Combinatie interne en externe controlediensten

woensdag 12 augustus 2009 | 8 reacties

In het Verenigd Koninkrijk speelt de casus KPMG-Rentokil, alwaar de dienstverlening inzake interne en externe controlediensten in dezelfde KPMG-hand komen. Ik plaatste dat in mijn vorige blog in het perspectief van creative compliance en daagde Philip Wallage uit daarop te reageren. Hij was zo sportief dat te doen, alhoewel het hier een Engelse casus betreft. KPMG is echter One global firm en binnenkort worden zelfs de banden met de Engelse tak verstevigd. Zo bezien is een reactie van Philip Wallage of vanuit KPMG Nederland zo gek nog niet.

Om te kunnen oordelen over de specifieke casus zijn 'details van de afspraken' nodig, aldus Wallage. Hij verzoekt niet te doen aan ‘inquisitiedemocratie'. Laten we daarom abstraheren van de casus, Philip Wallage en KPMG. En het in zijn algemeenheid hebben over de combinatie van interne en externe controlediensten.

Ik kom tot de volgende feiten en conclusies:

Een strikte scheiding tussen interne en externe controlediensten schept in zichzelf meer waarborgen voor een onafhankelijk oordeel van de externe controleur dan in de situatie waarin de interne en externe controlediensten vanuit dezelfde organisatie worden vormgegeven.
Het aan moeten brengen van waarborgen in een situatie waarin interne en externe controlediensten vanuit dezelfde organisatie wordt vormgegeven, is niet meer dan het aanbrengen van noodverbanden. De pijn wordt ermee verzacht, de wond wordt echter niet geheeld.
De les van de boekhoudschandalen is onder meer dat de extern accountant meer kritisch vermogen moet tonen ten opzichte van zijn cliënt en meer afstand dient te nemen. De combinatie van interne en externe controlediensten schept eerder minder dan meer afstand tot de cliënt.
Met het noemen van de boekhoudschandalen kan een verwijzing naar de rubriek 'Oud nieuws' op deze site niet achterwege blijven. Uiteraard doel ik op de brief van Enron-crimineel Kenneth Lay aan SEC-voorzitter Arthur Levitt. Voor de twijfelaars in de onderhavige discussie beveel ik overigens het lezen van Levitt's boek Take on the street ten zeerste aan.
De aanscherping van het denken over en het stellen van regels op het gebied van corporate governance heeft geleid tot een scherpere afbakening van in- en externe controlediensten. Het samenbrengen in plaats van het scheiden van interne en externe controlediensten is een stap terug en niet vooruit in het denken over corporate governance.
De Sarbanes-Oxley Act in de Verenigde Staten verbiedt combinaties van externe en interne auditdiensten. En ook al is dat in andere landen - bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk - (nog) niet verboden, dan nog is er ook daar aanleiding om na te denken over de wenselijkheid van die combinatie. Sterker: dat past bij uitstek wanneer we het hebben over het handelen van uit principes en in lijn met de geest van wet- en regelgeving. Bijvoorbeeld die inzake onafhankelijkheid.
Binnen de audittheorie wordt gesproken over de lines of defense. In die theorie gaat het over een scheiding en niet over een combinatie van diverse controlefuncties.

Dat de combinatie van interne en externe controlediensten degenen die binnen de accountancy actief zijn niet onberoerd laat, moge onder meer blijken uit de reacties onder mijn vorige blog, de reactie van Hans Nieuwlands vanuit het Institute voor Internal Auditors, de blog van Pieter de Kok op de website van Coney en die van Jan Wietsma op zijn website. En ook in het buitenland zullen er ongetwijfeld reacties loskomen.

Efficiency wordt in de discussie genoemd als belangrijk argument vóór de combinatie van controlefuncties. Indien ik als aandeelhouder of anderszins belanghebbende een keuze moet maken tussen een zo onafhankelijk mogelijk oordeel over de cijfers van een onderneming en een besparing op de accountantskosten, prefereer ik het eerste.

Mocht de maatschappelijke en politieke discussie - al dan niet gevoed door zakelijke belangen in tijden van recessie - tot de keuze voor kostenbesparing leiden en daarmee tot het vieren van de corporate governance-teugels, dan zij dat zo. Maatschappij en politiek dienen dan wel te accepteren dat ze daarmee vermoedelijk een voedingsbodem scheppen voor nieuwe uitglijders en boekhoudschandalen. Met alle kosten van dien ...

Reacties

Geplaatst door Albert Niekamp - 26-10-2009 15:10:17

Als oud-intern accountant in een volgroeide functie bij Elsevier n.v.mijn reactie op het artikel van Hans Blokdijk.
Voor een grote beursgenoteerde onderneming is het van belang dat er een goed stelsel van checks en balances binnen de onderneming bestaat.De interne accountant speelt hierbij een belangrike rol.Hij is de functionele tegenspeler van de CFO om te vermijden dat deze in de fout kan gaan en ook van de externe accountant voor de gewenste kwaliteit van de controle tegen acceptabele kosten.Dit is een fulltime job,die niet door externe accountant kan worden uitgevoerd omdat hij dan zijn eigen tegenspeler zou zijn en bovendien veel te duur vanwege zijn hoge uurtarief met opslag voor overhead en winst voor het externe accountants bureau.Externe accountants zouden ongerust moeten zijn als er geen kwalitatieve interne accountantantsdienst aanwezig is bij de door hen te controleren beursgenoteerde onderneming.Dan is er geen goede bedrijfscultuur,hetgeen ook een groot risico is voor de externe accountant.Interne accountancy is een belangrijk tool of management zoals ook te lezen is in de biografie ( blz 561 e.v.) van Pierre Vinken,succesvol CEO van Elsevier.

Geplaatst door Marcel - 19-8-2009 6:56:21

Zie voorpagina FD en p. 11 (datum 19 augustus 2009) voor een voortzetting van de discussie over dit onderwerp.

Geplaatst door Johan Visser - 14-8-2009 17:32:57

Als ik de reactie lees van Deloitte(i.c.Barbara Majoor) kunnen we wel ophouden met de discussie.In tijden van recessie gaat het klaarblijkelijk alleen om kostenbesparing en het aan het werk houden van het personeel van de Big 4.Begrijpelijk en kortzichtig.En wat de verstandige leek hier van vindt doet niet terzake.Bizar

Geplaatst door Marcel - 14-8-2009 16:25:47

Zie voor de discussie over KPMG-Rentokil:

http://retheauditors.com/2009/08/auditor-independence-will-crisis-cause-compromise/

Geplaatst door Pieter de Kok - 14-8-2009 9:54:12

Sinds 1977 bungelen wij met elkaar onder aan de "prestigeranglijst".

Ik kan mij ook niet één baanbrekend event voor de geest halen over de afgelopen 15 jaar op basis waarvan de prestige verbeterd had moeten worden.

Omvallen AA, het phantom Global Firm, Sox debacle, wel/ geen global GAAP, afwezigheid tijdens kredietcrisis, zwalkende visie om dit soort onderweroen...uit de losse pols. Ik vermaak mij uitstekend. Dank ieder voor de discussie.

Naar aanleiding van mijn blog overigens een vraag gekregen van een MKB+, bekende keten, of wij de interne audit functie kunnen overnemen, de jaarrekening wilde controleren, en CFO tijdelijk vervangen. Geen probleem natuurlijk, alles kan weer, nieuwe kansen....

Geplaatst door Jan Wietsma - 12-8-2009 21:24:08

En er verbazen zich er meer, via deze link kom je bij een aantal reacties van twitteraars over deze kwestie:

http://twitter.com/#search?q=%20rentokil%20kpmg

http://twitter.com/#search?q=%20rentokil%20audit

Geplaatst door Jan Wietsma - 12-8-2009 20:59:02

Interessant om deze reactie ook nog eens te lezen: http://www.accmanpro.com/2009/08/03/kpmg-and-rentokil-an-alternative-perspective/

Geplaatst door Johan Visser - 12-8-2009 16:48:36

Reactie van KPMG-Nl(i.c. Martine Frijlink) is beschamend arrogant.Wij kennen de feiten niet en discussieren toch is de stelling.We kennen de feiten heel goed,voor een kostenbesparing van 1 miljoen pond,gaat KPMG-UK internal en external audit op enigerlei wijze combineren.En velen van ons achten dit bij beursgenoteerde bedrijven zeer onverstandig.Hoe zat het ook al weer: Public Accountants werken voor de aandeelhouders.En als het goed is voor hen alleen want daarvoor is het vak uitgevonden.Zelfs de schijn van twee heren dienen dient vermeden te worden.Dus geen internal audit,is een manementtool!,en geen adviezen van welke soort dan ook.Dat mogen anderen,ook Accountants qua opleiding doen.Laten we de zaken helder houden en onszelf niet nog erger voor schut zetten.We staan er al matig tot slecht op.Volgens Zalm(zie zijn boek de romantische boekhouder) snapte niemand dat je voor een accountantsregeling met aftreden dreigt.Daarvoor waren Accountants toch echt veel te onbelangrijk.KPMG wil dat klaarblijkelijk zo houden.Ik weet de tijd nog dat we in Nederland allemaal terecht tegen KPMG opkeken ook al was de grens tussen zelfbewust en arrogant daar flinterdun,zoals Mulder lang geleden leuk schreef.Nu fuseren ze internationaal maar zwijgen stil.Zeker te druk met de ingrijpende partnerreorganisatie en het aanpassen van de pensioenleeftijd voor partners.Sorry talloos veel bekwame en goedwillende KPMG,ers ik word van jullie bazen echt niet vrolijk.Ik heb ernstig last van plaatvervangende schaamte.Wanneer worden jullie weer gewoon jezelf?