Accountantsoordeel duurzaamheidsverslag en BP

dinsdag 22 juni 2010 | 10 reacties

Zoals bekend heb ik niet zoveel op met de rol van accountants bij duurzaamheidsverslaglegging. Het oordeel dat ze geven over een duurzaamheidsverslag blinkt uit in vaagheid en nietszeggendheid.

Niet geheel toevallig heb ik het duurzaamheidsverslag van BP opgezocht en gelezen. Het is door Ernst & Young getekend en wel op 15 april 2010: vijf dagen voor de ramp met de Deepwater Horizon.

Wat heeft Ernst & Young voor werkzaamheden uitgevoerd? Onder meer:

interviews afgenomen van een selectie van BP Executives en senior managers. Maar welke selectie wordt niet nader geduid;
een review verricht op BP's benadering van 'stakeholder engagement'. Wederom door interviews en door het beoordelen van documentatie. Maar wie en welke precies, blijft onduidelijk;
'conducted a high-level benchmarking exercise of the material issues and areas of performance'. Dit door BP met collega's te vergelijken. Maar wie, wat en hoe precies wordt niet toegelicht;
een review op een 'selected group level documents relating to safety, social, ethical and environmental aspects of BP's performance'. Ook hier ontbreekt nadere duiding.

Voorts geeft Ernst & Young - conform ISAE3000 - aan dat zij een beperkte zekerheid geeft. Dat krijg je met een beperkt onderzoek: 'With the exception of telephone interviews, our work was limited to group level activities. We did not visit any of BP's businesses. Therefore, our conclusions are based on discussions with BP management, our review of selected media and the review of documents provided to us by BP.'

Tot welke conclusies komt zo'n beperkt onderzoek met beperkte zekerheid nu eigenlijk? Welnu, onder meer:

'We are not aware of any key stakeholder groups which have been excluded from dialogue.'
'We are not aware of any matters that would lead us to conclude that BP has not applied the inclusivity principle in developing its approach to sustainability.'
'Nothing has come to our attention that causes us to believe that BP management has not applied its processes for determining material issues to be included in the Report.'
'We are not aware of any matters that would lead us to conclude that BP has not applied the responsiveness principle.'
'Nothing has come to our attention that causes us to believe that the data relating to the above topics has not been collated properly from group-wide systems.'
'We are not aware of any errors that would materially affect the data as presented in the report.'
'We have reviewed information or explanation on the statements on BP's sustainability activities presented in the Report and we are not aware of any misstatements in the assertions made.'

Ben ik nu populistisch bezig omdat het vijf dagen na het door Ernst & Young ondertekende oordeel misging? Naar mijn mening niet: bij geen enkel bedrijf voegt een nietszeggend onderzoek met als resultaat een nietszeggend oordeel, voor belanghebbenden iets toe.

Accountants die op de geschetste wijze - ook al is die conform accountantsregelgeving - een oordeel geven bij de huidige duurzaamheidsverslagen voegen schijnzekerheid toe. En die kunnen we missen.

Marcel Pheijffer

Reacties

Geplaatst door Hans Mulder - 29-6-2010 11:41:54

Hoe duurzaam denken accountants? "Ons is niet gebleken dat accountants met het oog op duurzaamheid enige innovatie hebben vertoond in hun verdienmodel". Terecht is de vraag of accountants dit soort werk wel zouden moeten willen doen. Het is een keuze en daar gaat het steeds om bij duurzaam denken. Een keuze met een impact. En dan niet korte termijn impact op de bonus/salarisrekening van de medewerkers maar juist op impact op de samenleving die terecht hoge verwachtingen mag hebben van een dergelijke beroepsgroep. Een kwestie van verantwoordelijkheid (willen) nemen en ethiek. Er dreigt een kans om mee te helpen aan een omturning van onze samenleving met duurzaamheid als basis.
En nog iets: niet-financiële informatie kan leidend zijn, financiële informatie vaak volgend dan wel misleidend ....

Geplaatst door Marcel Pheijffer - 29-6-2010 10:50:57

Nogmaals: ik verwacht niet dat E7Y van alles had ontdekt bij BP inzake de ramp.
Daar gaat mijn blog niet over. Het gaat louter over de nutteloosheid van dit type opdrachten, rapporten die niet tot iets deugdelijks leiden.
Bp is de aanleiding, ter illustratie. Niet meer en niet minder.
Een aantal jaren geleden schreef ik overigens een soortgelijk verhaal in het FD over het MVO-verslag van ING.

Geplaatst door Leen Paape - 29-6-2010 10:25:18

Beste Marcel, ook ik ben al jaren weinig enthousiast over de wijze waarop duurzaamheidsverslagen van een certificaat worden voorzien. Echter, tav BP heb ik nog wel het volgende. Een ongeluk kan zich altijd voordoen, garanties bestaan niet. De vraag is natuurlijk of er meer en betere garanties hadden kunnen zijn bij BP en het antwoord daarop is ja. Inmiddels zijn interne emails opgedoken waaruit blijkt dat er het nodige mis was. Ik was in de US onlangs en daar werd een programma uitgezonden waarop weduwen van de omgekomen mannen meldden dat hun mannen wisten dat er het nodige mankeerde. Vervolgens is dan de vraag hoe verwijtbaar dat was. Regelgevers en toezichthouders in de US hebben toegestaan dat BP een besparing van een half miljoen dollar kon realiseren door een goede Blow Out Preventer niet te installeren. Kennelijk vond iedereen dat goed en nam BP dat risico (on our expense overigens). Schande uiteraard maar de context waarbinnen BP dit kon doen moet wel in ogenschouw worden genomen en dat vergeten we nu gemakshalve. De vraag of E&Y in haar werkzaamheden rondom het duurzaamheidsverslag zoiets had kunnen en moeten zien is vrees ik niet zo relevant. Immers, hadden ze zoiets gezien dan was gebleken dat het conform de regels was en in een rule based society ben je dan 'safe'. Vraag mij niet of ik dat goed vind, want dat vind ik niet . Maar in dit verband hecht ik er wel aan om te midden van de publieke ophef de context onder de aandacht te brengen. Ik hoop natuurlijk van harte dat geleerd wordt van deze ervaring.

Geplaatst door A.W. Schmidt - 27-6-2010 12:44:01

Beste Marcel,
Vanaf de zijlijn vraag ik me af, of goedkeurende accountantsverklaringen al dan niet als schijnzekerheden gekwalificeerd kunnen worden. Dit gezien de bestaande enorme verwachtingskloof, die door het accountantsestablishment nog steeds niet is gedicht.
Arie

Geplaatst door Marcel Pheijffer - 25-6-2010 19:36:03

Meindert,

dank voor je reactie. Ik zie mezelf eerder als realist dan als pessimist, maar het eindoordeel daarover is uiteindelijk aan anderen.

Maar terug naar de inhoud. Ernst & Young spreekt als kop op haar beoordeling over 'Independence Assurance Statement' en spreekt over een 'Assurance Team' dat werkzaamheden heeft verricht.
Ik ben dus niet degene die het begrip zekerheid introduceert, wel het begrip schijnzekerheid.

Maar ook als het om het begrip betrouwbaarheid zal gaan zou mijn beoordeling niet anders zijn.

De reactie over 'hindsight bias' en achterafkennis was voorzien. Vandaar dat ik in mijn blog zelf proactief ben ingaan op de vraag of ik mij populistisch opstel.

Er is niets populistisch aan mijn stellingname. Een jaar of drie/vier geleden kwam ik in het FD tot eenzelfde conclusie. Toen ging het om een rapport van Ernst & Young bij het ING-verslag.

Je sluit af met twee vragen die je onbeantwoord laat. Dat is jammer. Ik suggereer in mijn blog niet dat Ernst & Young de ramp had moeten voorzien en de wereld ervoor had moeten behoeden. Ik stel dat het aannemen van een opdracht als die bij BP met de uitvoering die daaraan - ook al zal die conform de regelgeving zijn geweest - is gegeven geen waarde toevoegt.

De essentie zit er dus in of accountants dergelijke opdrachten wel zouden moeten willen uitvoeren. Het antwoord dat ik daarop geef is volstrekt helder.

Groet,

Marcel

Geplaatst door Meindert Brunia - 25-6-2010 16:46:01

Marcel, ik vind je inderdaad te pessimistisch. Ik denk dat je je zelf op het verkeerde been zet met het begrip schijnzekerheid. Je definieert dat niet maar volgens mij bedoel met schijnzekerheid een onzekerheid die wordt gepresenteerd als zekerheid. Maar die redenering gaat er vanuit dat zekerheid en onzekerheid absolute begrippen zijn: iets is zeker of is onzeker. Maar dat is volgens mij niet het geval; het zijn slechts gradaties van betrouwbaarheid. De vraag is dus of het EY rapport iets toevoegt aan betrouwbaarheid. Het heeft de schijn tegen. Enerzijds door de negatieve formuleringen, maar dat is nu eenmaal een beroepskwaal van accountants ('er zijn vandaag geen tekenen die er op wijzen dat het de afgelopen 24 uur heeft geregend'). En dan is er de olieramp. Met achterafkennis 'hindsight bias' zijn we allemaal snel geneigd tot veroordelen. Natuurlijk is er een waarschijnlijkheidsrelatie tussen BP's beheersingsgraad en de ramp, maar geen zekerheidsrelatie. Wel zijn er inmiddels een aantal zaken naar buiten gekomen die duidelijk maken dat BP de organisatie niet op orde had. De vraag is had EY dat moeten weten? Had EY moeten zorgen voor een opdracht die dat feilen boven water (!!) had moeten brengen?

Geplaatst door marcel Pheijffer - 24-6-2010 12:47:18

Olaf,

ik wil best van je aannemen dat er ook best practices zijn en dat een accountant van toegevoegde waarde kan zijn bij dit soort verslagen.
Maar indien een accountant(skantoor) een opdracht aanneemt die aanleiding geeft tot een oordeel zoals in het door mij gegeven voorbeeld, dan dient deze zich naar mijn mening te realiseren dat het door de gekozen bewoordingen voor de lezer van dat oordeel nauwelijks van waarde kan zijn en dus niets meer behelst dan schijnzekerheid.

Dat ligt dan niet aan de opdracht of aan de opdrachtgever, maar aan de wens en bereidheid van de aannemer van die opdracht om daadwerkelijk naar derden toe waarde toe te voegen.

Een waarde die ik niet kan ontlenen aan het oordeel van Ernst & Young bij het BP-verslag? Of zij jij dat anders en ben ik te pessimistisch?

Groet,

Marcel

Geplaatst door Olaf - 24-6-2010 12:32:25

De vraag is hier welke auditopdracht BP nu precies verstrekt heeft, en wat de reikwijdte daarvan was. Er zijn gelukkig vele goede verklaringen die wel iets toevoegen aan duurzaamheidsverslagen, en ook met hogere mate van zekerheid. De ervaring is dat een goed accountantsonderzoek enorm bijdraagt aan de kwaliteit van de informatie.Dit zeg ik als rapporteur.

Geplaatst door Koen van den Brink - 23-6-2010 9:23:11

Blijkbaar is er vraag naar schijnzekerheid. Net als er inderdaad vraag is naar tovenaarsleerlingen (Harry Potter).

Geplaatst door Johan Visser - 22-6-2010 14:10:32

Beste Marcel,

Dat een organisatie met dit soort redelijk vaag werk geld kan verdienen is ontzettend knap.Tovenaarsleerlingen en/of fans van Elsschot.