Nout Wellink en de echo's van Wouter Bos

maandag 2 februari 2009 | 5 reacties

Met excuses aan de auteur van de originele tekst van deze meezinger - en aan 'het Kapitaal' uit het origineel natuurlijk. Misschien handig op een komend accountants carnavalsfeest. Ik moest het even kwijt:

Mensen noem elkaar geen Mietje,
Eenmaal zing je allemaal,
Allemaal hetzelfde liedje:
't Is de schuld van Piet Preciesje.

Ik ben tot deze poëtische aanpassing gekomen toen ik gisteren in het tv-programma Buitenhof DNB-president Nout Wellink zijn verslag hoorde doen van gedane ING-zaken.

Na veertien jaar in den vreemde te hebben doorgebracht, mocht ik Buitenhof digitaal herontdekken. En ik volg het nu getrouw elke zondag op mijn laptop. Het programma doet zijn naam eer aan. Het is de andere kant van het Binnenhof, intrigerend en zonder intrige.

Het gaat om overwegend hoffelijke vragen, scherp van buiten gesteld. Ik heb het op 30 november 2008 zelf als gast prettig mogen ervaren, over de kredietcrisis. Het programma legt kernvragen van publiek belang in de week, die in de dagen daarna door anderen uitgewrongen kunnen worden.

'Accountancy' kwam ook in deze uitzending naar voren als een door Vadertje Staat geheel nieuw ontdekte economisch terroristische beweging (echo's van Wouter Bos in de recente RTL-Z uitzending...).

Zie hieronder wat ik, accountant Muis, de president van de Nederlandse Bank ietwat gekarikaturiseerd hoorde zeggen over de ING-deal - de poëtische vrijheid is geheel mijn verantwoordelijkheid:

Wellink: "Gelukkig hoeven we de publieke sector verslaggevingsregels er niet eens voor te veranderen. Meer opportune (of is het opportunistische, JM) echte Haagse archaïsche waarderingsregels liggen panklaar te wachten om alsnog uit deze troebele ING-omelet virtueel een oneigenlijke Nederlandse kip te braden. Niet geheel risicovrij, want ik weet niet in hoeverre de gastoevoer nog verder wordt beperkt. Ik wordt voor die wetenschap wel betaald, maar vergeet niet dat we zelf ook nog de vinger aan onze Nederlandse gasbelkraan hebben."

"We hebben speciaal voor deze exercitie wat snelle jongens uit New York ingehuurd, specialisten in Amerikaanse hypotheken, die het voor de crisis ook allemaal niet hebben zien aankomen. Die zijn er in geslaagd onder het goed uitkomende motto 'it is better to be approximately right than precisely wrong', onze collectieve ING-kip alsnog vleugels te geven. Wat financial engeneering al niet vermag. Je kunt deskundigheid kopen en verkopen."

"Accountants zijn in dit proces maar een van de leveranciers, dat moeten ze wel bedenken. En in tijden van grote onzekerheid hebben hun 'realistische' verslaggevingsregels de neiging zo'n chaos veel te diep in te prijzen. Eigenlijk zijn onze bonentellers net zo stom als de rest van de markt. Dus we hebben in de donkere dagen voor Kerst besloten even een voorschotje te nemen op rustiger tijden, die ik vooralsnog overigens niet aan zie komen - zeker niet. We lossen het ING-probleem niet op door het verschuiven van de goalpalen, zoals sommige kwade tongen beweren, maar hanteren wat in good governance-kringen deftig heet: 'regulatory arbitrage' in combinatie met constructieve 'opinion shopping'."

"Vóór de crisis kon je daarvoor in de gevangenis belanden. Maar deze crisis heeft alle normen op zijn kop gezet en ruimte gegeven aan nieuwe excuses. Handig voor mij en de rest van het Nederlandse volk, als de pensioenleeftijd wordt verhoogd en ik hier over een jaar weer de toestand van de wereld zit uit te leggen."

Tot zover Nout Wellink. Misschien heb ik wel niet goed geluisterd. Maar ik blijf het jammer vinden dat de toonzetting van onze verantwoordelijke voortrekkers die zijn belast met het beheersen van de gezonde toestand van de financiële markten meer geënt blijft op verslaggevingstechnisch versluierde hoop, dan op realiteit - net als voor de crisis.

Het inprijzen naar dagprijs van chaos in duistere tijden, zonder een sprankje licht aan de horizon, is zo'n realiteit. Wat we dan met zo'n realiteit doen heet "eerst zien, dan besturen".

En bij besturen hoort ook het vermijden van onnodige kapitaalvernietiging, waar we in de toekomst spijt van krijgen. Met of zonder ING deal. Maar altijd transparant.

Mark to market or 'mark to Bos/Wellink', that's the question.

Reacties

Geplaatst door jules muis - 6-2-2009 16:30:25

geachte Heer van der Grinten,

Ja, maar DvL is tot nu toe de enige die gewoon erkent dat en waar hij fout zat, en dat is wel een noodzakelijke voorwaarde vooruitgang te maken. Dus even de vlag uit in tijden waar iedereen die wat uit te leggen heeft, bij voorkeur zijn mond houdt, tenzij opengebroken door de pers. DvL kwam er tenminste mee op eigen stoom. Daarmee leggen we de lat wel laag voor complimentjes, maar allee.
Voor het overige kan ik me wel in het geschetste beeld vinden, we zijn even verward maar op een hoger niveau; en wat komt daarna? Of ING een cadeautje is kan ik nog niet beoordelen. maar wat ik wel weet is dat ieder cadeautje dat de lucht in gepraat moet worden door hun makers op basis van accounting gimmicks een verdacht luchtje beklijft.

Ik denk dat we het eigenlijk wel met elkaar eens zijn.

Geplaatst door mr R.W. van der Grinten - 6-2-2009 10:31:27

Geachte heer Muis,

U haalt de heer Doctors van Leeuwen aan als helder licht in deze donkere tunnel. Ik betwijfel of dit verstandig is. Hij heeft in Nova duidelijk aangegeven deze crisis niet juist te hebben ingeschat en dat binnen zijn kringen 'die er toe doen' (of iets van die strekking) niemand dit heeft zien aankomen.

Mijn reactie is dan simpel: het zijn juist die kringen die verantwoordelijk zijn omdat men in die kringen, die er blijkbaar toe doen, er belangen op na houdt die tegengestelde geluiden niet dulden. Er zijn voldoende specialisten die dit wel hebben voorspeld. Voldoende. Alleen deze heren behoren niet tot de incrowd van Doctors van Leeuwen en andere ingewijden. Zolang het old boys network van CEO naar RvC kan verschuiven, of van politiek naar toezichthouder in het bedrijfsleven, zal er helemaal niets veranderen.

De heer Wellink stelt zich als wetenschapper op en is niet geschikt om actief te participeren in deze roerige tijden. Een helicopterview is aardig, maar dan zit de DNB-president gewoonweg aan de verkeerde kant van het speelveld op dit moment (nl. aan de zijlijn). En de heer Bos speelt op onze kosten voor Sinterklaas. Sinterklaas bestaat dus wel en hij heet Wouter. U en ik en onze kinderen gaan deze rekenening betalen. Niet nu, maar de komende jaren.

Wat mij opvalt is dat niemand echt boos wordt op Wouter of Nout. Waarom zou ik meer vertrouwen moeten hebben in de jongens op het ministerie dan de grootste en beste betaalde breinen op Wallstreet (die het dus volledig hebben verprutst)? Dus al die bankiers zijn prutsers en de ambtenaren in Den Haag zijn plotseling de top guns van het monetaire stelsel? Er is namelijk niets veranderd. Bos is simpelweg de nieuwe Groenink of Tilmant geworden. Een CEO van een bank en zo zet hij de giftige mix van slechte leningen gewoon weer in de markt via staatsleningen. Hij doet niets anders dan al die slechte bankiers hebben gedaan.
Het is een slechte wedstrijd met een extra verlenging geworden. De vraag is wanneer het spel definitief gestaakt wordt.
Rogier

Geplaatst door jules muis - 3-2-2009 15:09:22

Johan, de Parmelat uitspraak was een "accident waiting to happen", omdat het bussiness model van de big 4 met het voorbarig gebruik van een naam wereldwijd te ver vooruitgelopen is op de practische realiteit: Eerstens, alhoewel veel goed voorwaardescheppend werk is gedaan de afgelopen tien jaar de interne governance organisatie van deze kantoren op inhoudelijk one firm worldwide niveau te brengen, is men er nog lang niet. Tweedens
staat ook de externe wereld met haar nog steeds sterk verdeelde regulering zo'n globale naamsgeving, met alle verwachtingen die daar uit voortvloeien, in de weg. De eerste is een subjectieve reden, de tweede een objectieve. Tot wel aan die voorwaarden is voldaan kan beter met onderscheiden namen geopereerd worden (op z'n minst onderscheiden door toevoeging landenidentificatie " Jansen&Jansen Nederland, accountants").

En ja, Leen, Johan: misschien dat juridisering een duidelijke ontboezeming hoe het nu allemaal gekomen is van hen die er bij stonden en er naar keken in de weg staat, dan vind ik dat jammer en wel een grote prijs die we moeten betalen. Omdat we van zo'n defensieve houdeing zo weinig leren voor de toekomst. Doctors van Leeuwen heeft echter moedig laten zien dat het ook anders kan. Mijn probleem is dat als de heren spreken en dan "accountancy" oproepen als de grote veroorzaker van deze chaos, dus in de aanval gaan zonder de hand eerst in eigen boezem te steken, dan zakt me de broek af. Neen, ik denk dat we van deze crisis wel iets nolens volens leren, maar weinig meer (preventief richting toekomst) als we het moeten hebben van patent klinkende heren die alsmaar hun eigen diagnose zitten te stellen, ons paardenmiddelen als suikerspinnen verkopen, en ons dan ook nog zitten te beleren wat hun toekomst ons moet brengen. One bridge to nowhere too far.

Geplaatst door Johan Visser - 3-2-2009 10:34:40

Beste Jules,aan het commentaar van Leen Paape heb ik weinig toe te voegen behalve dat de befaamde juridisering van de samenleving er nu volstrekt onbedoeld voor zorgt dat bijna geen enkele betrokken partij ruiterlijk fouten toegeeft.Psychologisch ook onverantwoord:vergeving(na erkenning van schuld) creert ruimte voor de toekomst,ontkenning of .compensatie (oog om oog etc) doet dat niet!Overigens proficiat dat nu ook een Amerikaanse rechter (Deloitte/Parmalat) jouw stelling over de Big 4 onderschrijft.Zoals de befaamde hoogleraar Quispel altijd leuk zei Ik word wel weersproken maar niet weerlegd.

Geplaatst door Leen Paape - 2-2-2009 21:54:31

Beste Jules, weer met veel plezier je bijdrage gelezen, ik heb slechts een deel van de uitzending in de herhaling gezien maar zag daarna op de Belgische TV een docu over Fortis en ook daar was het beeld hetzelfde. We hebben het allemaal niet gezien en het was allemaal zeer uitzonderlijk en ja als ik het over zou kunnen doen zou ik hetzelfde gedaan hebben. Ik heb niets fout gedaan en dit was het beste wat we konden doen. Het is bijzonder dat we mogen aanschouwen dat alle notabelen zich langs die lijnen blijven uitlaten en verdedigen. Ook onze zeer gerespecteerde oud voorman van het NIVRA, Arnold Schilder, toezichthouder bij DNB en collega van Wellink, geïnterviewd door het NRC, volgde in grote lijnen die redenering. Het zal wel door de mogelijke dreiging van juridische procedures komen dat die uiterst terughoudende manier van reageren wordt gevolgd. Ik ben bang dat de geschiedenis zich op termijn zal herhalen.
mvg
Leen