Cindarella’s, Prima Donna’s en beloningen (2)
woensdag 25 maart 2009 |
18 reacties
Ik heb de laatste jaren het micro- en macro-controlerisico van perverse beloningsstructuren diverse malen ter tafel gebracht. Zonder veel response, if any. Ik kan me ook geen vakliteratuur herinneren - zelfs COSO niet, maar corrigeer me als ik dat fout heb - waar we de vraag kunnen terugvinden: 'Voeren de beloningsstructuren tot suboptimale of onaanvaardbare bedrijfs- en/of rapportering- en controle risico's'.
Het accountantsberoep heeft zich op dat punt, misschien op een heel enkele uitzondering na, in stilzwijgen gehuld en doet dat nog steeds. De bal wordt nu door het gepeupel voor het doel gelegd.
Er is niets fout met inkomensdifferentiatie. Er is wel iets wezenlijks fout met een doorgeslagen beloningssysteem dat geen enkel verband meer houdt met de geleverde prestatie. Een systeem dat, onder regie van overbetaalde beloningsadviseurs die vaak zelf onder hetzelfde perverse prikkelsysteem werken, de wet van de verminderde meeropbrengsten negeert - ja, die is ook van toepassing op beloningsstelsels.
Dit alles met als collateral damage de integriteit van resultatenbepaling, waar onder druk van hooggeplaatste wensen, de gewenste resultaten tot vader van de geldelijke gedachten worden verheven. We zien het aan de trendlijn van de resultaten van de afgelopen tien jaar van de instellingen die nu ons belastinggeld behoeven.
Neen, het huidige tumultueuze reveil om beloningssystemen weer met beide voeten aan de grond te krijgen, lijkt me best.
Voor mij mag voor de oplossing ook gerust een paar duizend jaar worden teruggegrepen naar Plato, die naar verluidt een ratio voor beloningsdifferentiatie van 1:5 voorstond.
En voor mij mag men tevens voor firmantenbeloningen - om even heel dicht bij huis te blijven - eerst best splitsen naar inkomsten uit eigen harde deskundige arbeid enerzijds, en aandeelhouders-/ondernemersrisico(premie) anderzijds. Zo'n voorstel neemt weer wat onnodige onrust weg bij onze voormannen, en om beste redenen.
Misschien dat we kunnen beginnen bij de cliënten hier aandacht aan te schenken. Zachtjes dus, dan breekt het lijntje niet.
En verder mag men voor mij ook best nog eens goed kijken naar de ratio van die beloningsverschillen tussen de diverse controleberoepsgroepen: overheid, intern, openbaar. Ik heb nooit goed begrepen waarom die nodig zijn.
En ten slotte mag voor mij de Amerikaanse beweging 'say on pay' - draaiend om aandeelhouderszeggenschap op het punt van het managementbeloningssysteem - best ook mondiale vleugels krijgen.
"Alle macht aan de Cindarella's" (zie mijn vorige bijdrage) mag wel even, maar niet al te lang. Een paar Prima Donna's terug in de mix kan nooit kwaad.
Nivellering is goed, lichtelijk geïrriteerde nivellering nog beter. Vrije marktwerking is goed, ook voor een gezonde controleomgeving, zolang we het tenminste niet te gek maken.
Dat is wel gebeurd. Dus laat de pendule maar even naar de andere kant uitslaan, maar hou ‘m wel in de gaten. Want ik hoop dus dat onze nieuwe beloningsdynamiek geen beeld gaat oproepen van Bussum onder een grijs wolkendek.
Jules Muis
Reacties (18) | Reageer
Geplaatst door Arnout van Kempen - 29-3-2009 22:32:23
Beste Jules,
hoe zou ik je na vrijdagavond nog tegenspreken? Vandaag denk ik over Franciscus van Sales, morgen weer de harde economie in. En dan durf ik je ook wel weer tegen te spreken denk ik.
Geplaatst door jules muis - 28-3-2009 18:59:53
ja Arnout, de X2 factor dus.
Verbaasd me eigenlijk niet zo. De wereld staat nogal bol van niet zo conform eigen script practizerende predikers - viz die predikkers uit Florida, wel extreem ! - en niet zo snel door de leer geintimideerde practici. Niet alleen in ons beroep. Wij kennen het verschijnsel uit de volksmond als de temperatuursdaling die ook wel wordt waargenomen tussen het opdienen en eten van de soep.
Zo'n afkalving, soms sluipend voerend tot hellende vlakken op hellende vlakken moet natuurlijk wel zijn grenzen kennen. En soms loopt het uit de hand. Daarom zien we nu in deze once in a lifetime crisis. Dus ik wil je opmerking niet weg relativeren, maar kan niet verbaasd staan over je waarneming, tenzij je bedoelt te zeggen dat we structureel met en in in twee werelden leven die absoluut geen verband meer met elkaar houden. Gaat me wat te ver. Voorzitters van professionele instellingen praten qualitate qua ook anders dan toen ze nog hun handen nog vuil maakten. Dat hoort er deels bij, andere functie; als ze de wet van de verminderde meeropbrengsten, tipping point, maar in de gaten blijven houden.
Ik schrijf dit tussen Vrijdag en Maandag voor een voetbal wedstrijd. Hoop dat de scheidsrechter zijn regels kent, en ze preekt als het moet; maar de wedstrijd niet doodfluit.
Wie weet denk ik er Maandag anders over, maar wil me dat practisch recht wel voorbehouden.
Geplaatst door Arnout van Kempen - 27-3-2009 11:20:42
En inderdaad, dat onderzoek waaruit kon worden afgeleid dat accountants als formule hanteren: ACR = IR x ICR x DR x ER
(ER = Exposure Risk, verzin ik maar even zelf als term)
was een aardige. Ik meen me te herinneren dat vanuit enkele grote kantoren tamelijk furieus werd gereageerd, maar in de dagelijkse praktijk kom je een dergelijke denklijn wel degelijk zo nu en dan tegen.
Toch goed dat er toezicht is
Geplaatst door Arnout van Kempen - 27-3-2009 11:16:43
:) Ik maakte geen fout. Ik bedoelde inderdaad dezelfde persoon X, op vrijdag hoogleraar, op maandag vennoot.
Mijn ervaring tijdens de opleiding was vrij universeel merkte ik.
Geplaatst door jules muis - 26-3-2009 22:36:41
Uitstekend opgelet Gerrit Kroes, 5 PE punten dacht ik aanvankelijk flauw neer te zetten. Maar nu merk ik pas de combinatie/permutatie potentie van die waarneming ! Als we dit debat willen voortzetten hebben we 12 plus mogelijke combinaties en nog meer permutaties, en dat is me op dit moment even te veel (11 uur s´avonds). Maar ik hoop dat de heren professoren dat werk voor ons willen doen, inclusief de inhoudelijke beantwoording van de onderscheiden probleemstellingen.
Dus Gerrit, t´ís geen typefout, ´t is zelfs geen denkfout -nog niet- maar je introduceert spontaan en doordacht een kruiwagen aan nieuwe dimensies die wel twee kruiwagensvol aan PhDs bezig kunnen houden.
Ik hoop dat academia mobiliseert ons aan een antwoord te helpen!
Geplaatst door A.W. Schmidt - 26-3-2009 20:29:49
In verband met de discussie betreffende kredietcrisis en bonusbeleid enz. breng ik gaarne een onderzoek uit 2000 van dr. Marinus van Dijk van de RUG in herinnering. Uit dat onderzoek bleek dat accountants bereid zijn meer delen van de controle over te slaan naarmate de pakkans lager is (grote ondernemingen dus goede interne accountantsdienst, dus minder controle lagere kosten voor de accountant enz.).Brenda Westra heeft in 2000 onder andere daarover een artikel in het Finciele Dagblad geschreven met als opening" de accountant is nog zieker dan de artsen dachten""
In de Heidelbergse Catechismus staat dat de mens onbekwaam is tot enig goed en geneigd tot alle kwaad. Ondeskundig/gebrekkig toezicht, bonussen. nauwelijks onderricht in ethiek enz. zijn de wortels van de huidige situatie.
Geplaatst door Gerrit Kroes - 26-3-2009 16:52:22
Ik vraag me af wie nu de typefout maakt; Jules Muis die Arnout van Kempen citeert of Arnout zelf. Jules citeert: "wat hoogleraar X op vrijdag doceert, is heel wat anders dan wat vennoot Y op maandagochtend vraagt" terwijl Arnout schrijft:wat hoogleraar X op vrijdag doceert, is heel iets anders dan wat vennoot X op maandag vraagt. Tussen vennoot Y en X zit in dit geval veel meer verschil dan je zou verwachten op basis van de plaats in het alfabet.........
Geplaatst door jules muis - 26-3-2009 12:18:34
ik bedoelde Pheijffer natuurlijk, anders krijg ik het nog met een andere hoogleraar aan de stok.
Das krijg je alsch je die Diengen vanaus Wien schreibt.
jules
Geplaatst door jules muis - 26-3-2009 12:11:25
Arnout.
..je "wat hoogleraar X op vrijdag doceert, is heel wat anders dan wat vennoot Y op maandagochtend vraagt" refereert:
Toch goed om af te leiden dat in ieder geval vennoten-annex-hoogleraar waarschijnlijk op zondag naar de kerk gaan en nog luisteren ook. Het kan bekehren.
Van ´Marcel Pfeiffer´s stukjes kunnen we afleiden dat hoogleraren-annex-hoogleraren die alleen op zaterdag naar het voetballen gaan veel moeilijker van mening zijn te veranderen.
Misschien goede rode vlaggen voor de volgende COSO generatie.
Geplaatst door R van Rie - 26-3-2009 12:05:40
"Tsja, dat zijn van die dingen die ik me ook al jaren afvraag. Ik geloof niet dat de technieken, de methoden, de regels en de theorie nu zo enorm tekort schoten of schieten."
Inderdaad Arnout.
Dat loop ik me ook al jaren af te vragen.
Als ik ,met mijn boerenverstand en niet beneveld door een universitaire studie, op mijn klompen kan aanvoelen dat er 'iets niet klopt', ga je toch zoeken. En wie zoekt.....
Zo loop je zeker vier jaar voor op de verraste JP van Splinterende IV.
Zónder Topambtenaren en zónder 'Wetenschappelijke' instituten van gevestigde politieke partijen.
Men zou bijna gaan denken aan boos opzet.
Geplaatst door Johan Visser - 26-3-2009 12:00:28
Geachte heer Van Rie, Ook Philips heeft in 1993 staatssteun ontvangen via de beroemde/beruchte leaseconstuctie .Slim idee van de Rabobank.Mijn stelling blijft dat veel te riante bonussen voor het management vragen is om moeilijkheden.Zie de knappe analyses van Warren Buffet over dit onderwerp.Deze rasbelegger ageert hier op goede gronden al jaren tegen.Overigens stelt dezelfde Buffet terecht dat je excellente managers excellent moet belonen maar nooit en te nimmer via opties op kosten van de eigenaren van een bedrijf.De aandeelhouders dus!En bonussen voor managers van failliete bedrijven en banken die gered worden door de belastingbetaler zijnvolsterkt idioot.Mijn kinderen krijgen ook geen zakgeld als het geld op is ook al heb ik wat anders beloofd
Geplaatst door R van Rie - 26-3-2009 11:52:20
Meneer Visser,
U schreef: "Royal Dutch(Voorraden) en Akzo(boetes i.v.m.kartels) "
Waarvoor dank, want dat deed mij herinneren dat 'Kartels' en 'voorraden' of ander soortige zaken, vrijwel nooit in de bank sector aangetroffen worden. Keurige mensen.
Ok, 'Legiolease'- dingetjes en dergelijke wel...maar dat andere niet. Toch al 70 Triljoen in 2003. Opmerkelijk.
Soms wordt de gevestigde macht onder vuur genomen: http://www.youtube.com/watch?v=Dl5ebMGgtOk
Geplaatst door Arnout van Kempen - 26-3-2009 0:38:04
"...en wat hebben we met die rode vlaggen, meer dan het Kremlin ooit heeft gevlogen, gedaan? "
Tsja, dat zijn van die dingen die ik me ook al jaren afvraag. Ik geloof niet dat de technieken, de methoden, de regels en de theorie nu zo enorm tekort schoten of schieten.
Het heeft me altijd weer weten te verbazen dat ik, tijdens de RA-studie, een schijnbaar universele ervaring had die alle Big-6-studenten hadden: wat hoogleraar X op vrijdag doceert, is heel iets anders dan wat vennoot X op maandag vraagt.
Ik geloof er niets van dat accountants falen door gebrek aan kennis, door gebrekige technieken of door zwakke regelgeving.
Geplaatst door R van Rie - 25-3-2009 18:34:47
Mijneer Visser,
O, dan ben ik kennelijk niet geheel op de hoogte.
Hebben Shell en philips dan ook staatssteun ontvangen om zo het vege lijf te kunnen redden ?
Zekers, kunnen bonussen voor rariteiten zorgen, maar er zijn toch nog bazen die het afgeleverde werk controleren ?
Of accountants die keurig werken.
Of kregen die ook bonussen ?
Neen, dat er slechte mensen op deze aardbol rondlopen is algemeen bekend, maar daarvoor zijn er regels gemaakt.
Geplaatst door jules muis - 25-3-2009 17:44:47
goede vondst Arnout, en wat hebben we met die rode vlaggen, meer dan het Kremlin ooit heeft gevlogen, gedaan? Misschien Blaise Pascal vragen: Als het schip naar links of rechts kreunt, kreunt/leunt iedereen mee, dus valt het minder op;´t wordt toch echt tijd voor een nabeschouwing/wortelkanaal behandeling van zowel COSO als SOX, gericht op de vraag, waarom het niet gewerkt/geen aanwijsbaar effect heeft gehad. Altijd goed voor een doctoraaltje!
Geplaatst door Johan Visser - 25-3-2009 15:10:25
Geachte heer Van Rie,Royal Dutch(Voorraden) en Akzo(boetes i.v.m.kartels) zijn niet zo"n goed voorbeeld.Bovendien zegt een oude wijsheid dat je de kat niet op het spek moet binden.Forse bonussen lokken manipulatie uit.Kijk maar naar de boeiende verhalen van bijv.forensisch Accountants.En zorgen voor ontzettend veel afgunst en dus zeker niet voor verbondenheid en teamwerk
Geplaatst door R van Rie - 25-3-2009 11:02:55
"Neen, het huidige tumultueuze reveil om beloningssystemen weer met beide voeten aan de grond te krijgen, lijkt me best. "
Zuchten Royal Dutch, Philips, akzo onder het juk van de "bonus cultuur"?
Zuchtten, überhaupt, in een ver verleden, bedrijven onder een dergelijke last ?
We hebben (tot nu toe) een éénmalig (groot) probleem met bepaalde bedrijven uit een bepaalde bedrijfstak en men praat al over een 'cultuur'.
Wordt het niet eens tijd om de analyse van "Bonus cultuur "of "exorbitante zelfverrijking" te herzien ?
Probeer het eens met "(gebrek aan) vrijwillige transparantie" of "(gebrek aan)verbondenheid met de samenleving".
Geplaatst door Arnout van Kempen - 25-3-2009 10:35:45
"Voeren de beloningsstructuren tot suboptimale of onaanvaardbare bedrijfs- en/of rapportering- en controle risico's'.
" ben ik niet tegengekomen. Maar in de editie 1992 van de COSO Evaluation Tools, pagina 7, lees ik wel: "Pressure to meet unrealistic performance targets - particularly for short-term results - and extent to which compensation is based on achieving those performance targets. For example, consider wether:
- Conditions such as extreme incentives or temptations exist that can unnecessarily and unfairly test people's adherence to ethical values
- Compensation and promotions are based solely on achievement of short-term performance targets
- Controls are in place to reduce temptations that might otherwise exist."
Toen ik in de jaren '90 voor een van de toen nog Big-6 kantoren werkte, waar "COSO" integraal onderdeel was van de audit approach, is mij altijd geleerd dit onderdeel van de Risk Assessment te verstaan in de richting van "Voeren de beloningsstructuren tot suboptimale of onaanvaardbare bedrijfs- en/of rapportering- en controle risico's'. "