Externe en interne audit: testing the limits
woensdag 19 augustus 2009 | 
21 reacties
In 2007 verscheen een onderzoek van Dennis Caplan, Diane Darvin en James Kurtenbach in Research in Accounting Regulation (volume 19, pp. 3-34). Het onderwerp? Een uiterst relevante: Internal audit outsourcing: an analysis of self-regulation by the accounting profession.
Zeg nu niet dat U deze discussie al zat bent. Overigens begint deze elders, zie het FD van heden, pas. Juist in deze tijd is het uiterst relevant ervoor te waken dat we geen stappen terugzetten en korte termijn economische belangen laten prevaleren ten opzichte van fundamentele keuzes.
Economische belangen zoals het zoeken naar kostenbesparingen, al dan niet onder het mom van efficiencyvoordelen, en het simpelweg zoeken naar nieuwe business om verloren terrein goed te maken.
Dat zoeken naar business, of omzet, is overzee (maar wellicht ook hier ten lande) een uiterst actueel onderwerp. Zie bijvoorbeeld de stevige blog van Francine McKenna en vooral ook de reacties daaronder. Zij laat zien hoe binnen een accountantskantoor intern wordt gestuurd op de targets.
En ook wat er wordt gedaan als die niet worden gehaald: ‘If you schedule less than 50 hours a week your Talent Professional will contact you to understand your situation'. Toon ik deze fraaie volzin uit een interne mail van een Deloitte-partner las, herlas en nog eens las, moest ik even denken aan mijn eerdere blog over Orwell en decadent taalgebruik. Want is de betekenis van 'to understand your situation' niet hetzelfde als een vooraankondiging van een nakend ontslag?
Het is mede in het licht van dit soort berichtgeving - gestaafd door een interne mail, feiten dus - dat ik huiverig ben voor stappen terug op het gebied van onafhankelijkheidsvraagstukken en de combinatie van (non)auditactiviteiten bij dezelfde klant. Daarmee pleit ik niet voor een algeheel verbod, maar wel voor de toepassing van gezond verstand en onderbouwing van stellingnames.
Wat er ook allemaal van zij, ik heb er zo langzamerhand genoeg over geschreven. Voor een goede analyse van het outsourcings-vraagstuk betreffende de interne controlediensten verwijs ik naar het in de eerste alinea genoemde onderzoek. Ik beveel eenieder die zich in de discussie over dit onderwerp heeft gemengd aan het goed te lezen.
Het onderzoek wijst op de (vooral) Amerikaanse regelgeving dienaangaande, maar ook op de blinde vlekken daarin. Deze laten ruimte voor eigen invulling door het accountantsberoep. De onderzoekers stellen met een vooruitziende blik:
‘The large accounting firms have not yet shown an interest in testing the limits of these regulations, perhaps because of a sense of conservatism brought about by the demise of Arthur Andersen, or perhaps because of increased audit workloads related to Sarbanes-Oxley Section 404 compliance. However, when the accounting firms have the available staff, the regulation and self regulation of internal audit outsourcing may again become an important policy debate.'
Lees en oordeel zelf. I rest my case.
Reacties (21) | Reageer
Geplaatst door Jan Wietsma - 21-9-2009 11:15:02
Marcel,
Dit ingezonden in het FD geeft eveneens goed weer wat er speelt:
http://www.fd.nl/artikel/13172365/rentokil-kpmg
Geplaatst door Marcel - 17-9-2009 10:14:38
Lezers,
de twee verwijzingen in de reactie hieronder gaan over een verklaring die heden door KPMG UK is gegeven. De strekking is dat het arrangement te betitelen is als 'extended assurance'. Meer zekerheid verschaffen door meer werk te doen dan voor de wettelijke controle verplicht is. Of controleren met een lagere materialiteitsgrens. KPMG UK stelt verder: 'As well as delivering greater and deeper insight, the service also improves efficiency by reducing duplication of effort, giving the potential to reduce costs.' En: 'The service is not about merging the internal and external audit functions'.
Voorts wordt aangegeven dat men keurig binnen de regels blijft, onder meer omdat de accountant niet op de stoel van het management gaat zitten.
Indien de redengeving van KPMG UK - 6 weken later gegeven dan het bericht vanuit Rentokil - geheel juist is, klopt het allemaal keurig. Voor Uw oordeelsvorming is het goed de twee berichten waarnaar ik verwijs in zijn geheel te lezen.
Kijk daarna nog eens naar de redengeving vanuit de klant, Rentokil:
'The Company has conducted a review of audit provision to obtain better value from the external and
internal audit processes by seeking to improve the effectiveness of the processes and reducing costs
overall. The Company invited its existing auditors PricewaterhouseCoopers LLP as well as KPMG
Audit Plc to submit proposals for a more integrated financial assurance process extending external
audit coverage to some work undertaken by internal audit. The board has decided to proceed with
KPMG, who will be appointed to undertake the 2009 audit. Combined internal and external audit
costs will reduce by approximately 30%.'
Kortom: (1) KPMG UK stelt dat er meer zekerheid wordt verschaft en eerder kwam in de discussie naar voren dat de combinatie van in - en externe controleactiviteiten kon, mit er extra waarborgen werden getroffen; (2) meer werk voor een externe partij gaat vaak gepaard met meer kosten; (3) echter niet in dit geval. Rentokil realiseert 30 % kostenbesparing, en legt daar de nadruk op. En niet op de hogere zekerheidsgraad.
Het is aan de lezer over deze feiten een oordeel te vellen. Ik kom op de thematiek terug in een artikel voor het MAB dat vermoedelijk begin volgend jaar zal verschijnen.
Geplaatst door Marcel - 17-9-2009 9:30:25
Zie voor nieuwe info vanuit KPMG:
http://www.accountancyage.com/accountancyage/news/2249602/kpmg-audit-head-defends-4824468
en:
www.accountancyage.com/accountancyage/comment/2249599/own-work-4819687
Geplaatst door Willem D. Okkerse - 28-8-2009 8:06:34
Zoals ik in het FD verwoordde :
Het is m.i. onthutsend om vast te stellen dat hoogleraren accountancy het kwaliteitsadagium, dat zeker in de combinatie van de twee taken aanwezig is, laten prevaleren boven de door het publiek verlangde zekerheid te vermijden dat de accountant zijn eigen werk moet beoordelen.
Als die portee na alle schandalen (b.v. Deloittes eigen Ahold-zaak) als hoogste goed nu nog niet tot de opleiders is doorgedrongen die nota bene ook nog partner zijn ener maatschap, staat ons nog het één en ander te wachten.
Gelukkig zijn er (zeker in continuïteitsvraagstukken) tegenwoordig andere methoden om ook de accountant (desnoods op afstand) te controleren.
Geplaatst door E. Roodbol - 26-8-2009 17:07:48
Geachte collegae,
Na terugkomst van vakantie lees ik met veel interesse de enigszins verhitte discussie over het door éénzelfde accountantsorganisatie aanbieden van interne accountantswerkzaamheden en het functioneren als extern accountant. Laten we even abstraheren van de specifieke "Rent to kill" casus, want voor we het weten discussiëren we over zaken waar wij niet over mogen oordelen omdat wij niet beschikken over alle relevante feiten, moeten we onze mond gaan spoelen en ontketenen wij een middeleeuwse heksenjacht. Stel nu, puur hypothetisch gezien uiteraard, dat op enig moment een accountantsorganisatie beide diensten toch gelijktijdig wil aanbieden. De crux van het probleem zit mijns inziens met name in het feit dat indien de externe accountant voornemens is gebruik te maken van specifieke werkzaamheden van de interne accountantsfunctie, hij deze werkzaamheden dient te evalueren en controlewerkzaamheden uit te voeren om zich ervan te overtuigen dat de werkzaamheden van de interne accountantsfunctie toereikend zijn. Volgens mij komen we dan terecht in een ernstige bedreiging als gevolg van zelftoetsing. Hierbij valt te denken aan het ontdekken van een belangrijke fout tijdens een herbeoordeling van het werk van de interne accountant, het rapporteren over de werking van een financieel systeem dat met medewerking van de interne accountant is ontworpen of geïmplementeerd, het aan de cliënt verlenen van diensten die direct van invloed zijn op het object van de assuranceopdracht, e.d. De vraag rijst dan of wij middels het treffen van waarborgen deze bedreiging weg kunnen nemen of deze tot een aanvaardbaar niveau terug kunnen brengen. Op de eerste plaats zal het treffen van dergelijke waarborgen extra werkzaamheden van de extern accountant en dus kosten met zich mede brengen. Voorts denk ik dat zulke waarborgen een hoog gehalte van kunstmatigheid in zich zullen hebben en dat deze in het gunstigste geval zullen resulteren in een schijn onafhankelijkheid. Is dat de wijze waarop wij als niet middeleeuwse stand der accountants invulling moeten geven aan het adagium “integer tot op het bot”?
Geplaatst door Francine McKenna - 25-8-2009 17:28:42
Thanks, Bob, for linking to my post on this subject. I am a fierce proponent of the prohibition of external auditors form much of the work Sarbanes_Oxley has forbidden them to do (internal audit and systems integration for external audit client) as well as stricter rules about tax and other services such as accounting standards consulting and IFRS conversion advisory. Why? Because the most important principle to uphold is the independence of the external audit for management and the redirection of their focus to their duty and obligation to the shareholders. Getting more and more work from management, allowing management to abdicate their responsibility for making decisions and being aware of the controls and risk that their decision s are imposing on the company is wrong. Then there is the issue of the large fees for other work versus the external audit which were a large part of why AA did not refuse the desires of Enron management.
I welcome your readers to look at more of what I have written on the subject, including the recent post about Rentokil which quotes the President and CEO if IIA, the global professional association of internal audits as being against the external auditors also acting as the internal audit co-sourcers.
http://retheauditors.com/2009/08/auditor-independence-will-crisis-cause-compromise/
Geplaatst door Francine McKenna - 25-8-2009 17:27:14
Thanks, Bob
Geplaatst door Hans Blokdijk - 25-8-2009 12:00:52
Beste Bob,
Bedankt voor je reactie; verhelderend. Ik heb mij in jouw eerste bijdrage gestoord aan de suggestie dat ik zou menen dat de theorie zegt dat elke accountant 'integer tot op het bot' is, zoals je het nu uitdrukt. De theorie zegt: als je als accountant je maatschappelijk functie zinvol wilt vervullen, moet je 'integer tot op het bot' zijn! Dus geen constatering, maar een eis! Verder had ik de combinatie van cotronle en advies al gevaarlijk genoemd. Maar ik begrijp nu dat je dat niet zo bedoeld hebt, dus wat mij betreft: zand erover!
Nu gaat het om een logische onderbouwing van de eisen. Zoals gezegd, heb ik daar wat meer tijd en ruimte voor nodig.
Verder ben ik tot 1/9 'incommunicado'.
Geplaatst door Bob Mohr - 25-8-2009 11:36:14
Beste Hans,
Hoewel wat anders geformuleerd heb ik twee hieronder uitgewerkte argumenten willen aandragen in de discussie. Blijkens jou reactie ben ik daar, in ieder geval bij jou, onvoldoende in geslaagd.
Ten eerste wordt de bedreiging van de onafhankelijkheid van de accountant in discussies als deze m.i. meestal benaderd als een onbedoeld (d.i. niet gekozen) bijeffect bij het vervullen van verschillende rollen die externe accountants bij een organisatie kunnen hebben. De bedreigingen uit de krachtige motivatie van de eigen commerciële keuzes worden m.i. veel te weinig meegewogen en spelen volgens mij een veel grotere rol. In theorie is iedereen immers integer tot op het bot; als het in de praktijk rechtstreeks ook de eigen portemonnee raakt zijn de keuzes, ook voor mijzelf, een stuk minder eenduidig.
Het tweede argument dat ik naar voren heb willen brengen is dat mij vaak het gevoel bekruipt dat (bestuurders van) organisaties voor accountants denken dat zij fundamenteel anders zijn dan (bestuurders bij) andere (commerciële) organisaties. Hoewel ik dat niet kan staven komt die gedachte wellicht juist voort uit de bijzondere maatschappelijke rol van de (externe) accountant. De ervaringen uit het verleden hebben te vaak bewezen dat dat niet zo is. De naïviteit van deze vooronderstelling wordt mooi geïllustreerd door een citaat van Peter Norris, voormalig directeur van Barings Bank, naar boven: “No, of cause these things happen to banks, but they did not happen to Barings”.
Ik heb een ‘heksenjacht’ niet willen voeden, maar juist de discussie van extra argumenten willen voorzien. Hoop dat deze op deze manier helderder zijn. Ik kijk uit naar je uitgebreidere analyse en hoop dat bovengenoemde argumenten een plek daarin vinden.
Met vriendelijke groet,
Bob
Geplaatst door Hans Blokdijk - 25-8-2009 9:27:05
Beste Johan,
Tom Nierop heeft mij gevraagd er een wat langer stuk over te schrijven. Dat kost geen maanden, maar de eerstkomende twee weken zie ik daar geen kans toe.
Een kort antwoord op je eerste vraag: omdat het gebruik van het werk van een interne accountant met waarborgen omringd dient te zijn: zie NV COS 610.
En een even kort antwoord op je laatste vraag: het inititatief moet van de cliënt uitgaan; de accountant kan het niet afdwingen.
Excuus voor de kortheid!
Geplaatst door Johan Visser - 24-8-2009 18:39:59
Beste Hans,een paar vragen:als ik je goed begrijp heb ook jij forse aarzelingen bij de combinatie van controle en advies.Neem aan dat dit mede komt door het gevaar dat de controleur zichzelf(als adviseur) of een collega soms moet kritiseren.Kwestie van onafhankelijkheid dus?.Waarom heb je dan a priori geen bezwaar tegen het gebruik maken van het oordeel van internal audit werk van dezelfde collega.Internal auditors (op de loonlijst of ingehuurd )staan toch in een gezagsrelatie tot de ondernemingsleiding? Of is internal audit werk eigenlijk hetzelfde als external audit?Zo ja waarom bestaan er dan external auditors.Zo nee kan toch alleen de conclusie zijn dat external auditors geen internal audit werk kunnen doen.Bovendien ben jij toch met me eens dat Public Acountants zelfs de schijn van afhankelijkheid niet op zich mogen laden.En nog een vraag :denk jij dat de Big4 in hoogconjunctuur ooit een dergelijke stap hadden gezet?
Geplaatst door Hans Blokdijk - 24-8-2009 8:48:16
Hoho! Het woord 'heksenjacht' heb ik gebruikt nadat Johan Visser twee dames meende te moeten adviseren hun mond te gaan spoelen! Maar de reactie van Bob Mohr geeft mij geen aanleiding die kwalificatie in te trekken!
Ik heb twee maal gezegd dat ik een aanzet tot een analytische en rationele discussie wilde geven. Daarvoor is wel nodig dat het verschijnsel duidelijk ter tafel ligt, dat ervaringen uit het verleden duidelijk zijn. Bob Mohr heeft onbedoeld doch duidelijk aangegeven waarom dat nodig is!
Ook als aanzet heb ik de combinatie van audit en advies al gevaarlijk genoemd. Van de combinatie van 'internal' met 'external' audit vind ik dat minder duidelijk: daarvoor is de analytische en rationele discussie nodig. Dus zonder scheldpartijen vooraf!
Geplaatst door Bob Mohr - 21-8-2009 18:34:01
Ik heb de oplossing!
De theorie zegt dat er niets mis is met het combineren van externe en interne audit diensten. Diezelfde theorie, en niet een andere zoals Hans Blokdijk beweert, zegt dat er ook niet zoveel mis met het combineren van audit en adviesdiensten. Want de theorie zegt namelijk dat commercie en individueel gewin altijd ondergeschikt zijn aan onafhankelijkheid, vakbekwaamheid, morele standaarden en VGC. En als dat voor bestuurders van accountantskantoren geldt, is er geen goede reden waarom dat niet zou gelden voor andere bestuurders. Maar als dat zo is, is er eigenlijk geen reden om te twijfelen aan de goede intentie van bestuurders en daarmee de juistheid van de gepubliceerde cijfers. Meer dan een kritische blik om bedrijfsblindheid te voorkomen is dan niet nodig. Dat kan een interne auditor of (externe) adviseur prima doen. En dan is dus die vermaledijde externe audit helemaal niet meer nodig. Kunnen we met zijn allen gaan adviseren zonder last te hebben van belangenverstrengeling of gewetenswroeging…
Of is bovenstaande te kort door de bocht? Kern van de externe audit is de onafhankelijke positie die de auditor zou moeten innemen ten opzichte van de organisatie. In de praktijk blijkt, zie o.a. de voorbeelden van Marcel, dat het geven van een onafhankelijk oordeel niet altijd de primaire drijfveer van de externe auditor is. Regelgeving en NIVRA bestaan m.i. primair om de genoemde onafhankelijke positie zoveel mogelijk zeker te stellen. Mijn advies aan de geopperde NIVRA-commissie mag daarmee duidelijk zijn.
Met vriendelijke groet,
Bob Mohr
Geplaatst door Johan Visser - 21-8-2009 16:19:45
De reactie van Hans Blokdijk,de eerste zinnen dus, stelt mij diep teleur.Analytisch en rationeel ben ik graag bereid de degens te kruisen.Vanuit een diepe bezorgdheid over onze Westerse cultuur en de rol van de Public Accountants daarin.Maar wel graag zonder lichtelijk onheuse termen als heksenjacht.Dat leidt af van waar het werkelijk om gaat en waarom het Openbaar Beroep is uitgevonden.Het zou mij overigens een lief ding waard zijn als het Nivra het voortouw zou nemen.Heb daar jammer genoeg geen grote verwachtingen van omdat het Nivra, in de 20 jaar die ik kan overzien, bij de grote thema,s wel bijzonder prudent heeft geopereerd.Maar wie weet,ik laat mij dolgraag verrassen
Geplaatst door Marcel - 21-8-2009 12:43:29
Prima Jan,
mooi dat het NIVRA dit in een werkgroep gaat oppikken. Nu van woorden naar daden!!
Groet,
Marcel
Geplaatst door Jan Wietsma - 21-8-2009 12:37:26
Marcel,
Vanmorgen hebben we overleg gehad als 'innovatiewerkgroep' van het NIVRA daarbij is opgemerkt dat dit thema inderdaad opgepakt moet gaan worden..
Geplaatst door Marcel - 21-8-2009 10:36:57
In mijn reactie moet de oproep aan het NIVRA uiteraard zijn: 'wordt het niet TIJD dat ....'
Geplaatst door Marcel - 21-8-2009 10:33:30
Philip Wallage spreekt van 'inquisitiedemocratie'. Jan Helderman had het in ander verband over 'Publieke wraakzucht'. Martine Frijlink van KPMG sprak haar verbazing uit over het feit dat er wordt gediscussieerd over een zaak (wat mij betreft een thema, het gaat niet om Rentokil sec) zonder dat de discussianten de feiten kennen. En nu komt Hans Blokdijk met het begrip 'heksenjacht'.
Kom op collega's, don't shoot the messengers. Minstgenomen is er in accountantsland sprake van wisselende meningen. Daar is niets mis mee: aan het botsen der meningen ontspringt de waarheid. Maar graag wel een discussie met open vizier, zonder onheuse kwalificaties.
Overigens: nu er zoveel discussie is, wordt het niet dat het Koninklijk NIVRA met een visie komt en haar kennis en ervaringen in deze gaat delen?
Geplaatst door Hans Blokdijk - 21-8-2009 9:22:44
De discussie krijgt last van de zomerhitte en dreigt te ontaarden in een (ethische) heksenjacht, een middeleeuwse uitwas. Laten we de verlichting aansteken en een (logische) analyse proberen. Een aanzet.
In de eerste helft van de tachtiger jaren stieten grote ondernemingen buiten de financiële sector de 'internal financial audit' af naar de 'external )financial) auditors', doch behielden de 'internal operational audit'. Daartegen stak geen zuchtje wind van verontwaardiging op. De maatregel bespaarde kosten: internal en external financial auditors hadden vaak competentiegeschillen en andere ruzies, en vaak op zijn minst afstemmingsproblemen. Dat leidde, ook maatschappelijk gezien, tot verspillingen.
Bovendien: bij ondernemingen zonder interne accountantsafdelingen is (en wordt) hetgeen deze plachten te doen aan 'financial audit' altijd door de 'external auditor' gedaan. Probleem?
Van verlies aan geloofwaardigheid was geen sprake. De vraag is natuurlijk of dat terecht was.
Nu is bekend dat 'internal auditors', net als externe, graag óók willen adviseren. En dan wordt het inderdaad gevaarlijk! Dit lijkt mij het echte probleem. Maar dat speelt dan óók als de 'external auditor' de functie niet overneemt: wat is de geloofwaardigheid van een óók adviserende 'internal auditor' bij bijv. een 'audit committee?
Nogmaals: dit is uiteraard slechts een aanzet.
Geplaatst door Johan Visser - 20-8-2009 11:42:14
Beste Marcel, een kat in financiele nood doet ,begrijpelijk,rare sprongen.Vandaar KPMG /UK etc.De leiding van een Big4 kantoor heeft het momenteel echt zwaar.Partners boos omdat ze minder dreigen te verdienen,personeel diep gefrustreerd(zie Francine McKenna),clienten die genoeg hebben van de tarieven en het stuk conjunctuurongevoelige markt(MKB en overheid) is weggefactureerd(MKB) of niet goed bediend(Overheid).En dan komen erook nog hoogleraren en rare vogels als headhunters je vertellen dat je internal en external audit niet mag combineren.Dat weet je zelf ook heel goed maar je wilt ook je partners en personeel tevreden houden.Kortom er is nu wel genoeg vurige kolen op de hoofden verzameld maar ik blijf vinden dat de dames Frijlink(KPMG) en Majoor(Deloitte) hun mond moeten gaan spoelen
Geplaatst door Marcel - 20-8-2009 8:30:30
In de UK loopt de discussie ook (zie accountancyage.com). Vanuit Ernst & Young geeft Head of assurance, John Flaherty commentaar:
'The competition is fierce, leading some firms to offer new ‘slimline’ audit packages. KPMG sparked discussion at the highest levels when it was revealed its Rentokil audit would integrate internal and external audit functions.
Flaherty believes the KPMG package runs close to ethical boundaries.
‘The way they have packaged and described it has brought them closer to the line of what is acceptable and not acceptable…each of the firms needs to take its own view about where that line is,’ he said.