Vertaalslag 'leer van het gewekte vertrouwen'
vrijdag 13 november 2009 | 
15 reacties
Dit is een huiswerkopgave. Voorlopig voor accountants, subspecies controlerende accountants, subspecies zij die nog belangstelling hebben voor de leer van het gewekte vertrouwen, subspecies zij die daar in de praktijk nog iets mee willen doen, subspecies zij die nog gemotiveerd zijn daar missionair mee bezig te zijn, subspecies zij die dat in de Engelse taal willen doen, subspecies zij die dat zo goed mogelijk willen doen.
Oef! Misschien kunnen we de overlevenden van deze selectie tellen op één hand?
Overigens: zij die zich uitgestoten voelen - van cfo's tot maatschappelijk verkeer annex belastingbetalers - kunnen ook meedoen, voor eigen rekening en risico.
Ik heb net wat correspondentie achter de rug met Philip Elsas, een collega die woont en werkt in Ottawa (Canada) maar geenszins afstand wil houden of doen van het rijke verleden van het Nederlandse beroep. Integendeel, Philip is een enthousiast adept van de historische bijdrage van Nederlandse beroepsvoortrekkers en spreekt en publiceert daar voordurend en enthousiast over.
Dat voerde recent tot een onderonsje over de Engelse vertaling van 'de leer van het gewekte vertrouwen'. Aanleiding was dat Philip in een van zijn presentaties voor een internationaal gezelschap de term 'gewekte vertrouwen' had vertaald met rationalized expectations.
Ik wees hem er op dat de term rationalized een sterk negatieve connotatie heeft en dat ik zelf een sterke voorkeur heb voor inspired confidence. Waarop hij pijlsnel terugkwam met de opmerking dat alle vertalingen tot nu toe bezwaren hadden.
Hij wees op een presentatie van Douglas Carmichael, 'PCAOB and the Social Responsibility of the Independent Auditor' waarin deze toenmalige chief auditor van de PCAOB nog een derde mogelijke vertaling introduceerde: created confidenc:
"In closing, I would like to acknowledge that my remarks about Limperg's theory are based on a booklet published by the Limperg Institute's Scientific Board that had his essays translated into English. This publication issued in 1985 is a convenient source that I recommend to you.
My first contact with Limperg's ideas, however, goes back to the early 1970's when, as the first auditing researcher at the AICPA, I wrestled with giving wider exposure to Limperg's enduring theory of auditing. At that time, members of the firm he founded, Moret & Limperg, assisted me in translating his essays. I assure you that the translation made available in the mid-1980's is more elegant than the translation I worked with. One key difference relates to the Dutch phrase that Limperg used to describe his theory - 'leer van het gewekte vertrouwen' of which ‘Theory of Inspired Confidence' is referred to in the essay as a rather clumsy sounding English translation of the Dutch."
In my earlier translation, the phrase we used was the Theory of Created Confidence. I think it is a more apt phrase because it captures the notion that the confidence the public has in the auditor's opinion is one that has to be created. It is one that must be earned by those who practice and teach auditing and also by those who aspire to set standards for auditors.
A great many things in my own career and in the world of auditing prevented me from writing or speaking about Limperg's theory until now, but I sincerely appreciate the opportunity to share those thoughts with you today."
Dus waar staat 'gewekte' (met zijn perfecte tweerichtingsverkeer-gevoelswaarde) nu precies voor? We vinden:
- inspired (gevoelswaarde: meer van binnen naar buiten, idealistische connotatie)
- created (gevoelswaarde: exclusief van binnen naar buiten, rationeel-realistische connotatie), of
- rationalized (gevoelswaarde: wel erg eenzijdig rationeel, en zeker niet van het beste soort).
Ik herinner me dat ik in het verleden zelf ook de term generated expections heb gebruikt, maar die vondst heeft in het internationaal verkeer nooit pootjes gekregen. Mogelijk te pro-actief, en ook suggestief ‘van binnen naar buiten'.
Mijn vrouw heeft in de jaren zeventig en tachtig menig stuk van prominente Nederlandse accountants/sprekers in het Engels geredigeerd. En we zijn er samen nooit goed uitgekomen hoe ‘gewekt vertrouwen' het best kan worden vertaald.
In mijn stoute jaren, tijdens mijn NIVRA-slotexamen (1971), heb ik nog eens een dynamisch werkelijkheidsbeeld proberen te lanceren: van de leer van het gewekte vertrouwen via de leer van het verwekte vertrouwen naar de leer van het verkrachte vertrouwen.
Het examen werd afgenomen door de professoren Nordemann en Bak en bijgewoond door de voorzitters van NIVRA, Onderwijsbureau, Examenbureau, Curatorium en de VAS. Dat veiligheidskordon heeft mij geen windeieren gelegd: geslaagd.
Die ervaring bewees me drie dingen:
- Dat, wat we ook van ons beroep mogen denken en zeggen, free speech nooit veel in de weg is gelegd.
- Dat als we zelf al zo dubben over de inhoud en betekenis, we niet verbaasd moeten zijn als anderen moeilijkheden ondervinden in de vertaalslag.
- Dat zo'n vertaalslag heel instrumenteel is in het uitroken van de essentiële vragen over de bron. En die bron is 'de leer'. En zijn we zelf, zowel in theoretische interpretatie als praktische uitwerking.
Het vertaalvenijn zit hem dus niet alleen in Limpergs bedoeling, maar ook in de praktische uitwerking. En die laat een beroep zien dat zich steeds meer terugtrekt op de ‘veilige' vluchthaven van een formeel-juridische (bijna besloten verkeer-) interpretatie van haar verantwoordelijkheid, eerder dan, inhoudelijk, een publieke.
En - kijk naar de lege signaalfunctie van het beroep tijdens de kredietcrisis - ook het negeren van Limpergs typering van de verklaring als ‘het instrument waarmee de (publieke, JM) functie werkt', helpt niet bij de bedoelde vertaalslag.
Er lopen dus een paar vragen door elkaar heen: Wat is de theorie, wat de praktijk, wat de beste vertaling, en heeft het überhaupt zin om er aan te beginnen als we ons er toch niet aan (willen, kunnen) houden?
Ik wil die knoop hier niet uiteenrafelen, maar hem wel naar voren brengen als complicatie bij het zoeken naar de beste vertaling. Waaruit best de conclusie kan voortkomen dat we ‘de leer' gewoon klinisch dood moeten verklaren. Dat zou niet voor het eerst zijn, en in elk geval helderheid geven.
Kortom, uw huiswerk van deze week is: Geef uw beste Engelse vertaling van wat we kennen als 'de leer van het gewekte vertrouwen'. Bij voorkeur met redenen omkleed, dat brengt ons ten minste verder. Digitaal in te leveren voor ‘de Accountantsdag' (ik laat het jaar bewust nog even open).
De maatschappelijke verantwoordelijkheid van de accountant is een eeuwig debat. En essentieel voor de going concern-kansen van het huidige bedrijfs- en risicomodel van het openbare beroep.
Jules Muis
Reacties (15) | Reageer
Geplaatst door Arie W.Schmidt - 7-12-2009 9:11:52
Waarde Jules Muis,
Via de leer van het gewekte ( volgens van Dale =opwekken, aanzetten, wakker roepen enz.) vertrouwen kom je bij nieuwe zeer oude, zover mij bekend nog steeds niet opgeloste,discussiepunten. Ik denk daarbij aan bij voorbeeld begrippen als verwachtingskloof, wie behoren tot de verstandige leek, wat te verstaan onder maatschappelijk verkeer, randvoorwaarden accountantscontrole (het vermelden wat men zoal bij de controle is gedaan, of niet gedaan is) ? Uit mijn studietijd herinner ik mij de GBR, waarop door de beknopte, niet op casuistiek gerichte formulering een toelichting werd gegeven "de GBR verklaard", en volgens het voorwoord in de eerste plaats uiteraard voor registeraccountants zelf" Mijnsinziens valt er dus nog wel wat te concretiseren.
Geplaatst door Grayson Morris - 6-12-2009 22:03:16
The mutual trust doctrine. Dat vind ik nou een heerlijke vertaling.
En wat ontzettend leuk om hier mijn eigen dialect tegen te komen, zeg. Y'all have a mighty fine evenin', y'hear? :-)
Geplaatst door jules muis - 6-12-2009 20:23:35
Ja, dat is een goede oogst van goede ideeen en voorstellen die geen van allen helemaal bevredigen en sommigen helemaal niet. Yours truly not exempted.
mijn dank aan allen die hun nek uitsteken
Gooi hierbij nog wat gedachten in de ring - het blijft onderhanden werk.
Allereerst de vraag hoe we "leer" moeten vertalen.
Ik vind "theory" te theoretisch voor de heel praktische en toegankelijke draai in verwoording die Limperg ervoor gevonden heeft. "Doctrine" komt bij nader inzien er wel heel dicht bij, vooral omdat ik afleid dat Limperg zijn samevatting ook zeer imperatief/dwingend/normatief heeft bedoeld, met de allerbeste bedoelingen voor ook de eer van de stand en de stand van de eer van het beroep. Dus 'docrine' mag voor mij best, maar ik wil ook wel eens "thesis" in de ring gooien: Kort maar krachtig, normatief maar onderbouwd, een waarheid als een koe, maar kwetsbaar opgesteld.
Wat "gewekte" betreft lijkt me "inspired" nog steeds de beste keus - er moet een reden zijn dat het niet 'de leer van het VERWEKTE vertrouwen' is genoemd; en ik neem aan dat de reden is dat Limperg vooral ook voor ogen had in zijn 'stelling' beide kanten van de boodschap, zender en ontvanger, mee te nemen.
Resteerd "vertrouwen", in de zin van of "confidence" of "trust". Om dat laatste gaat het natuurlijk, vetrouwen tussen twee partijen, maar vertrouwen kun je nooit afdwingen.
Dus gooi ik mijn laatste samenvattend voorstel voor de vertaling aan nu toe zeer vriendelijke wolven (enkele decennia geleden hadden we dit gesprek waarschijnlijk niet zo civiel kunnen voeren): De leer van het gewekte vertrouwen als " the inspired confidence thesis" - klinkt wat houtenklaas as we write; of beter dus "the thesis of inspired confidence". Wat vrijer vertaalt mag het voor mij ook worden, met poetic license " the mutual trust doctrine".
Of nog verder van de letter verwijderd, en wat oneerbiedig: Limperg's "sayeth as thy do and do as thy sayeth golden rule".
Ok, y'all keep up the good work. I am sure the the silver bullet is somewhere out there, getting closer and closer.keep looking!
jules muis
Geplaatst door Hans Blokdijk - 4-12-2009 13:52:15
Met 'the rpinciple of rational expectations' komen de heer Morriss en ik heel dich bij elkaar. In mijn vorige reactie heb ik al geschreven dat het het uitgangspunt voor Limperg's theorie was, en 'principle' likt mij daarvan een zodanig goede veratling dat ik nu geen betere weet.
De 'rationele verwachtingen heb ik al decennia geleden voorgesteld, maar dat is in de vergetelheid geraakt. Ik kan zelfs niet meer terugvinden in welk geschrift ik dat heb gedaan.
Als grenzen van 'rationeel' heb ik twintig jaar geleden beschouwingen gewijd aan het kwalitatief en het kwantitatief axiomatisch voorbehoud, waarbij ik 'axiomatisch' nu liever zou vervangen door '' inherent'. Maar dit is wellicht een mooi thema voor een volgend debat.
Geplaatst door Grayson Morris - 2-12-2009 16:09:53
Mag ik nog een paar mogelijkheden voorstellen?
The principle of reasonable expectations [in auditing].
The principle of rational expectations [in auditing].
The [auditor's] principle of good faith.
'Principle' -- wet, stelregel -- vind ik geschikter dan 'theory' -- mogelijke uitleg van een groep waargenomen verschijnselen. Het is ook een prima vervanger voor de omstreden 'doctrine' die ik eerder voorstelde. 'Theory' wordt in o.a. de wetenschap en de filosofie gebruikt om een theoretisch stelsel aan te duiden, maar de meeste mensen kennen 'theory' als 'een voorstel, ter uitleg van hoe of waarom iets gebeurt, die nog in de toekomst onjuist verklaard zou kunnen worden'. Uiteraard is 'theory' geschikter dan 'principle' als men Limpergs leer een dergelijk voorstel vindt en niet een stelregel voor het handelen.
'Rational' betekent 'op logica gebaseerd' en is in zekere zin het tegenovergestelde van de eerder besproken 'rationalized'. De negatieve bijbetekenis van 'rationalized' zit juist in het gevoelsmatige ervan: men probeert iets logisch te onderbouwen wat met het gevoel is gekozen of gedaan, of waarvan men weet dat het niet klopt maar wil er toch in gaan geloven. Ook de elders voorgestelde 'inspired' lijdt hevig aan een gevoelsmatige bijsmaak, alsof het op bovennatuurlijke wijze of door creatieve genialiteit is ontstaan.
'Reasonable' ligt in de grondbetekenis dichtbij 'rational', met een bijsmaak die m.i. hier goed van toepassing is. Op logica gebaseerd dus, maar ook billijk, dus niet absurd of buitenproportioneel.
'Expectations' vind ik hier mooier dan de elders voorgestelde 'confidence'. 'Expectations' zijn verwachtingen, meestal logischerwijze afgeleid uit de informatie die men ter beschikking heeft. (Soms wat minder op de feiten gebaseerd, maar deze bijbetekenis sluiten we hier uit met 'reasonable' of 'rational'.) 'Confidence' in zijn meest gangbare betekenis bevat een gevoel van zekerheid en een bijsmaak van 'alles komt goed'. Alleen bij statistici kun je verwachten dat deze bijsmaak ontbreekt.
De eventuele toevoegingen om het accountantsvak aan te duiden zijn uiteraard niet nodig als deze duidelijk is van de context. En last but not least: de beste vertaling blijft, zoals altijd, een kwestie van context, publiek, doel en de eigen invalshoek.
Geplaatst door Willem D. Okkerse - 28-11-2009 9:37:56
QUI CUSTODIET IPSOS CUSTODES ?
De afsluiter dat de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de accountant een eeuwig debat is, lijkt het einde nabij.
Ook maatschappelijke verantwoordelijkheid kan inzichtelijk worden getoetst. Zoals de OK-Score fraude vaststelt in faillissementen, zo kan ook worden vastgesteld of de accountant had moeten weten dat de onderneming geen goedkeurende verklaring meer had moeten krijgen.
Immers, als de OK-Score al vanaf drie jaar, maar zeker één jaar voorafgaande aan faillissement daarvan al melding kan maken, dan moet de accountant dat toch ook kunnen ??
Hierop zijn twee antwoorden met twee variaties mogelijk. A1. De accountant kan het wel en maakt daarvan geen melding. Lang leve de betrouwbaarheid.
A2. De accountant kan het wel en hij maakt daarvan melding.
B1. De accountant kan het niet
Wij blijven met de gebakken peren zitten
B2. De accountant kan het niet en de OK-Score attendeert hem daarop. De bewaker is bewaakt......
en hoe nu verder... ???
Geplaatst door Grayson Morris - 26-11-2009 15:21:34
'In good faith' klinkt inderdaad in eerste opzicht als iets eervols, iets moreels, maar dat is het toch niet. Het heeft een nauwkeurige, moreel-neutrale, betekenis in de vakgebieden waarin het wordt gehanteerd; vandaar het citaat uit de Amerikaanse contract law. En dat is belangrijk, want in mijn onderzoek naar Limperg kwam naar voren dat hij zelf de ethische interpretatie van zijn leer volkomen verwierp (op mijn weblog, waar ik mijn eerste reactie hieronder ook heb geplaatst, staat een link naar een bron hiervoor).
Ik ben het met de heer Blokdijk eens dat 'theory' vaak rationeler en minder 'met geloof onderbouwd' klinkt dan 'doctrine'; dat laatste wordt immers ook voor geloof en andere, minder rationele, leersystemen gebruikt. De uitdrukking 'doctrine of good faith' (ook 'good faith doctrine') wordt echter vrijwel uitsluitend in juridische zin gebruikt, en heeft niets te maken met geloof of gevoel.
Geplaatst door Hans Blokdijk - 26-11-2009 14:54:31
In de eerste plaats moeten we niet vergeten dat Limperg, nadat de uitdrukking 'gewekt vertrouwen' in het spraakgebruik gestold was, de verstandige leek heeft geïntroduceerd. Deze persoon is nadien in Nederland menigmaal belachelijk gemaakt, maar hij is in IFAC-uitspraken teruggekeerd als 'a reasonable and informed third party'. Limperg ervoer dat er nogal eens onredelijke verwachtingen bestonden (die ook nu nog vaak worden geuit!). Dat leidt tot 'rational' (en niet: rationalized) 'expectations'.
Daarmee is het woord 'gewekt' niet onzinnig: het gaat om redelijke verwachtingen die worden gewekt door de gepretendeerde functie in het maatschappelijk verkeer, door het afgeven van verklaringen omtrent getrouwheid van verantwoordingen, niet meer en niet minder.
Voorts was die gedachte het uitgangspunt, de basis voor het bouwwerk van de theorie van de accountantscontrole. Daarom: een 'theory', een Leer (inderdaad, Hans Burggraaf!). Het woord 'doctrine' klinkt in mijn oren verdacht: die hoeft niet 'rational' te zijn; veelal wordt iets een 'doctrine' als er geen 'theory' onder zit!
Good faith' lijkt mij ook niet juist. 'In good faith' vertaal ik als 'naar eer en geweten'. Daarnaar behoort de accountant te handelen om de 'rational expectations' waar te maken, maar deze ethische eis is onvoldoende specifiek om er een specifieke theorie van de accountantscontrole op te bouwen.
Geplaatst door roel toppen - 25-11-2009 18:13:46
beste Jules,
Vandaag vroeg een bekende strafrechtadvocaat me naar de rol van de accountant bij de vastgoedfraude Bouwfonds en Philips pensioenfonds waar een fraude van euro 250 miljoen aan de orde is. Feit is dat de FIOD dankzij ketenonderzoek de fraude detecteerde en voor het gerecht bracht. Of de accountants adequate controle op de vastgoedinvesteringen van pensioenfonds van Philips verricht hebben is de kernvraag.
Geplaatst door jules muis - 24-11-2009 16:05:04
prachtige bijdragen, zo lusten we ze.
zal wat uitvoeriger op opties reageren als we er nog een paar hebben (en ik weer thuis ben van weggeweest, geeft meer rust). Die anderen komen er vast, het gaat tenslotte om de essentie van een kern begrip, de verschillende percepties die over de verschillende interpretaties bestaan door de lens van i.e. syntax, semantics, pragmatics. Misschien een goed slotexamen thema voor wanneer we het huidige PE programma van inputgericht ook output gericht maken.
What a difference dlvhgv makes....
Geplaatst door Grayson Morris - 22-11-2009 23:48:59
Nadat Philip Elsas mij op dit artikel wees, ben ik mij gaan verdiepen in Limperg en zijn leer van het gewekte vertrouwen. Ik ben namelijk vertaalster Nederlands-Amerikaans Engels. Van Limperg en de hier nauwkeurig ontlede theorienaam had ik nog nooit gehoord, maar dat is een vertaler niet vreemd. De eerste stap in een vertaling is het verrichten, naargelang de vertalers achtergrond vluchtig dan wel grondig, onderzoek naar het onderwerp, het publiek en het doel van de tekst.
Uiteraard hangt een volmaakte vertaling af van de context waarin de bronfrase zich bevindt. Maar, u protesteert, een paard is toch altijd een horse? Nee, niet als het een dood paard is waaraan men trekt. Dan is het een flying pig, of simpelweg een lost cause. Het is ook goed mogelijk dat Limpergs theorie op verschillende manieren vertaald moet (blijven) worden, afhankelijk van welk aspect van zijn leer de nadruk krijgt in de toespraak of artikel waarin zij besproken wordt. Toch moet er een algemeen aanvaarde naam voor komen in het Engels, wil men er een household word van maken binnen de Engelstalige accountancy.
En het is immers de huiswerkopgave.
Van www.controllersmagazine.nl leer ik het volgende:
"Daarbij gaat het er om dat de accountant (controller, bankier etc) zijn werkzaamheden zo dient te verrichten dat de verwachtingen, die bij de verstandige leek (de burger) worden opgewekt, niet worden beschaamd. Omgekeerd mag de accountant (controller, bankier, DNB) geen grotere verwachtingen wekken dan door de verrichte arbeid (toezicht) wordt gerechtvaardigd."
(Op de Nederlandstalige Wikipedia-pagina voor de heer Limperg staat er trouwens niets over deze theorie. Een mogelijk volgende huiswerkopgave voor wie zich geroepen voelt?)
Het gaat dus om verwachtingen – expectations – die opgewekt worden door de accountant. Deze mogen niet buitenproportioneel zijn; ze moeten onderbouwd zijn door de accountant, van wie de verstandige leek voldoende ervaring en kennis mag verwachten dat deze aardig in de roos schiet met zijn verklaringen. De verwachtingen moeten dus founded zijn. Well-founded, zelfs. The theory of well-founded expectations. Dekt de lading wel aardig, maar mooi? Nou, nee. Meer de titel van een boek van Dickens.
En het dekt overigens niet de hele lading. Want behalve het zorgen voor realistische verwachtingen, moet de accountant ook nog aan deze verwachtingen voldoen. Inderdaad, de verstandige leek die bij hem aan tafel schuift plaatst zijn vertrouwen – trust, maar ook faith – in de accountant. Deze moet dus ook in good faith handelen. Dat geldt evengoed voor de eerste helft van het verhaal, het scheppen van de verwachtingen. We kunnen dus voor beide aspecten spreken van een doctrine of good faith, een gangbaar begrip in o.a. zakelijke en juridische kringen. (The doctrine of the faith vermeld door de heer Schmidt is doorgaans religieus getint, en waarschijnlijk per abuis gebruikt waar men doctrine of good faith bedoelde.) Good faith heeft een zeer specifieke betekenis die, meen ik, goed strookt met Limpergs bedoeling:
"Failure to act in good faith [in contract law] does not mean acting contrary to the community standards of decency, fairness, and reasonableness. Rather, it focuses on the adherence to what the parties have agreed upon in the contract and the reasonable expectations of the other party." (Bron: http://www.legalmatch.com/law-library/article/contract-good-faith-and-fair-dealing.html)
The doctrine of good faith. Best mooi. Maar is het niet te algemeen? Volgens Justice Robert McDougall van de Australische Supreme Court, the doctrine of good faith “takes its meaning from the context in which it is used”. Limpergs context is de accountantsvak.
Een googletocht levert al snel the commercial doctrine of good faith en the contractual doctrine of good faith op. Ik stel dus voor _the auditor's doctrine of good faith_. Maar lang leve de zoektocht.
Geplaatst door Wim Pronk - 18-11-2009 16:58:32
Beste Jules,
wat dacht u van:
"The theory of given good feelings"
The independent auditor in the role of the Messias giving his big (positive) opinion that reasonably everything is OK given the public the good feelings in doing her things.
This translation gives us the perfect relation between auditor and public.
De belevenis van deze theorie in de huidige tijd pakt slecht uit.
Het maatschappelijk verkeer kan geen vertrouwen hebben in accountants die chic to chic dansen met de klant. Accountants moeten op gepaste afstand in de eigen maat dansen en de klant wijzen op het uit de maat zijn.
Grote rijke klanten als je eigen maat gaan zien kan het maatschappelijke verkeer geen goed gevoel geven.
Accountants moeten meer waarde leggen in de verklaring en deze boodschap ook helder doorgeven. Het doel van het weder verkrijgen van vertrouwen moet zijn de situatie dat het maatschappelijk verkeer onder "good feelings" de accountant weer ten dans vraagt.
Geplaatst door Hans Burggraaff - 18-11-2009 16:26:50
Beste Jules,
Ik heb me in een nu al ver verwijderd verleden tegenover engelssprekende collega's wel bediend van de term "Doctrine of Public Trust", a.v . nader uitgelegd: "When conducting his investigation an auditor should consider himself as a trustee on behalf of the public at large". De kern van de Leer (met een Hoofdletter!!) is immers dat niet de wensen van opdrachtgever, maar de verantwoordelijkheid van de accountant bepalend is voor de te verrichten controlearbeid. We kunnen het ook polulair zeggen met Tom Nierop's tapijthandelaar (De Accountant, Nov.09, pag.45): Henk Nieuwkoop zal je nooit belazeren
Tot ziens
Hans Burggraaff
Geplaatst door R van Rie - 14-11-2009 23:45:11
Morgen is er een inspiratiebron te zien bij Buitenhof.
"de metselaar als vertrouwensman van het maatschappelijk verkeer "
En dat zonder te lachen.
Geplaatst door Arie W. Schmidt - 14-11-2009 19:37:44
Waarde Jules Muis,
De leer van het gewekte vertrouwen: de accountant als vertrouwensman van het maatschappelijk verkeer wordt door Google en Finance Netwerk vertaald als:
the doctrine of the faith: the accountant as trustee of social intercourse. Volgens deze leer mag de accountant, controller, bankier, DNB geen grotere verwachtingen wekken dan door de verrichte arbeid, toezicht wordt gerechtvaardigd. Of daaraan is voldaan, betwijfel ik ten sterkste . Met vriendelijke groet