Lariekoek, maar nuttige lariekoek
vrijdag 7 augustus 2009 | 
6 reacties
Vorige keer schreef ik over spreek/zwijgplicht en -recht en de nadelen van het selectieve gebruik daarvan door de voormannen van onder meer toezichthouders in debatten over de kredietcrisis.
Er zit op dit punt nog iets prachtigs aan te komen - het summum van absurdheid. Het gaat om de andere kant van de zwijgrechtmedaille: het spreekrecht, annex recht van spreken, annex recht van vrije meningsuiting.
De eerste processen tegen de credit ratings agencies in de Verenigde Staten staan er aan te komen. Met miljarden aan claims van investeerders vanwege vermeende wanprestaties.
De grootste, Standard & Poor's, heeft een topadvocaat ingehuurd, Floyd Abrams. Deze zal de verdediging voeren op grond van 'vrije meningsuiting', de free speech-rechten van de kredietbeoordelaars.
Advocaat Abrams stelt dat creditrating-rapporten zijn gedreven door een best guess- oordeel. Vergelijkbaar met redactionele commentaren. Daar geldt ook geen aansprakelijkheid voor. Daarom kan Standard & Poor's volgens de advocaat evenmin worden aangesproken op zijn uitingen (de ratings), of ze nu goed of slecht zijn. Ook al wordt het bedrijf betaald door zijn cliënten, die een rechtstreeks belang hebben in de aard van die uitkomsten/ratings.
U verontschuldigt me wel, als ik deze juridische strategie even voor lariekoek aanneem. Maar in mijn gastland is juridisch veel mogelijk. En het is wel heel nuttige lariekoek. Want dit is een discussie die de wet van de (maatschappelijke!) verminderde meeropbrengsten weer eens fris los laat op archaïsche opvattingen over spreekrecht/plicht en zwijgrecht/plicht.
Ik geloof dat de huidige quasi-dialogen en het zwartepieten van halve kredietcrisiswaarheden - grotendeels door hetzelfde team dat ons in de huidige economische fuik heeft geloodst - ons afhouden van de echte grondoorzaken en daarmee van de echt nodige veranderingen. Dat is het slechte nieuws.
Maar het goede nieuws is dat in het kielzog van de op stapel staande onderzoeken en juridische processen, ons nog interessante discussie te wachten staat op het punt van de wettelijke bescherming van (en tegen) het fnuikend effect van halve waarheden.
Reacties (6) | Reageer
Geplaatst door Willem D. Okkerse - 13-8-2009 9:33:42
Zeer interessant is de bijdrage van Alexander Vissers. Met name zijn vragen en opmerkingen zoals :
‒ Wat kan het publiek verwachten van een credit rating ? Een rating is in het beste geval een product van een formeel proces, geen voorspelling van de toekomst, hetzelfde geldt voor een jaarverslag en voor een verklaring, als beleggers dit anders interpreteren zijn ze zelf schuld.
‒ Ontnuchterd wordt aangetoond dat Rating agencies niet over een soort superieure kennis beschikken, om met de door hun gehanteerde formules niet het geheime wezen van kredietwaardigheid te kunnen doorgronden, kortom heel ontnuchterend dat noch credit raters (en jouw lijn doortrekkend) noch accountants de toekomst kunnen voorspellen en dat dit hun er niet van weerhoudt daar (impliciet) voortdurend uitspraken over te doen, die daardoor het karakter van een "opinion" dragen.
‒ Wat zou bovendien het alternatief zijn van ratings, geen ratings, en dat zou, denk ik, een grote inefficiëntie van de kredietmarkten met zich meebrengen.
Welnu : wat verwacht het publiek dan wel ? Dat de mensheid bedrogen wil worden ? Als je als CRA niet bereid bent om jouw rating publiekelijk op zijn kwaliteit te laten toetsen dan zul je dit soort stupide uitkomsten blijven houden en je altijd kunnen blijven beroepen op "free speech" zonder verantwoording te nemen voor je eigen rating.
De zekerheid van de gevestigde orde in hun voorspellingen overstijgt de 80% namelijk niet. Ze moeten dus wel.
Dit is de eerste reden geweest waarom ons Institute vanaf 2003 op grond van zijn ratings in het openbaar een formele beleggingsportefeuille voert van de “goede” AEX ondernemingen en de “slechte”elimineert.
Dit geeft iedere buitenstaander de mogelijkheid te beoordelen of de afgegeven rating inderdaad goed of slecht is. Zijn je ratings namelijk goed dan zal het resultaat op de beurs van de “goede”ondernemingen (OK) beter zijn dan van de “slechte” (NOK) ondernemingen.
Welnu, sinds 2003 leveren de beleggingen in de OK-ondernemingen 108% MEER rendement op dan van de gehele AEX zijnde het totaal
van beide groepen OK+NOK.
Om precies te zijn behaalde de porto een rendement van 107,56% en de AEX van min 0,03%
Er is geen andere enkele rating organisatie ter wereld die op een dergelijke wijze zijn superieure kennis over het geheime wezen van de kredietwaardigheid ten toon spreidt.
En met betrekking tot het voorspellen van de toekomst verwijs ik naar de TV-opnames in 2002 met de aankondiging van de Ahold problematiek, mijn optreden én voorspelling in het Congresgebouw van 2001 van het Landis faillissement, het Ceteco faillissement in 1997 (tijdens mijn PhD onderzoek) en diverse door derde partijen (journalisten en accountants) uitgevoerde reproducties inzake van Enron, Parmalat, (uiteraard ook nu nog) te herhalen. Zelfs op mij totaal onbekende gevallen staat het model ter beschikking.
Aangezien ook het Parket van Politie te Brussel (onder toezicht) van functionarissen van het Institute van Forensische Accountants te Brussel in een dubbelblind onderzoek vaststelde dat het model (globale omvang) én fraude drie jaar eerder dan de Politie detecteerde denk ik dat wij eerder toe zijn aan een paradigma shift bij de CRA’s en Accountants dan Alexander Vissers verwacht.
Geplaatst door Arie W. Schmidt - 10-8-2009 12:58:19
Referte reactie van Alexander Vissers vraag ik me af, of het van accountantszijde werkelijk serieus bedoeld was en is de verwachtingskloof te dichten. Dit met het oog op het honorarium.
Geplaatst door jules muis - 9-8-2009 22:24:24
Heren, bedankt voor de drie reacties, ' I rest my case'.
Prachtige aanzetten tot verder denken en doen zonder mijn stokpaardjes -ik, stokpaardjes??- weer van stal te moeten halen; voorlopig althans.
Als het aansprakelijksheids/inspanningsleeg "free speech" argument het haalt, staan er voor zowel de credit rating agencies en de openbare accountants grotere veranderingen te wachten- vooral op het punt van beloning- race to the bottom- dan voor de gebruiker van hun waar. Derden gebruiker/maatschappelijk verkeer - al veel te lang op het verkeerde been gezet- hebben dan duidelijkheid. Eindelijk eens met beide voeten aan de grond om een gefundeerde inschatting te kunnen maken van de gekochte waar: Wat de gek er voor betaalt, is niet wat hij krijgt, is zeker niet noodzakelijkwijs wat het waard is; en waarschijnlijk helemaal niet of nog minder, waarschijnlijk misleidend.
Dat wordt nog eens een feest van herkenning.
Geplaatst door Alexander Vissers - 8-8-2009 20:31:57
Beste Jules,
Ik vindt het knap hoe je er steeds weer in slaagt, bijna alles wat er in de wereld gebeurt te herleiden tot je stokpaardjes, en je stukjes (toch) altijd weer goed geschreven en prikkelend om te lezen zijn. Sta mij toe dat ik in deze reactie hetzelfde doe en een van mijn eigen stokpaardjes bereid, te weten dat van de verwachtingskloof.
Maar eerst wil ik er nog even op wijzen, dat de verdedigingsstrategie van Abrams helemaal binnen het kader valt van de hype "think out of the box".
Niet refereren aan pagina's dikke disclaimers van credit agencies, die een lekenjury ook na een maand van bestuderen nog niet kan begrijpen, laat staan dat deze er enige sympathie voor op kan brengen. Eigenlijk niet refereren aan wat dan ook wat met credit ratings te maken heeft: boring en abstract.
Wat kan het publiek verwachten van een credit rating of van een verklaring? Dat de crediteur of aandeelhouder ooit (zijn) geld zal zien? Wat zou jij voor een jury van leken willen gaan uitleggen? Accountants worden dagelijks geconfronteerd met begrippen uit jouw woonland als "more likely than not"; de stap van "best estimate" naar "best guess" is niet zo groot. Een rating is in het beste geval een product van een formeel proces, geen voorspelling van de toekomst, hetzelfde geldt voor een jaarverslag en voor een verklaring, als beleggers dit anders interpreteren zijn ze zelf schuld. Ik weet dat jij denkt dat de verwachtingskloof vooral daardoor kan worden overbrugd, dat de verslaggeving en accountants richting beleggers en publiek opschuiven. Deze optimistische visie deel ik niet, ik denk dat een overbrugging van de kloof vooral door het opschuiven van het publiek richting verslaggeving en accountants vereenvoudigd kan worden. Daaraan kan het concept van "free speech" misschien wat bijdagen, het toont ontnuchterend aan dat rating agencies niet over een soort superieure kennis beschikken, dat de door hun gehanteerde formules niet het geheime wezen van kredietwaardigheid doorgronden, kortom heel ontnuchterend dat noch credit raters (en jouw lijn doortrekkend) noch accountants de toekomst kunnen voorspellen en dat dit hun er niet van weerhoudt daar (impliciet) voortdurend uitspraken over te doen, die daardoor het karakter van een "opinion" dragen. Wat zou bovendien het alternatief zijn van ratings, geen ratings, en dat zou, denk ik, een grote inefficiëntie van de kredietmarkten met zich meebrengen.
Het enige sneue aan het huidige systeem is, dat het onvoldoende buffers heeft tegen, door de alom tegenwoordige hebzucht gedreven mogelijke onwil en booswilligheid.
Ten aanzien van de opmerking van R. van Rie: de wet in een rechtstaat legt niet alleen beperkingen vast maar, zoals in het geval van vrije meningsuiting, vooral ook grondrechten die door eenieder inclusief diezelfde staat te respecteren zijn.
Geplaatst door R.van Rie - 8-8-2009 13:07:29
"Benieuwd hoe dit afloopt in het land van de onbegrensde mogelijkheden "
Onbegrensde mogelijkheden ?
En we hebben het hier over de werking, het functioneren van de wet, een limiet stellend instituut ?
De interessante discussie zal vooral het misbruik, de mogelijkheid tot pervertie van de wet aantonen. En deze erosie, dit cultuurverlies, levert geen prachtig nieuws voor de toekomst.
Geplaatst door Johan Visser - 7-8-2009 10:19:16
Beste Jules, toch biedt voor het Accounting Establishment het best guess argument onvermoede schitterende vooruitzichten.Stel dat deze lariekoek bij de rechtbank wordt geaccepteerd Dan is ook iedere verklaring een best guess.Wordt ook voor betaald etc.En claimangst verdwijnt als sneeuw voor de zon.Wat een toekomst.Alleen het zelfrespect van RA,s dat verdwijnt dan ook.Jammer maar waar gehakt wordt vallen spaanders.Benieuwd hoe dit afloopt in het land van de onbegrensde mogelijkheden