Financiële hervormingen: het verhaal van de koe en de haas

dinsdag 25 mei 2010 | 6 reacties

Eind vorige week is een belangrijke mijlpaal bereikt in de Amerikaanse hervormingsvoorstellen voor (het toezicht op) de financiële markten. De Senaat heeft haar versie van de voorstellen met een behoorlijke meerderheid goedgekeurd. Nu nog wachten op de 'reconciliatie' met de versie van het Amerikaanse Huis. De koehandel moet nog beginnen, maar de krachtlijnen liggen er, en behoorlijk duidelijk.

Ik heb de vlag half uitgehangen. Niet halfstok, maar ingetogen boven in de mast.

Optisch lijk ik mijn zin te krijgen met de voorgestelde instelling van een Council die verantwoordelijk zal zijn voor het monitoren van systemic risk. Maar wat de uitvoering betreft: ik geloof niet zo erg in horizontale governance-structuren - 'the inmates running the asylum/management by committee'.

Aan de balkanisering van het Amerikaans toezichtstelsel verandert niet veel. Ook de oude chieftains zitten merendeels nog in het zadel. En over de rapporterings- en verantwoordingssyntaxis van dit college - trouwe lezers kennen mijn obsessie met resultaatgedreven assurance statements - kan ik nergens iets vinden.

Maar al met al: vooruitgang is het zeker.

Ook op het punt van derivaten is goede voortgang gemaakt. Die moeten worden verhandeld op een Exchange en wie weet wordt die handel verbannen uit het dienstverleningspakket van de grote banken. Dat komt qua effect heel dicht bij mijn al jaren gepropageerde hondenpenning voor alle derivaten. Zij het met de wat zure kanttekening dat exotische producten de dans lijken te ontspringen, terwijl het gevaar juist vooral ligt in het uiteindelijk toch weer mainstreamen van deze uitgezonderde producten. Dan zijn we bijna weer terug bij af.

Verder is de eis van een ordelijke eigen sterfhuisvoorbereiding voor de too big to fail instellingen welkom. Zolang dat niet onbedoeld voert tot nog meer ‘moral hazard' via de achterdeur.

Het heeft in de VS lang geduurd om tot een meerderheidsvisie te komen (geen consensus, vooral Republikeinen hebben tegengestemd). Dat nodigt uit eens te kijken naar de vooruitzichten van internationale consensus.

Laten we ons beperken tot de G20. Daarbij is het beeld van een (legislatieve/overheids)koe die een (financiële markten-)haas probeert te vangen - of beter: twintig koeien die een heel hazenleger proberen te vangen - handig als ezelsbruggetje.

In de VS gaat het om één koe. Met erg veel boter op het hoofd overigens, want haar eigen financiële huishoudinghygiëne ligt niet ver van die van Jan Steen en de overheidsverslaggeving kent dezelfde staaltjes van off balance sheet-acrobatiek. Deze koe moet zich meten met een erg slimme en sluwe haas, met een vruchtbare voortplanting en grensoverschrijdende camouflagereputatie, die het kop of munt spelletje (kop: konijn wint, munt: koe verliest) tot in het merg beheerst.

Verplaatsen we dat beeld naar het internationale theater, dan is duidelijk dat de slag om het ordelijk functioneren van de markten nog lang niet is gestreden.

Beperken we ons tot Europa, dan zien we allerlei koeien zich tegen elkaar afzetten. De hazen zien dat met welgevallen aan want het geeft hen vrij baan. Bovendien herinnert het hazenleger de koeien (soms hardhandig maar meestal terecht) aan de rotzooi in hun eigen stal, in Griekenland en mogelijk andere Club Med and beyond percelen. Paniek in de koeienstal: 'Wie volgt?'

Als men de (nog niet definitieve) deeloplossingen van de Amerikanen bekijkt, kan men over de kans op effectieve internationale hervormingen alleen maar mild pessimistisch worden. Omdat internationaal iedere koe en iedere haas zijn eigen boerenslimheid en eigenbelang heeft en het eigen nest zo min mogelijk wil bevuilen. Internationale solidariteit is vandaag eigenlijk alleen nog maar terug te vinden in De Internationale en die wordt al een tijdje niet meer gezongen.

Dat we met de hervormingen in Amerika en elders op de juiste weg zijn is een waarheid als een koe. Maar of we tijdig aan de eindstreep komen, en of de haas of de koe het laatst lacht, dat hoofdstuk moet nog geschreven worden.

Rest de wat academische vraag of het uitmaakt of je door een haas of een koe wordt gebeten. Academisch, want voorlopig is de praktische kans dat ze beide nog een hap willen nemen uit uw bezittingen, een groter gevaar.

Jules Muis

Reacties

Geplaatst door jules muis - 2-6-2010 18:34:56

Heer van Rie,

De Glass&Steagall mag voor mij ook gerust opnieuw opgepoetst worden, en misschien gebeurt dat ook wel, die strijd is nog niet beslist. De eerlijkheid gebiedt mij tevens te bekennen tot diegenen behoort te hebben die afschaffing van Glass&Steagall in de negentiger jaren niet bezwaarlijk vond, vertrouwend op het gezond verstand van de bankier.
Dat vertrouwen heb ik gegeven de ervaringen van de laatste jaren verloren. Ik zat ernaast.

Voor de rest raakt U een aantal dingen aan over regulering waar al eindeloze studies naar zijn gedaan, en we het goede en kwade van regulering al goed in (vooral academisch beeld hebben gebracht, maar de praktijk, ook de politieke praktijk, nog maar weinig heeft gedaan met de conclusies. Waarover we binnen de links rechts tegenstellingen nog lang kunnen praten.
Ik geloof best in de mogelijkheid van goede regelgeving, anticiperend, goede balans tussen principes en regels, als de (politieke) wil er is.

Tot slot, Uw nostalgische zucht naar 'l'homme honnette' begrijp ik best, maar ik heb het stukje niet voor niets " de koe en de haas" titel gegeven. Niet "de 'koe die het brave schaap probeert te vangen'.
Als dat de situatie zou zijn, zou de wereld inderdaad een minder complexe en meer serene plaats zijn.

Als dat even zou kunnen....kunnen we de kosten van regulering met 80% omlaag brengen.

Tot slot, ik geloof ook niet in een suggestie dat regulering etisch gedrag kan afdwingen; maar het kan wel de boze geesten temperen in wangedrag
(Martin Luther King).

vr. groet,

Geplaatst door R van Rie - 31-5-2010 18:11:35

Waarom opnieuw een merry go round uitvinden ? (Om Einstein maar niet te hoeven citeren.)
Wiki:
The Banking Act of 1933 was a law that established the Federal Deposit Insurance Corporation (FDIC) in the United States and introduced banking reforms, some of which were designed to control speculation[1]. It is most commonly known as the Glass–Steagall Act, after its legislative sponsors, Carter Glass and Henry B. Steagall.

Some provisions of the Act, such as Regulation Q, which allowed the Federal Reserve to regulate interest rates in savings accounts, were repealed by the Depository Institutions Deregulation and Monetary Control Act of 1980. Provisions that prohibit a bank holding company from owning other financial companies were repealed on November 12, 1999, by the Gramm–Leach–Bliley Act.[2][3]

Geplaatst door R van Rie - 31-5-2010 17:55:44

Politieke wil ontstaat enkel dankzij (u vraagt en wij draaien) een maatschappelijk gedragen erkenning.
Hoe kan een boer op klompen begrijpen dat er donkere wolken boven zijn bloemkolenakker samenpakken als er nooit een vraag naar worteltjes is geweest om de kleine lettertjes te kunnen lezen ?

De constatering ( na 2008) is toch dat de "" professionals"" al een geruime tijd, bewust, faalden, terwijl de slachtoffertjes plots bij heldere hemel verrast werden. Ingewikkelde ( of steeds maar veranderende) wetten maken de burger niet alleen onzeker over eigen cultuurgoed, maar vereisen ook een stevig onafhankelijk journaille. En ook hier ging het mis.
Had de boer dat geweten, had hij zijn schaapjes allang op het droge gebracht. De burger heeft een mes in de rug gekregen, vanuit een systeem dat zich juist als beschermheer/ordehandhaver presenteert. Het is niet alleen de kloof tussen de politiek en de burger,maar ook de discrepantie tussen de wetten en rechtsvaardigheidsgevoel van de cultuurdrager/fundamentdrager van de samenleving.

Het is zeer bevreemdend dat er, als voorbeeld, jarenlang geneuzeld wordt over een procentje erbij/ eraf voor Jan modaal, jarenlang geklets over budgetten om jong supertalent wel/niet te ondersteunen, innovatieplatform, enz.. en dan plots worden, in een weekend, ineens miljarden vrij gemaakt voor een particulier bedrijf in problemen. Je vraag jezelf daarbij af wiens belang de toezichthouder/de staat dan dient ?
Kortom, waar is de wil ?
Waar is de wil tot orde( handhaving), het verlangen tot transparantie ?

"Regelgeving kan een probleem zijn wanneer het steeds achterloopt op de feiten."
Regelgeving dient niet te lopen. Waarom zou dat zo zijn ?
Zijn de eisen ethisch te handelen als Bankier en je tevens correct te gedragen als burger dan zo dynamisch ? neen, mits je elk probleem met een pleister voorziet , want voordat je het beseft verdwaal je en zie je door de bomen het bos niet meer. Dus flink schrappen in die regelgeving is het (deel)antwoord.

Geplaatst door jules muis - 28-5-2010 16:34:47

ja Hans, da's een mooie. Nu nog even op de rug kloppen voor het boertje.

Beide heren:

ik hoop dat be koe/haas beeldspraak voldoende van mijn twijfels laat zien; maar ik ga niet zo ver dat ik denk dat je er zonder de overheid en regulering kunt komen. Wat regulering vooral gevaarlijk maakt is de schijnzekerheid die het creeert als het niet serieus wordt opgevolgd/ingevuld.

Net als een accountantsberoep of welke poortwachter dan ook: hun aanwezigheid alleen maar doet verwachtingen wekken die als die niet worden waargemaakt - bv door een vorm boven inhoud gebaseerde exclusieve goedkeurende verklaringen cultuur - de gemeenschap/gebruikers op het verkeerde been zet. Daarom beter geen poortwachers, dan goedbetaalde acteurs.

Ook ben ik er niet van overtuigt dat regelgeving altijd acher moet lopen op de werkelijke gevaren/uitdagingen. Als de politieke wil er is, is er reele ruimte voor meer effectieve regelgeving. Die wil moet dan wel tegen gevestigde belangen in durven gaan.

Regelgeving kan een probleem zijn wanneer het steeds achterloopt op de feiten. Maar een gebrek aan politieke wil tot goede en anticiperende regelgeving is een nog groter probleem. En poortwachters die van generatie tot generatie dit systeem alleen maar melken, zonder de hand die ze voedt af en toe iets substantieels terug te geven een minstens even groot probleem..

Dit is wel een goed moment daar nog eens goed over te modderworstelen. het kan nog, voor de heer Betrian weer gelijk krijgt...

Ga nu weer even achter de bloemkool zitten,

cordiallement,

jules muis

Geplaatst door Hans Blokdijk - 28-5-2010 9:55:25

Weet je hoe een koe een haas vangt? Zij verschuilt zich achter een grasspriet en doet het geluid van boerenkool na! Dit schijnt weinig effectief te wezen. Zouden we het niet eens met een vos kunnen proberen?

Geplaatst door Richard Betrian - 28-5-2010 2:25:12

De nieuwe financiele hervormingen in de USA zullen de problemen niet oplossen. Het is een illusie. De 'oude regels', de Federal Reserve, politieke inmenging in combinatie met 'crony capitalism' en 'moral hazard' hebben de financiele crisis veroorzaakt. Daarin zal niets veranderen. Voor degenen die nog steeds religieus geloven dat de financiele crisis vooral veroorzaakt is door 'corporate greed', zie deze video clip van wijlen Milton Friedman: http://www.youtube.com/watch?v=RWsx1X8PV_A&feature=related

Het is een bekend verschijnsel, althans bij volgelingen van de beroemde economist Ludwig von Mises, dat overheidsinmenging (lees regels) om een probleem op te lossen, nieuwe problemen veroorzaken. Om deze nieuwe problemen op te lossen zijn weer nieuwe regels nodig. Zo belandt de overheid steeds in een vicieuze cirkel. Dat is nu het geval. Maar waarom beland de overheid steeds in dit soort vicieuze cirkel? Omdat ze een enorme 'pretense of knowledge' denkt te hebben. Een klassieke valkuil. Lees verder dit artikel: http://fee.org/articles/tgif/pretense-regulatory-knowledge/.

Tot slot een bekend citaat van Albert Einstein: Insanity: doing the same thing over and over again and expecting different results.