AFM-rapport: gitzwarte bladzijde accountantsberoep

Geplaatst door Drs. J.H.Meijer - 2-3-2011 17:00:48

Geachte heer Pheijffer,
Dinsdag 8 maart a.s. om 11.50 uur behandelt het College van Beroep voor het Bedrijfsleven het verweerschrift van een Deloitte accountant, die in beroep is gegaan van een uitspraak van de Raad van Tucht NIVRA die hem als tuchtmaatregel een schriftelijke waarschuwing heeft opgelegd wegens het afgeven van een ondeugdelijke accountantsverklaring. Daarover heb ik jegens die accountant een klacht ingediend.
Bij het schrijven van mijn pleitnota liep ik tegen uw bovenstaand betoog aan.
In mijn geval gaat het om een door het waterschap aangevraagde POP-subsidie voor het verleggen van een beek op mijn landgoed. Die subsidie is verleend onder een groot aantal voorwaarden, en gezien de hoogte van de subsidie is een van de voorwaarden dat het waterschap een goedkeurende accountantsverklaring overlegt, inhoudende dat het waterschap naar het oordeel van de accountant alle subsidievoorwaarden heeft nageleefd. Mij is gebleken dat op tal van punten het waterschap die voorwaarden niet heeft nageleefd, en dat derhalve de afgegeven accountantsverklaring ondeugdelijk is. De Raad van Tucht heeft dat ook vastgesteld, en de uitspraak van de RvT heeft er toegeleid dat het waterschap een deel van de subsidie heeft moeten terugbetalen. Ik heb de indruk (bewijzen kan ik het niet, maar de handelwijze van de accountant is anders onbegrijpelijk) dat de accountant het waterschap (zijn cliënt voor de jaarlijkse accountantscontrole) van dienst heeft willen zijn, omdat indien hij tijdig de niet-naleving had gesignaleerd, alsdan de uitbetaling van de toegekende subsidie ongetwijfeld achterwege was gebleven.
Deze zaak vraagt daarom bijzondere aandacht, omdat het buitengewoon toevallig is dat zo'n ondeugdelijke accountantsverklaring in subsidieland überhaupt wordt opgemerkt: het waterschap zal blij zijn met zo'n verklaring, en voor de subsidiërende instelling (Dienst Landelijk Gebied/Europese Commissie) is de accountantsverklaring heilig: zij komen niet op het idee dat daarmee wel eens iets aan de hand zou kunnen zijn. In mijn geval kwam de ondeugdelijkheid boven water omdat de fouten van het waterschap hebben geleid tot een groot aantal gerechtelijke procedures, en toen die eindelijk waren opgelost, heb ik mij afgevraagd hoe het mogelijk was dat het waterschap subsidie had verkregen na zoveel blunders uitgehaald te hebben. De Dienst Landelijk Gebied heeft mij toen ik daarom vroeg voorzien van de subsidiebeschikking, de afgegeven accountantsverklaring, en het protocol dat de accountant moet hanteren voor het afgeven van zijn verklaring. Die stukken, gecombineerd met wat mij al ter beschikking stond, hebben geleid tot de conclusie dat de accountantsverklaring ondeugdelijk was.
De procedures hebben mij (en de tegenpartij) erg veel geld gekost (aan advocaten), en dat was/is de reden dat ik mij zo in de materie heb verdiept.
Ik ben voornemens in mijn pleitnota te verwijzen naar de bestraffing van notarissen als die onjuiste akten afgeven, en voorts naar het AFM rapport en uw commentaar daarop, om aan te geven dat de strafmaatregel van de RvT, namelijk een schriftelijke waarschuwing,disproportioneel is. Nu was de RvT die de zaak behandelde samengesteld uit 1 jurist, en 2 RA's. Een van die RA's merkte tijdens de zitting richting de beklaagde accountant langs zijn neus weg op, dat accountants voor goedkeurende accountantsverklaringen nou ook weer niet een wereldrecord aan honorarium kunnen vragen, daarmee suggererend, dat in het algemeen niet verwacht moet worden dat accountants veel onderzoektijd bereid zijn daaraan te
besteden. Van zo'n raadslid kun je natuurlijk niet veel verwachten... Gelukkig bestaat het college dat de zaak a.s. dinsdag behandelt geheel uit juristen.
Mocht u op enigerlei wijze kunnen en willen bijdragen aan de inhoud van mijn pleidooi, dan zou ik dat bijzonder op prijs stellen.
Met vriendelijke groet,
Jan Meijer

Geplaatst door Fouk Tsang - 6-9-2010 23:18:42

Wat kan ik nog aanvullen want er is al veel geschreven. In mijn blog heb ik al geschreven dat we vooral hand in eigen boezem moeten steken. Ook de kleinere kantoren. Afgelopen week presteerde nog een kantoor om rond twitteren dat je na dit rapport vooral voor dat kantoor moet kiezen. Geen kennis van de beroepsregels denk ik dan. 

Ik sluit wel aan bij de gedachte dat het beroep weinig in staat is om zelfkritisch te zijn en te veranderen, en daar moeten we wel iets aan gaan doen. Punt van kritiek. Uiteindelijk gaat het alleen nog om formele punten. Nog nooit hebben we ons afgevraagd of onze controlemethoden nog wel voldoende zekerheid geven. Daar hebben we de wetenschap hard nodig. Dus ik hoop dat Marcel wel betrokken blijft bij het beroep om ons scherp te houden.   

Geplaatst door Erik - 6-9-2010 16:03:58

Beste Marcel,
Zo te zien zijn we ongeveer van hetzelfde bouwjaar. Ook ik was jong (zo voel ik me overigens nog steeds) en trots toen ik me RA mocht noemen. En al vind ik de openbare accountancy nog steeds een mooie plaats om werkzaam te zijn, ook ik schaam me.
Laten we met z’n allen inzien dat de accountancy (ook als deel van de wereld om ons heen) de afgelopen 15 jaar meer veranderd is dan de 50 jaar daarvoor. Uiteraard hebben we dat deels over ons zelf afgeroepen. Maar kennelijk ontbreekt het een deel van onze beroepsgenoten aan de vaardigheden om mee te veranderen. Ook ik vind het invullen van checklisten niet het leukste deel van het werk maar het moet en dus geef ik het een positieve invulling. Wil ik dat niet dan moet ik wat anders gaan doen maar dan mis ik wel alle andere leuke kanten van het werk.
Dus laten we nu alsjeblieft eens in zien dat we als beroepsgroep iets niet goed hebben gedaan. Niet in een eindeloze ontkenningsfase blijven hangen. Niet blijven zeggen dat wij het goed doen en de buurman de fouten maakt. Dan volgt een eindeloos welles-nietes spelletje met de AFM met aan het eind alleen verliezers. Laten we gaan denken in oplossingen. Dat kan alleen als je erkent dat fouten zijn gemaakt. En dat los je niet op door een paar ‘boosdoeners’ uit het vak te zetten. Dan zal denk ik in menig organisatie de tone at the top moeten veranderen.
Laatste punt: uit het rapport, de pers en de reacties op internet lijkt het een spelletje te zijn dat alleen de Big4 aangaat. Niets is uiteraard minder waar. Kleine(re) kantoren moeten zeker niet achterleunen en afwachten hoe dit gaat aflopen. De gevolgen zullen voor alle accountants hetzelfde zijn. Uit die optiek lijkt deze problematiek een goede invulling voor de agenda van de komende accountantsdag.

Geplaatst door Marcel - 6-9-2010 14:14:43

Dank voor de vele reacties. onder anderen tekort te willen doen, zeker die van Arjan. Altijd goed om vanaf de werkvloer verhalen te horen. Die staan vaak dicht bij de waarheid.

Ja heer Mock, er zijn meerdere soortgelijke verhalen. Ik kreeg deze week een brief van 7 kantjes van iemand die bij een groot kantoor (geen big four) intern allerhande gevallen en processen had meegemaakt die treffend de karaktertrekken van een business ipv professie laten zien. Ik zou die graag delen, maar kan dat niet zonder toestemming. Maar wellicht komen er nog reacties met verhalen zoals die van Arjan.

Groet,

Marcel

Geplaatst door Micha Kat - 6-9-2010 10:12:53

Geplaatst door Webredactie - 5-9-2010 11:12:20

Accountant.nl is een open forum. Om discussies ergens toe te laten leiden en voor een breder lezerspubliek interessant te houden, dienen grove taal, op de persoon gerichte aanvallen en persoonlijke 'onderonsjes' te worden vermeden. Aan inhoudelijke kritiek, discussie en uitwisseling van argumenten worden in beginsel geen grenzen gesteld, mits deze passen binnen het brede aandachtsgebied van deze site. Wel dienen alle deelnemers de normale fatsoensnormen in acht te nemen, elkaar te respecteren en daar in woordkeus en toonhoogte (inclusief overbodig gebruik van hoofdletters) rekening mee te houden.
Op grond van deze regels is een reactie verwijderd.

Mijn reactie betrof een link uit de Engelse krant The Daily Mail waarin wordt beschreven dat in Griekenland een burgeroorlog dreigt als gevolg van de austerity mesures. Deze situatie, zo meldde is, is een direct gevolg van de corruptie van het accountants vak omdat het vaststaat dat frauderende accountants ervoor hebben gezorgd dat Griekenland destijds kon kwalificeren voor de Eurozone. Als gevolg van deze fraude zijn al meerdere doden gevallen. Ik vroeg Pfeiffer hierop de reageren. Dat De Accountant deze reactie verwijderd met een beroep op 'fatsoensnormen' acht ik verwerpelijk.

Geplaatst door Webredactie - 5-9-2010 11:12:20

Accountant.nl is een open forum. Om discussies ergens toe te laten leiden en voor een breder lezerspubliek interessant te houden, dienen grove taal, op de persoon gerichte aanvallen en persoonlijke 'onderonsjes' te worden vermeden. Aan inhoudelijke kritiek, discussie en uitwisseling van argumenten worden in beginsel geen grenzen gesteld, mits deze passen binnen het brede aandachtsgebied van deze site. Wel dienen alle deelnemers de normale fatsoensnormen in acht te nemen, elkaar te respecteren en daar in woordkeus en toonhoogte (inclusief overbodig gebruik van hoofdletters) rekening mee te houden.
Op grond van deze regels is een reactie verwijderd.

Geplaatst door Arnout van Kempen - 4-9-2010 3:14:32

Tsja, toen ik blogde dat volgens mij niet de onafhankelijkheid, maar de vaktechnische kwaliteit het kernprobleem is, was ik blijkens reacties malle eppie.

Wat blijkt nu? De AFM komt in feite tot precies die conclusie. Laat het accountantsberoep zich eens niet verschuilen achter "weeffouten in het systeem", verwachtingskloven, of welke luchtkastelen dan ook. Gewoon je werk doen volgens de regels, en dat goed documenteren.

En heeft iemand al de vraag beantwoord hoe het kan dat het NIVRA de regels maakt, bij monde van haar directeur erkent dat in 60% van de gevallen die regels zijn geschonden, maar er toch GEEN accountantsverklaring ten onrechte is afgegeven? Het één of het ander: dan zijn die regels dus onzinnig, of je kan helemaal niet zo makkelijk beweren dat al die verklaringen op zichzelf juist waren.

Of ben ik nu weer malle eppie?

Geplaatst door Marcel - 3-9-2010 10:44:27

Dank Hein. Je opmerkingen sluiten aan bij de Kamervragen die gisteren door de SGP zijn gesteld.

Groet,

Marcel

Geplaatst door Micha Kat - 3-9-2010 8:10:10

SCHAAMTE-KLOOF

Naast de 'vewachtingskloof' en de 'verantwoordelijkheidskloof' (wie is de facto verantwoordelijk voor de jaarcijfers: management of accountant?) hebben we dankzij Marcel nu ook te maken met de 'schaamte-kloof'. Die werkt als volgt.

In commentaren op deze site die voor rekening komen van de auteurs wordt herhaaldelijk forse kritiek geleverd op het beroep en op het NIVRA. Maar dat NIVRA zelf blijft -net als de big four- compleet hangen in de ontkenningsfase en begint nu zelfs als een jankend kind op zich heen te schoppen. Deze 'schaamtekloof' begint pathetische vormen aan te nemen en is als zodanig ook weer reden tot schaamte. Schaamte op schaamte... wat staat het NIVRA in zijn hemd!

Geplaatst door mock RA - 3-9-2010 4:41:07

Geheel mee eens,

Misschien tijd om op de a s accountantsdag een ander programma op te zetten?

Geplaatst door Hans H - 1-9-2010 22:56:10

Kijk, Marcel diezelfde gedachte heb ik al laneger: mezelf schrappen uit het registeren.
Maar ik vind dat dat juist niet jezelf minder slagvaardig maakt. Juist integendeel:
je kunt meer en onafhankelijker iets roepen over iets waar je jarenlang onderdeel van hebt uitgemaakt.
Wie bij het NIVRA (of hoe de nieuwe gefuseerde organisatie ook mag heten) pakt de bal eens aan en komt met verandering. Ik heb het in de 20 jaar dat ik ze mee maak nog niet gezien. Wat moet er dan nog meer gebeuren: nog een accountantskantoor dat omvalt misschien?

Geplaatst door Willem D. Okkerse - 1-9-2010 20:40:45

Aangezien mijn vorige mededeling werd gecensureerd ........

volsta ik thans door te melden dat ik zelden een zodanig juist en doorwrocht artikel heb gelezen.

Maar goed dat WIJ althans een onafhankelijk oordeel durven uit te spreken.


Willem D. Okkerse
CEO OK-Rating Institute

Geplaatst door Jan Wietsma - 1-9-2010 17:51:08

Marcel, verbaasd was ik niet over het AFM-rapport. De geluiden die ik in de markt opving tendeerden al een tijdje in deze richting. En het zijn niet alleen de grote kantoren die blaam treffen. Vrijdag aanstaande verschijnt er een interview met Willem van Wijngaarden (SRA) in Accountancynieuws die ook opmerkt dat er nog het nodige te verbeteren is bij de kleinere kantoren.

Dat het businessmodel van de Auditpraktijk aan een grondige revisie toe is deel ik wel. Alleen de kans dat de beroepsgroep dat zelf gaat oppakken is natuurlijk niet zo groot, daarvoor is externe druk nodig. In dit geval zal dat uit de hoek van de politiek moeten komen, tenzij de beursgenoteerde ondernemingen zelf een vuist maken richting de accountantskantoren en aangeven dat zij zich 'bekocht' voelen doordat slecht onderbouwde accountantsverklaringen zijn afgegeven. Wellicht dat dit rapport van de AFM ook bij Audit-Commitee's de wenkbrauwen doen fronsen.

Maar er speelt kennelijk meer. De incentive om door te gaan op de 'oude voet' is kennelijk nog aantrekkelijk genoeg. Lees de opmerkingen van de AFM doen nog geen pijn in de portemonnee. In 2007 gaf het Nederlandse Compliance Instituut al aan te verwachten dat accountants pas echt zouden gaan bewegen als ze met naam en toenaam in het FD komen te staan inclusief de daarbij horende last onder dwangsom. Het NCI refereerde daarbij aan gedrag dat ze eerder bij banken en verzekeraars hadden waargenomen, die gingen ook pas bewegen nadat er boetes en lasten onder dwangsom waren opgelegd.

Een ander probleem bij bestuurders van accountantsmaatschappen is het gebrek aan interne reflectie op het eigen handelen en het handelen van medewerkers. Men heeft onvoldoende zicht op de intrinsieke drijfveren. In die zin zou het aanbeveling zijn als iedere accountant "De geografie van goed en kwaad" van Kinneging tot zijn standaarduitrusting rekende. Want alle principle-based regelgeving ten spijt. Het beroep van accountant is nog steeds een erg technocratisch beroep, waarbij te weinig rekening wordt gehouden met de natuurlijke neiging van de mens om de meest makkelijke weg te kiezen, als daar dan ook nog een geldelijke beloning tegenover staat dan vraagt het wel heel veel zelfdiscipline om toch compliant te handelen.

Daarom dienen de besturen van accountantsorganisaties en de beroepsorganisaties ook verder te kijken dan de constatering dat aan alle regels is voldaan. Het gaat om de werkelijke drijfveren en driften om het beroep van accountant uit te oefenen. Het aardige is dat er momenteel aan gevalideerde testen zijn die dit aan kunnen tonen.

Maar losstaand daarvan bewijzen we ons met deze opmerkingen van de AFM in de zak een slechte dienst. De kans dat de politiek nog een gewillig oor heeft voor aanpassingen in de nieuwe Accountantswet zijn hierdoor fors afgenomen.

Ik verwacht dat we als beroepsgroep de komende tijd heel wat uit te leggen hebben.