Accountants met roeping kunnen geen klokkenluiders zijn

maandag 26 juli 2010 | 8 reacties

Soms moet je ter bezinning even terug gaan naar klassiekers. Binnen ons vakgebied wordt vaak terug gegrepen naar de werken van bijvoorbeeld Limperg en Frielink. Ik kom in mijn mijn colleges graag aanzetten met het eerste accountantsleerboek uit 1906: De accountant als controleur (Reiman en Nijst). Mijn favoriete citaat is:

'Het is de roeping van den accountant,
het zoeklicht te werpen op administraties
van de meest uiteenlopende ondernemingen;
het goede op te merken en
het kwade aan te toonen,
het kromme recht te maken
en het duistere op te helderen.
Hij is de kampioen der goede trouw
en de vijand van het bedrog.'

Het accountantsvak als roeping. Was het nog maar zo, accountants met de drijfveer te dienen in plaats van te verdienen. Maar om die verzuchting gaat het mij nu niet.

Waarom dan wel? Welnu: ik krijg tijdens colleges en lezingen steeds vaker de vraag of het een goede zaak zou zijn indien in- en extern accountants, controllers, compliance officers en anderen die in een controlerende rol verkeren, van klokkenluidersregelingen gebruik zouden kunnen maken.

Mijn antwoord is helder: nee!!! Dat zou een aanfluiting zijn: controleurs - in welke hoedanigheid dan ook - die zich niet vanuit hun functie uiten en optreden, maar die het nodig hebben zich te verschuilen achter een klokkenluidersregeling, horen het vak waarvoor zij zijn opgeleid niet langer uit te oefenen.

Een essentie - zo niet dé essentie - van het controleursvak is immers hetgeen in het citaat wordt weergegeven: het kromme recht te maken. Dat behoor je te doen door de discussie beargumenteerd aan te gaan uit hoofde van je functie, met naam en toenaam.

Marcel Pheijffer

Reacties

Geplaatst door A.W. Schmidt - 2-8-2010 12:50:42

Beste Marcel,
Wat een specifieke klokkenluidersregelingbetreft,allthe proof of a pudding is in the eating. Of er onder in Nyenrode studerenden klokkenluiders te vinden zullen zijn, dat is de vraag.Immers prof. Paape stelt referte weblog jules muis De Profetische DNB brief uit 1995 d.d. 21-04-09 "dat het bepaald risicovol is om klokkenluider te willen zijn en dat je dus wel even goed moet nadenken. Als je nog een hypotheek en /of alimentatie te betalen hebt is het dus verstandig daar nog maar eens goed over na te denken Voorts ik wijs slechts op de consequenties en ook dat is mijn plicht als hoogleraar".Wat de big 4 accountants betreft, die (durven niet?) reageren al nauwelijks op jouw weblogs, die van Jules Muis en andere bekenden, ze schuwen elk maatschappelijk debat om niet in aanvaring te komen.

Geplaatst door Willem D. Okkerse - 2-8-2010 11:10:46

Beste Arjen,

Dit is niet een theoretische maar een hele praktische vraag.

Een OK-Klasse 10 indiceert een mogelijk faillissement BIJ ONGEWIJZIGD BELEID. Bij een indicatie die reeds twee jaar vooraf plaatsvindt, komt de onderneming onder "Bijzonder Beheer" bij de accountant. Aan het team wordt toegevoegd een jurist en de restructuring afdeling wordt aan het werk gezet. Die heeft dan nog minimaal een jaar de tijd om de onderneming eventueel uit het slop te trekken. Indien niet is er alsnog ruimte één jaar voordien de continuitiesparagraaf te gebruiken.

Hiermede worden de OK-Score kosten door de accountant dubbel en dwars terugverdiend; ten tweede loopt hij veel minder risico en ten derde wordt zijn aansprakelijkheid aanzienlijk ingeperkt.

Tja..met zoveel voordelen ?

Geplaatst door Arjan Wolbink (student) - 2-8-2010 10:29:27

Beste Marcel,

Voor veel accountants zal de beschreven situatie erg moeilijk zijn. Als jij een roepende in de woestijn bent, zal het voor velen erg lastig zijn om zomaar uit het beroep te stappen. Deze mensen hebben blijkbaar hele hoge ethische normen, die op de overige opdrachten zeer van pas kunnen komen. Bij het uit dienst treden van deze persoon, neemt het ethisch handelen op alle overige opdrachten af, hij/zij is niet voor niets een roepende in de woestijn. Wellicht dat het voor het beroep beter is dat deze persoon zelf van de betreffende opdracht afgaat en van binnen uit, dus via de klokkenluidersregeling, het ethisch geweten van de eigen onderneming naar een hoger niveau kan tillen.

@ Willem D. Okkerse

Even een theoretische vraag die mij bezig houd: wat voor een accountantsverklaring geef je als accountant af als je in samenwerking met uw instituut 2 jaar voor het naderende faillissement vaststelt dat de onderneming over 2 jaar (mogelijk) failliet gaat?

met vriendelijke groet,

Arjan Wolbink

Geplaatst door Willem D. Okkerse - 31-7-2010 8:15:53

Geachte heer Verhoek,

Het lijkt mij juist om mijn commentaar nog kort even toe te lichten.

Dat u het goed vindt om te lezen dat 97% van de accountants zich niet overlevert aan de OK-Score
kan slechts als dom worden betiteld.

Hieruit is slechts af te leiden dat u het interessant vindt
dat accountants claim op claim zullen (blijven) krijgen.

Niet omdat zij niet graag anders willen
waartoe zij wegens ontbrekende kennis niet in staat zijn en indien al die kennis NIET zou ontbreken
zij ten tweede in een procedure verzeild raken met hun opdrachtgever.

M.a.w. het is maar goed
dat er een onafhankelijk instituut bestaat dat de accountant in dat soort gevallen waarschuwt en vervolgens BIJSTAAT.

Uit mijn wetenschappelijk onderzoek kwam daarenboven naar voren dat ALLE faillissementen
die door mijn OK-Score methode tenminste TWEE jaar voordien werden geïndiceerd
met een OK-Klasse tien in GEEN van de gevallen de accountant een continuïteitsverklaring
werd afgegeven.

De gevallen zijn (niet uitputtend)
Fokker, Ceteco, Landis, LCI, Atag, Daf, Enron, Parmalat,

Ik bied u daarbij elke andere test aan.

Geplaatst door Willem D. Okkerse - 30-7-2010 11:52:21

Henk,

Het verhaal wordt anders als blijkt dat die 97% inderdaad failliet gaat.....

Daar sta je dan als accountant.

Geplaatst door Henk Verhoek - 30-7-2010 9:27:18

Eens met Marcel, de 'echte' accountants verkopen niet hun ziel aan de duivel. Dus dan maar geen partner bij dat kantoor. Niets is erger dan proberen uit te stralen dat je een rechte rug hebt, maar intussen wel anders handelen. Dergelijke interne conflicten breken je vroeg of laat op.
Ik heb 35 jaar in de praktijk gewerkt bij BIG4 kantoren, maar het verhaal van Johan Visser heb ik nooit meegemaakt.
Goed te lezen dat 97% van de accountants zich niet overlevert aan een OK-score.

Geplaatst door Johan Visser - 27-7-2010 13:04:46

Beste Marcel,

Ten principale ben ik het met je eens maar...
Ik ben in mijn werk voor de Accountancybranche een aantal malen geconfronteerd met zeer goed willende Accountants (ook heel recent) die in gewetensnood zaten.Ze werden door hun bazen ,veelal partners,onder zware druk gezet om mee te tekenen op straffe van ontslag of het niet doorgaan van hun partnerbenoeming.Dan moet je wel een dubbele ruggegraat hebben om stevig in je schoenen te blijven staan.En echte helden zie je zelden zong Herman van Veen al.Natuurlijk zou een RA zijn rug recht moeten houden maar enig begrip voor de menselijke zwakheid lijkt me ook reeel.Daarom en daarom alleen lijkt me een specifieke klokkenluiderregeling toch niet onverstandig.

Geplaatst door Willem D. Okkerse - 26-7-2010 18:28:10

Dit maakt de vraag zo bijzonder !

Immers :
Wat is de houding van een gerespecteerde accountant indien de OK-Score een faillissement indiceert en :

a) de accountant NIET
(in 97% van de gevallen)

b) de accountant samen met
de OK-Score WEL
(in 3% van de gevallen)

Is hij dan klokkenluider ?
IS hij dan GEEN klokkenluider
indien niet wordt gemeld .....

maw (misschien aansprakelijk)

Graag jullie gedachten