Professionele scepsis
Ieder mens heeft vooroordelen, bewust maar heel vaak onbewust. Onbewuste psychologische mechanismen en vooroordelen veroorzaken denkfouten. Wie zich bewust is van zulke psychologische processen, trapt er minder snel in.
De Programmacommissie Professional Scepsis van de NBA publiceert de komende tijd enkele cartoons over uiteenlopende aspecten van het onderwerp professional skepticism. Op deze cartoons en de daarin belichte onderwerpen kan worden gereageerd.
Wie herkent de dilemma's, wie niet? Wie kan concrete voorbeelden noemen?
Artikelen uit Accountant en 'de Accountant'
Haaien en watervallen
Mei 2012 - Luc Quadackers
Waan u een moment in de Verenigde Staten. Welke kans is daar volgens u groter, dat iemand door een haai wordt doodgebeten of dat iemand door vallende vliegtuigonderdelen overlijdt?
Mijn rug is recht... Toch? Professioneel-kritisch in de samenstelpraktijk
April 2012 - Lex van Almelo
In de samenstelpraktijk gaan accountants nauwelijks gebukt onder dilemma's. Ze dienen zich wel aan, maar de rug blijft recht. Ook tijdens de economische recessie. Althans dat zeggen de samenstellers. Een verkenning van de praktijk.
Reus groter dan kabouter?
Januari/februari 2012 - Luc Quadackers
Als iemand stelt dat een reus groter is dan de gemiddelde kabouter, dan zult u dat ongetwijfeld beamen. Toch ligt deze conclusie in groepsverband niet altijd voor de hand, tenminste niet als de groepsleden unaniem het omgekeerde beweren.
Licht het anker!
December 2011 - Luc Quadackers
Bij het testen van beweringen is het verstandig om naar ontkrachtend bewijs te zoeken in plaats van naar bevestigend bewijs. Dat was de kernboodschap van het artikel 'Licht in de tunnel' (Accountant, september 2011). Maar zoeken naar ontkrachtend bewijs wordt moeilijker door de zogenaamde anchoring bias of verankeringsfout.
'Je ziet het pas wanneer je het door hebt': professional scepsis
November 2011 - Leo Straathof
In diverse recente rapporten is geconstateerd dat de accountant bij jaarrekeningcontroles soms een onvoldoende professioneel kritische houding heeft. Wat wordt verstaan onder een professioneel kritische houding, wat zijn de bepalende factoren en waaruit blijkt zo'n houding in de praktijk?
Licht in de tunnel?
Oktober 2011 - Luc Quadackers
Net als alle mensen zijn accountants vatbaar voor het maken van onbewuste denkfouten. Deze zijn in eerste instantie meestal niet te vermijden. Maar in tweede instantie kan het bewust stilstaan bij het maken van deze fouten problemen helpen verminderen.
Accountant en Barmhartige Samaritaan: attitude is nog geen gedrag
Mei 2011 - Luc Quadackers
Waarom doen accountants niet altijd wat ze moeten doen? Dat hangt er vanaf. Door de toegenomen belangstelling voor de professioneel-kritische instelling van accountants is het belangrijk na te gaan welke factoren van invloed zijn op hun daadwerkelijke professioneel-kritische gedrag.
Drie sets bepalende factoren - Professioneel-kritische instelling 1: de theorie
November 2010 - Luc Quadackers
In discussies over de kwaliteit van de accountantscontrole speelt kritiek op de ‘te weinig professioneelkritische houding' van accountants nationaal en internationaal een centrale rol. op deze en volgende pagina's een drieluik vanuit wetenschap, toezicht en accountancy over de achtergronden en remedies. Deel 1: de theorie.
Zelfreflectie en tone-at-the-top essentieel - Professioneel-kritische instelling 2: de toezichthouders
November 2010 - Steven Maijoor
Uit onderzoeken van de AFM en buitenlandse toezichthouders blijkt dat externe accountants een onvoldoende professioneel-kritische instelling hebben bij hun accountantscontroles. Daardoor is het onvoldoende zeker dat de jaarrekening geen materiële fouten bevat. Zelfreflectie bij accountantsorganisaties is geboden vindt Steven Maijoor.
Kwestie van bewustzijn - Professioneel-kritische instelling 3: de accountant
November 2010 - Philip Wallage
Een professioneel-kritische houding omvat een kritische houding ten opzichte van controle-informatie maar ook het eigen oordeel vormingsproces, stelt Philip Wallage. Er zijn mogelijkheden om de effecten van framing en bias te verminderen.