Maatschappelijk Verantwoorde Accountancy (deel II)

Geplaatst door Pieter Mansvelder - 2-3-2010 9:37:35

Beste Marcel,

Afgezien van de vraag of (alleen) de wettelijke controle maatgevend is in de discussie - en als voormalig partner van een Big 4 kantoor heb ik deze zelf wel uitgevoerd - onderschrijf ik jouw analyse en de oproep voor Maatschappelijk Verantwoorde Accountancy van harte.
Ons prachtige en veelzijdige beroep kan in mijn ogen alleen van grote maatschappelijke waarde zijn en blijven als 1) kwaliteit en professionaliteit niet alleen worden beleden maar ook worden be- en geleefd, 2) de beloning voor de uitoefening daarvan aantoonbaar verband houdt met de maatschappelijke waardering en 3) op een volwassen manier lering wordt getrokken uit gemaakte fouten.
'Het beroep' heeft al veel te lang de handen in onschuld gewassen en zich krampachtig gefocust op inkomensgroei, status en zelfverklaarde onfeilbaarheid. Ik ben ervan overtuigd dat dit - terecht - niet lang meer zal kunnen worden volgehouden. Toch ben ik ook van mening dat er voldoende mogelijkheden zijn om een gefundeerd maatschappelijk vertrouwen in een moderne, innovatieve en betrokken ondernemende accountant te bewerkstelligen. Maar de tijd dringt. Laten we MVA met spoed op de agenda zetten.

Geplaatst door Jan Wietsma - 28-2-2010 18:39:33

Hoi Marcel,

Twee mooie betogen over Maatschappelijk Verantwoorde Accountancy (MVA). Een onderwerp dat mij aanspreekt. Het zou mooi zijn als die ontwikkelingen door de bestaande kantoororganisaties in werking worden gezet. Maar ik ben bang dat er toch druk van buiten nodig is. Hetzij vanuit de politiek, hetzij vanuit de klant. Dat er uiteindelijk een kanteling gaat plaatsvinden daar geloof ik wel in. Alleen we hebben daarin nog wel stevige weg met discussies te gaan. Het zou mooi zijn als we hierin een voorbeeld nemen aan de bancaire sector waarin het onderwerp maatschappelijk verantwoord bankieren meer en meer op de agenda komt te staan. Dat dit stapje voor stapje gaat mogelijk duidelijk zijn. Daarnaast heeft het beroep denk ik ook een aantal idealisten nodig die geloven in een MVA-kantoor. Ook daar zouden we kunnen leren van de bancaire sector waar Renske Brands in de loop van dit jaar start met Bank Natural. Maar ook aan de opleidingskant kunnen we leren van de bancaire sector. Dit najaar start Commenius met een leergang Financiële Ethiek een leergang die volgens mij qua themathiek ook prima geschikt is voor bestuurders van accountantsorganisaties. Zoals gezegd het zou mooi zijn als het beroep MVA zelf oppakte. Wellicht dat het in de debatreeks 2010 aan de orde komt. Anders is het een mooi thema voor Nijenrode om op te pakken. Ik denk graag mee.

Met vriendelijke groet,

Jan Wietsma

Geplaatst door Hans Verkruijsse - 28-2-2010 14:26:03

Beste Marcel

In veel van de zaken die je aanstip kan ik me goed vinden zoals het deugdelijk uitvoeren van laat ik het maar breed stellen al de werkzaamheden van een accountant dus inclusief audit quality. Ook onderschrijf in jouw visie dat een doorlopende discussie omtrent het beroep een goede zaak zou zijn. Wat ik alleen zo jammer vind zijn de opmerkingen die mijns inziens niets met de kwaliteit van het accountantswerk te maken hebben. Heeft een organisatiemodel van accountantskantoren iets te maken met de geleverde kwaliteit? Alle organisatiemodellen zijn wereldwijd binnen accountantskantoren terug te vinden. Ik ken geen onderzoek dat een causaal verband tussen organisatiemodel en kwaliteit staaft. Vermindert het ontwikkelen van nieuwe assurance-producten de kwaliteit van de traditionele wettelijke controle? Mijns inziens wordt het maatschappelijk verkeer juist op haar wenken bediend. Veel te veel werd in het verleden de vraag naar assurance afgedaan met een jaarrekening-controle-verklaring. Het maatschappelijk verkeer werd hierdoor juist op het verkeerde been gezet. Waren de criteria die gelegd werden bij de controle van de jaarrekening in alle andere situaties ook toepasbaar? Ik dacht het van niet. Het beroep speelt dus juist in op de verzoeken vanuit het maatschappelijk verkeer om assurance bij andere soms op jaarrekeningen gelijkende verantwoordingen.

Ik vind het voorts een open deur als je stelt dat ook het accountantsberoep enige blaam treft als het gaat om de economische crisis. Hieraan ligt mijns inziens het gehele financieel economische bestel ten grondslag. Zo kan je straks alvast stellen dat artsen in Griekenland enige blaam treffen voor de vrije val van de Euro. Een dergelijk statement is mij iets te vrijblijvend.

Maar laten we nu eens ophouden in die achteruitkijk spiegel te staren en zien waar de toekomst voor het beroep ligt. Uitgangspunt zou kunnen zijn de onderneming die wettelijk verplicht is een jaarrekening op te stellen. Hiervoor moet voldoen worden aan duizenden pagina’s voorschriften welke let wel niet opgesteld zijn onder de verantwoordelijkheid van het accountantsberoep. Is het dan echt zo dat alleen door het volgen van die duizenden pagina’s de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid? Langzamerhand kan je je afvragen of we dan nog wel weten wat de werkelijkheid is. Juist hierdoor zijn de boekhoudschandalen waaraan jij refereert ontstaan; onduidelijkheid in regelgeving en vrijheid van toepassing. Moeten we niet daarom maar eens een behoefte analyse bij het maatschappelijk verkeer gaan uitvoeren? Wat heeft het maatschappelijk verkeer nu echt nodig? Kijk naar de verkorte winstaangifte; 1600 gegevenselementen als je het op papier doet, 400 gegevenselementen als je het met XBRL doet; zijn we klaar om als accountantsberoep desgevraagd bij die 400 gegevenselementen assurance te geven?

Het starten van een discussie met als centraal thema jouw idee van Maatschappelijk Verantwoorde Accountancy spreekt mij wel aan maar dan moeten we gewoon van scratch af aan beginnen waarbij we natuurlijk open oog moeten houden voor de incidenten die in de achter ons liggende decennia hebben plaatsgevonden.

Met vriendelijke en zeer collegiale groet, Hans