AFM-rapport: geen nieuws, goed nieuws

dinsdag 8 december 2009 | 5 reacties

Terwijl het Financieele Dagblad reeds een gele kaart uitdeelt naar aanleiding van de bevindingen in het recente AFM-rapport aangaande het functioneren van de big four in de aanloop van de kredietcrisis, controle 2008 over boekjaar 2007, en de bloggers het ergste vrezen over de reputatieschade voor het beroep, wil ik vooral het 'geen nieuws, goed nieuws' benadrukken van deze AFM-exercitie.

1.
Dit is het eerste formele rapport aangaande de schuldvraag van de kredietcrisis. Het is beperkt tot het functioneren van een van de (micro) poortwachters van het financiële stelsel, het accountantsberoep, en opgesteld door een andere (macro) poortwachter, de AFM met ook zijn eigen systemic verantwoordelijkheid voor datzelfde systeem. Dat betekent dat het collectieve zwijgen over wederzijdse schuld en boete eindelijk is verbroken en nu een volwassen debat kan beginnen over het functioneren van alle poortwachters - micro en macro - en hun interdependentie in het verzekeren van rust en een ordelijk proces in de markten.

En het betekent dat kan worden doorgezocht naar kernoorzaken. Wij mogen hier de AFM dankbaar voor zijn, met de aantekening dat dit nog maar het begin van het gesprek is. Vooral omdat deze crisis ons niet alleen is overkomen (bottom up) maar ook is veroorzaakt door een top down falen van de financiële architectuur en haar verschillende spelers, waaronder de AFM zelve.

Het ware te wensen geweest, en dit specifieke rapport zou aan gezag hebben gewonnen, als de AFM dit rapport vooraf had doen gaan van een gedegen zelfanalyse van haar eigen rol voor en tijdens de crisis. En nog beter: als ze daarin was gevolgd door De Nederlandsche Bank. Ad hoc aimabel gebrabbel van hun voormannen op radio en tv, en/of de afwezigheid van enige drang tot zelfkritiek van de kant van het accountantsberoep, is daarvoor geen goed substituut of excuus. Maar de teerling is geworpen, en dat is goed nieuws.

2.
Wij kunnen nergens in het AFM-rapport - dat wordt gekenmerkt door afwezigheid van een duidelijke eindconclusie - een aanwijzing vinden voor de noodzaak (volgens de AFM) tot het intrekken/wijzigen van een jaarrekening en/of de begeleidende accountantsverklaring. Dat is een belangrijke indicatie voor het (beperkte) gewicht dat moet worden toegekend aan haar bezwarende bevindingen.

Kennelijk zien noch de gewraakte opstellers van de onderzochte jaarrekeningen, noch hun controlerend accountants, in het onderzoek aanleiding om die jaarrekening respectievelijk accountantsverklaring te wijzigen of in te trekken. Ook dat mag als goed nieuws worden gezien, tenzij we het ergste moeten vrezen: chronische ontkenning. Vooralsnog mogen we er echter uit afleiden dat de portee van de AFM-opmerkingen overwegend van technisch-formele of immateriële aard zijn.

En dat is beter dan mijn eigen publieke speculaties in het verleden dat in veel gevallen een oordeelonthouding van de accountant beter op zijn plaats zou kunnen zijn geweest.

Het lijkt me goed als we dit halfvolle glas, zonder welk het familieservies van de poortwachters niet volledig is, even plaatsen naast het halflege glas waar we de afgelopen dagen zoveel over hebben mogen lezen.

Dan kunnen we vervolgens overgaan tot gezamenlijk potjes breken. In het belang van een betere toekomst.

Jules Muis

Reacties

Geplaatst door Willem D Okkerse - 13-12-2009 9:47:08

Volgens het rapport gaat de AFM nog heel wat interessanteres doen. Ik citeer :

Gegeven de bevindingen uit het kredietcrisisonderzoek verricht de AFM ook in 2009 onderzoeken bij de Big-4 kantoren. Dit onderzoek is breder qua opzet en richt zich enerzijds op aspecten die samenhangen met de kredietcrisis en anderzijds op specifieke aspecten van kwaliteitsbewaking binnen deze kantoren. In het onderzoek zullen jaarrekeningcontroles 2008 van ondernemingen uit sectoren die in het bijzonder worden geraakt door de kredietcrisis worden betrokken. Aspecten die in het bijzonder aandacht krijgen betreffen de waardering van financiële activa, toereikendheid toelichtingen waardering financiële activa, en de continuïteitsveronderstelling van de bedrijfsactiviteiten. De AFM verwacht over dit onderzoek in 2010 te rapporteren

Vooral dat laatste : de continuïteitsveronderstelling lijkt mij echt een hele leuke exercitie te worden....

Ik vrees het ergste....óók voor de AFM !

wordt vervolgd

Geplaatst door jules muis - 11-12-2009 21:37:00

wel,wel, ik heb goede hoop voor de AFM als triggermechanism voor een noodzakelijk gesprek tussen financiele poortwachters.
Dat dat de eerste keer wat schoorvoetend gaat, ja, da's jammer maar ik kan niet over het muurtje kijken of dat ook terecht is.
Ik weet wel dat je de tandpasta niet terug in de tube kunt stoppen.

Om in uw beeldspraak te blijven: het ging bij het AMF onderzoek niet om EEN trein die door het rode licht reed maar kennelijk vier van de vier, kunnen toch niet allemaal tegelijkertijd stapelgek zijn? Alhoewel dat nog niet helemaal duidelijk is. Misschien ongebruileijk blind?
Drie van de betreffende machinisten hebben de vlag uitgehangen bij de uitbrenging van het onderzoeksrapport; een was wel erg stil die dag. Qkoorts?
Een van de drie feestvierders, het kon niet op, stak zelfs het NS toezichts/onderzoeksorgaan een paar dagen na het onderzoeksverslag ook nog een Kordesveer in de pet; of op/in een andere donkerder plek. Met de vermelding dat hij/zij vind dat het NS onderzoeksorgaan beter is dan wie dan ook van s'rijks of aanverwante diensten in publieke verslaggeving. Vooral waar geschreven is over het drama van de totale chaos binnen de spoorwegen in 2007/2008. Zonder zwarte pieten, hand in eigen boezem, of het aanspreken van wie dan ook. Het verslag geeft dan ook geen garanties voor de toekomst. Dat verdient toch een prijs, een prijs die aandacht verdient vooral als het komt van een spoorwegarbeider zelve?

Elf klappers zijn geconstateerd, tegen de achtergrond van 18 treinen, waarvan het geluid gelukkig overstemt werd door het geschreeuw van investeerders en belastingbetalers die zich een poot uitgedraaid voelden.
Neen, ik vind het wel een mooie detective en wacht met spanning de denouement af die andere misschien af willen houden.
Eerder dan in te gaan op uitnodigingen het vooral kort door de bocht te houden. Daar heeft menig machinist spijt van gekregen.

Ik lees toch een wat verwijtend geluid in Uw reactie, die uitdaagd tot oordelende en veroordelende uitspraken mijnerzijds die niet te verenigen zijn met eisen van een deugdelijke grondslag.

Het zal mij niet afhouden dit spek-takel te blijven volgen, en becommentarieren, op basis van het maatschappelijk verkeer gebruikelijke, maar, inderdaad, niet altijd relevante.

Goed week-end!

jules muis

Geplaatst door R van Rie - 11-12-2009 14:56:01

Ik snap niet dat Muis nog AFM-zaken behandelt.
Enkele weken geleden vond er een treinbotsing bij Dordrecht plaats. Door 'rood' gereden, machinist zijn schuld, gemiste seinpaal.
Maar men wist uit voorafgaande gevallen waaronder die bons in Amsterdam, dat de regeltjes zò waren dat bij snelheden lager dan 50Km/h het systeem foutief doorrijden van de loc toestond. Nu dient men aanvullend te weten dat de NS slechts over een dikke eeuw aan opgedane praktijervaring kent, dus daar aan kan het niet liggen.

Net zoals de NS heeft de AFM ook dergelijke regeltjes. U bekijkt het maar met uw veiligheid, indien het om minder dan 50.000 € gaat. Geen seinpalen.

Dus, mijnheer Muis, AFM bespreken terwijl er sprake is van moedwillig falen ?
Had u beter mijn geweldig belastingvoorstel kunnen behandelen. Daar zit tenminste nog toekomst in.
Ook dankzij de Q-koorts is het nu duidelijk geworden dat het met de AFM (en DNB en dergelijken) nooit wat zal worden.
Verspilde moeite, mijnheer Muis

Geplaatst door jules muis - 9-12-2009 17:30:56

ja, wijst toch allemaal op een inschatting van het AFM dat haar observaties geen aanleiding geven tot restatement van de 2007 jaarrekeningen of correctie van de accountantsverklaring.Het gaat dus om wat (onopmerkzame en onopgemerkte) strafschoppen, geen gele kaart.Neemt ook het gevaar weg van twee gele kaarten=rood voor de jaarrekening/controle 2008 AFM exercitie. Een elftal van 4 kan ik nog iets bij bedenken: zaalvoetbal. Maar 3, of 2, of 1?

Blijft voor mij nog een groot mysterie, ook tegen de achtergrond van de doorbraak van het inzicht/erkenning in 2007/2009 dat niemand de financiele producten waar het om draait meer begreep, of ooit begrepen heeft, hoe we uberhaupt tot exclusief 'schone' verklaringen zijn/kunnen komen. Waarvan we nu nog de effecten voelen in de vorm van die taaie haarbal van afgeleide financiele producten die nog steeds, courtesy taxpayer, de balansen 'sieren'.
Geen-wonder-veel-wonder dat AFM alumni Paul Koster enkele maanden na zijn vertrek bij de AFM de informatieve waarde van de jaarrekening van banken failliet verklaarde. Een signaalfunctie die we niet terug kunnen vinden in de jaarrekeningen/accountsverklaring over de jaren 2007 en/of 2008.
Wat 2009 betreft zullen we zien. Goed thema -alweer- voor kantoren/NIVRA overleg, three strikes out. Mag het op zijn minst een onsje informatie meer zijn, een 'toelichtende paragraaf' ?

Dus, inderdaad, the medium-future shall tell. En dit AFM rapport heeft duidelijk een nuttige functie in het leer/discovery process wilde ik maar even zeggen.

Geniet jij maar gerust van de rest van dat halve glas; een beetje 'assist'/geestverruiming in deze zoektocht zal ons allen goeddoen.

Jules

Geplaatst door Marcel - 8-12-2009 22:23:09

Beste Jules,

kleine aanvulling op het begin van je tweede punt. In paragraaf 3 van het rapport wordt aangegeven dat 'in voorkomende gevallen foutenherstel in de jaarrekening 2008' is toegepast.
Daarnaast ben ik iets minder mild dan jij over de opmerkingen van technisch-formele of informele aard. Dat zaken daardoor niet mis zijn gegaan is toch niet dankzij maar ook ondanks de controle?

Voorts zal de tijd leren hoe vol of leeg het glas is. Voor nu is het mijne vol, maar het zal niet lang meer duren voor het leeg is. Proost!

Groet,

Marcel