deed dan wordt hiermee het accountantsberoep verlaagd tot een beroepsniveau dat gekenmerkt wordt tot een 5 punt één mentalitiet en gaat lijken op een hbo opleiding waarin het gedachtengoed van weleer voorgoed verdwijnt. Gezien de tendens van het artikel zie ik niet dat er na de fusie synergievoordelen optreden voor de gescheiden groepen AA en RA's. Ik zou Berry Wamnmes aanraden een dag door te brengen in de bibliotheek van het nivra zoalng die er nog is. Dat dit artikel namens het nivra kon worden geplaatst vind ik ook onbegrijpelijk dat onze voorzitter helderman dit artikel heeft laten plaatsen. Daarnaast gaat wammes voorbij aan het feit dat de huidige accountants die beeldbepalend zijn voor het beroep in de leeftijd vanaf 40 tot 70 allen geschoold zijn in de opleiding en theoretische grondslagen zoals die nu nog door blokdijk worden verdedigd
en voortkwamen uit de Amsterdamsche of Rotterdamsche school. De fusie is alleen uit praktische overwegingen te verdedigen maar het maatschappelijk verkeer zal als men vraagt wat is een accountant niet het onderscheid kunnen maken van de beroepsopleiding tussen de universitaire (wetenschappelijke) opleiding van een RA of de hbo beroepsopleidng van een AA.
Dat ook Moling als AA als stoorzender wordt weggezet is niet te begrijpen. Mijn indruk is dat Wammes met het denigrerend wegzetten van een goeddoordachte AA en een corrifee van de RA's de overwegingen om voor de fusie te stemmen juist negatief heeft beinvloed. Het model dat Wammes voorstaat komt bij mij over als een ziekenhuis organistaie waarin co-assistenten; arts-assistenten; artsen; en hoogleraren in rondlopen die ieder hun weg gaan zonder synergie. Voorts wordt er niets gezegd over de verschillen in AA die de certificerende functie hebben en AA die hier nog niet aan voldoen.

Geplaatst door Arnout van Kempen - 29-9-2009 18:57:00

Je kan naar de fusie kijken vanuit een principiele insteek, met verwachtingen over de toekomst, zonder te weten of die uit gaan komen. Persoonlijk hou ik in principe de stelling aan "Blokdijk heeft gelijk", en daarin ben ik nog zelden teleurgesteld. En ook op dit punt denk ik dat hij principieel gelijk heeft. Het hele idee van een pluriforme beroepsorganisatie lijkt me theoretisch mank. En als je dan toch theoretisch bezig bent: het handhaven van twee bevoegdheidstitels, die identieke bevoegdheid kennen, is bizar en onzinnig.

Echter, je kan ook kijken naar de ervaringen in het verleden en heden. De markt (minstens de arbeidsmarkt en de opleidingsmarkt) ziet verschil tussen de RA en de AA, en naar beiden is vraag. Handhaven dus, zeg ik dan pragmatisch. Maar aangezien deze bevoegdheidstitels (het zijn géén opleidingstitels, en géén beroepstitels!) exact dezelfde bevoegdheid afdekken, is het nogal logisch om het beheer van die titels bij één organisatie te leggen. Fuseren dus.

Vanuit de belangenbehartiging moet ik zeggen dat me in het verleden een paar dingen is opgevallen:
- accountants pochen graag over hun geweldige netwerken, maar in ieder geval binnen het Haagse zijn er, om het maar héél vriendelijk te zeggen, organisaties te vinden met betere netwerken en betere lobby-kracht.
- van kamerleden, met accountancy in hun aandachtsgebied, heb ik vaker begrepen dat accountants eerder uitblinken door hun slechte lobby-werk, waarbij onder andere gememoreerd wordt: de voor buitenstaanders volstrekt onbegrijpelijke strijd tussen NIVRA en NOvAA.

Als het om belangenbehartiging gaat, zou ik zeggen dat fuseren dringend gewenst is. Om daarna voluit het belang van de financial auditor op lange termijn te verdedigen. Alle andere AA's en RA's ontlenen immers hun status, de waarde van hun titel, slechts aan het vertrouwen dat "het maatschappelijk verkeer" heeft in degenen die gebruik maken van de bevoegdheid waar hun titel op gebaseerd is. Dat is dus het belang dat gediend moet worden, en geen ander.

Geplaatst door Paul Th. Stoele RA AA - 29-9-2009 16:58:37

Los van het feit dat een fusie alleen mogelijk is tussen gelijkwaardige partners, waar in het geval van NOvAA en NIvRA om uiteenlopende redenen geen sprake van is en waardoor het dus neer zal komen op een overname, is er over de interventie van de heer Wammes wel het een en ander te zeggen.

In de vierde alinea heeft hij het over "niet goed voor het beroep" en in de volgende alinea over "gemeenschappelijk belang" Nu is het zo, dat voor inschrijving in de registers slechts het voldoen aan opleidingscriteria afdoende is en niet het uitoefenen van een bepaald beroep. In de praktijk kan dan ook worden geconstateerd dat AA's, maar zeker RA's nogal uiteen lopende beroepen vervullen. Er zijn onder de ingeschrevenen bestuurders, controleurs, adviseurs en zelfs mensen die in het geheel geen beroep meer uitoefenen. Alleen al om die reden kan er voor een samengevoegde of een op zich staande organisatie geen sorake zijn van een gemeenschappelijk belang dat behartigd kan worden of het dienen van één beroep.
Het is dan eigenlijk ook heel jammer dat schaarse tijd en (geld)middelen worden besteed aan een irrealistisch doel.

Geplaatst door Een hagelslag-fan - 29-9-2009 14:37:02

Ik heb al veel vergelijkingen gehoord, maar die van accountants met hagelslag is nieuw...
Venz en De Ruijter zijn allebei prima hagelslag. Nooit geweten dat die onder dezelfde moeder vallen.
Een verschil: Venz en De Ruijter zitten niet in hetzelfde pak, hebben een ander logo (keurmerk?) en richten zich op een ander publiek. Dat doet Heinz dus prima.