NIVRA-NOvAA: (sh)it happens again? No!

maandag 19 januari 2009 | 8 reacties

Om met de deur in huis te vallen: ik ben voorstander van de voorgenomen NIVRA-NOvAA-fusie. Dat was ik zo'n tien jaar geleden ook. Maar toen liep het anders. Daarom een terugblik.

Als nog niet zo heel lang afgestudeerde accountant woonde ik, volgens mij in 1998, voor het eerst een Ledenvergadering van het NIVRA bij. Hoofdonderwerp was de voorgenomen fusie tussen NIVRA en NOvAA. Er waren veel jonge accountants aanwezig. Net afgestudeerde RA's, die na een relatief lange studie enorme moeite hadden met de sociale promotie van - de minder lang gestudeerd hebbende - AA's. Zij stemden dan ook tegen de fusie.

Voorts was er een oppositieclub van tien RA's met daarin enige prominente en zeer bij het beroep betrokken collega's. Als ik het mij goed herinner hoorden onder meer Hans Blokdijk, Brenda Westra en Vincent Tophoff bij de 'bende van 10'.

Ze hadden voor een deel zeer valide argumenten, die de instemming van een groot deel van de aanwezigen kregen. Maar niet van het toenmalige NIVRA-bestuur.

Dat bestuur reageerde enigszins arrogant. Geef ons jullie steun nu, vandaag, en wij lossen de problemen wel op. Het bestuur maakte de fout de argumenten weg te wuiven, althans onvoldoende serieus te nemen. Het besluit moest kennelijk worden doorgedrukt.

Er werd toentertijd door het bestuur niet gevreesd voor een negatieve stemuitkomst. De grote accountantskantoren waren immers voor de fusie en het Accounting Establishment was ervan overtuigd dat de zaak was afgedicht, mede omdat zij voldoende voorstemmers naar de vergadering hadden gestuurd.

Ik ging naar de vergadering met de intentie voor de fusie te stemmen. Louter door de manier waarop de vergadering verliep en niet alle leden serieus in hun commentaar werden ontvangen, ben ik omgeslagen. Ik stemde tegen. Zo waren er meer die dag. Ik meen dat de uitslag 345 tegen en 341 voor was. A close call.

Achteraf bezien denk ik dat het goed was dat de fusie toen niet is doorgegaan. Ik ben echter nog steeds voorstander van de fusie en zal op de Ledenvergadering waar dat aan de orde is dan ook voor stemmen. Tenminste, als kritische leden niet als negatief worden neergezet maar serieus worden genomen. Maar ook bestuurders leren hun lessen.

Waarom ben ik voorstander? Duidelijkheid naar onze opdrachtgever: het maatschappelijk verkeer. Eén beroep dat met één tong spreekt. Dat is duidelijk en dempt de verwarring en het onbegrip dat ik nu vaak bespeur.

De markt kan en zal zelf wel bepalen welk accountantskantoor of welk individu voor de grote diversiteit aan organisaties het meest geschikt is om deze te bedienen. Dat heeft met de aanwezige generieke kennis te maken - geborgd door respectievelijk een kwaliteitsborgingsysteem en een opleiding waarin een drempel is gelegd - maar meer nog met hun specialistische kennis.

Dát moet het onderscheid zijn voor de markt, en niet de AA- of RA-titel. Bovendien krijgen kleinere kantoren wellicht meer kans te laten zien dat ook zij een goed product kunnen leveren. Sowieso zal er meer concurrentie komen.

Mijn stem zal niet doorslaggevend zijn. Maar ik ben dus positief gestemd. En naar ik verwacht veel accountants met mij. Deze week werden de resultaten van de ledenraadplegingen bekend. Binnen de NOvAA is 78,9 procent van de geraadpleegde leden positief over de fusie, binnen het NIVRA is dat 67,8 procent.

Ook op andere vragen wordt overwegend positief gereageerd (percentages boven de vijftig procent). NOvAA-leden zijn over het algemeen iets positiever gestemd dan de NIVRA-leden. Vermoedelijk hebben zij ook het meest te winnen bij een fusie.

Overigens zou ik wel graag willen weten - en dat is niet vermeld bij de resultaten van de ledenraadpleging - hoeveel leden er in absolute zin hebben gestemd en wil ik enig inzicht hebben in andere punten die de representativiteit van de steekproef raken.

Nu kun je de mening zijn toegedaan dat die percentages hoger zouden moeten liggen. Idealiter is dat ook zo, maar gegeven de historie lijkt me dit voor nu het maximaal haalbare, dat het huidige bestuur dan ook moet koesteren. Net als de positieve teneur vanuit de politiek en vanuit ondernemerskringen.

Bovendien is er nog tijd genoeg om twijfelaars en critici met kracht van argumenten te overtuigen. Er lijkt voldoende draagvlak voor de fusie. Daarom zeg ik, kijkend naar de titel van deze bijdrage: Shit won't happen again!

Reacties

Geplaatst door marcel - 25-1-2009 12:15:27

Collega's,

ik had niet verwacht met deze weblog lof te oogsten. Integendeel: ik had meer tegenspel verwacht.

Natuurlijk hebben E. Roodbol, Paul Stoele en Hans Blokdijk op punten gelijk. De duidelijkheid zal er niet direct zijn en voordat het er echt een beroep is dat met een tong spreekt zijn we vele jaren verder. Het handhaven van twee titels helpt ook nog niet echt, en ja er is zeker een lobby aan de gang. Deze en nog veel meer kritiekpunten neem ik ook waar.

Net als de politieke wil die er bestaat om het wel te doen, een positief signaal vanuit een significant deel van het ledenbestand en twee besturen van beroepsorganisaties die er nu daadwerkelijk achter lijken te staan. Maar ik zie meer voordelen: betere kansen voor kleinere kantoren, efficienter optreden binnen gemengde kantoren en wellicht nog enige druk op de prijzen (bij de grotere kantoren) en dus mogelijkheden tot meer concurrentie en lastenverlichting.

Ik vrees dat de positieve punten die ik zie velen niet zullen overtuigen, zoals ook de uitkomsten van de ledenraadpleging geen 100 % score gaf. Daarvoor zijn er in het geheel teveel aspecten - zowel in positieve zin als in negatieve zin - die hier een rol spelen. Ik zie het dan ook niet als een academische discussie, een discussie vanuit een ideologie of een discussie waarbij maar één antwoord goed is.

Ik zie het veel meer als een gevoelskeuze en ook als een politieke keuze. Ik veroordeel de tegenstanders dan ook niet - zien zij overigens niet dat binnen een organisatie de pluriformiteit altijd aanwezig is geweest en ook zal blijven - en heb er zelfs begrip voor.
Ik handhaaf echter mijn voorkeur voor de fusie. Het neemt een deel onduidelijkheid weg, wellicht gaat het nog eens leiden tot slechts 1 titel en zijn we het onderscheid AA/RA over een jaar of 20 vergeten. Dan denken we in termen van onder meer de MKB-accountant, de accountant met focus op beursgenoteerde ondernemingen en de internationale accountant.

Ergo: ik zie niet in dat ik in leugens men getrapt, mij laat verblinden of een rad voor ogen heb laten draaien. Hooguit ben ik een idealist. Mag het?

Geplaatst door Hans Blokdijk - 23-1-2009 9:13:51

Beste Marcel,

Het verbaast mij dat jij je laat verblinden door de hardnekkig verkondigde leugen dat NIVRA en NOvAA één beroep vertegenwoordigen. Het gezamenlijk ledenbestand omvat vele verschillende beroepen: financial auditors (openbaar. intern, overheid), samenstellers, controllers operational auditors, EDP-auditors, ondernemingsbestuurders, full-time docenten enz. De financial auditors maken hiervan hooguit een kwart uit. De basisveronderstelling is dus pertinent onjuist! Achter het idee zit ook geen enkel strategisch argument, het is puur tactisch: één lobby, die dus niet de belangen van een groot deel van de leden dient. Het is een voorbeeld van korte-termijndenken: de politiek, de overheid, VNO-NCW, MKB-Nederland vinden het prettig. Maar korte-termijndenken heeft op andere gebieden al genoeg ongelukken veroorzaakt. Laat je niet langer misleiden door het politiek schimmenspel, maar baseer je op de realiteit. Zo neen: shit will happen again!

Geplaatst door Paul Th. Stoele RA AA Accountancy Consultant - 22-1-2009 17:07:49

Beste Marcel,

Ongetwijfeld is er een aantal activiteiten dat alleen al uit efficiency-oogpunt gezamenlijk kan worden ontplooid. Dit rechtvaardigt evenwel nog geen volledig samengaan van de organisaties. Op de eerste plaats al niet omdat ik niet inzie waarom accountants het proefkonijn zouden moeetn zijn voor het (overigens interessante) sociologische experiment van een gemeenschappelijke organisatie van HBO'ers en academici. Daarnaast hebben mkb-accountants een gans andere scope dan auditors.
De reactieruimte is te beperkt om uitvoerig op nog meer argumenten in te gaan in mijn column o AccountancyVandaag heb ik er ook maar enkele aangestipt.
Wel wil ik nog kwijt dat mij de uitkomst van de enquête zeer verbaasd heeft.

Geplaatst door Marcel - 20-1-2009 7:12:30

Beste collega,

ik weet dat de titel behouden zal blijven. Maar toch zie ik de fusie als een stap voorwaarts. Het beroep kiest er bij een fusie voor steeds meer vanuit één mond te praten. De grenzen zullen steeds verder vervagen en wellicht ooit nog eens verdwijnen, zeker indien in de opleidingensfeer voor RA's gekomen gaat worden tot de kwalificatie basisaccountant, zijnde een kwalificatie voor een smallere RA-opleiding.

Ook politiek gezien ervaar ik de wil om voortaan ove rhet accountantsberoep te spreken in plaats van over RA's en AA's.

Maar ik ben niet louter een idealist, maar minstens zoveel realist: het zal een tijd duren - wellicht zo'n 20/30 jaar - voordat oude culturen, gevoelens en sentimenten door jongere generaties accountants worden weggepoetst. Pas dan kunnen de grenzen echt vervagen. Maar zonder een fusie zullen we die stap nooit kunnen zetten!

Geplaatst door E. Roodbol - 19-1-2009 23:21:25

Beste Marcel,

Chapeau! Ik vrees alleen dat de door jou gewenste duidelijkheid naar het maatschappelijk verkeer toe er vooralsnog niet gaat komen. Niet zozeer omdat de beoogde fusie niet zal plaatsvinden, maar omdat beide beroepsorganisaties het voornemen hebben beide huidige titels te handhaven. Juist dat fenomeen begrijpt het maatschappelijk verkeer niet. Één accountantstitel in heel Europa, een internationaal herkenbare aanduiding zoals CPA, dat lijkt me een mooi streven, uiteraard met behoud van de RA titel voor de bende van tien.

Geplaatst door Hans - 19-1-2009 15:44:57

Hallo Marc,
leuk verhaal. Het is een goede zaak dat beiden samengaan: het maatschappelijk verkeer is hiermee gebaat.

Wat mij (als accountant in business) betreft mogen we nog wel een stap verder gaan. Binnen de nieuwe eenheid mogen de onderscheiden groepen (externe accoutants, interne accountants ea en accountants in business) wel meer tot uitdrukking komen. Ik ben, ook na het bezoek van enkele recente ledenvergaderingen, nog steeds van mening dat binnen het NIVRA/NOVAA teveel de nadruk ligt op de positie van de externe accountants. Dat lijkt me gezien de ledenaantallen in die categorieen niet gerechtvaardigd. Ook de permanente educatie legt teveel de nadruk in de casussen op de positie van de externe accountant.
Ik vraag me af wanneer er een groep ontstaat die hier iets mee gaat doen. Ik zal er in ieder geval eentje van zijn.

Geplaatst door Marcel - 19-1-2009 8:50:24

Dank je Marc. Goed - ook voor de lezers - om dat te weten. Is een mooi aantal en meer dan er normaliter naar de ledenvergaderingen komt.

Geplaatst door Marc Schweppe - 19-1-2009 8:05:22

Beste Marcel, dank voor je support voor de voorgenomen fusie. Om alvast één vraag te beantwoorden: in totaal hebben 1255 personen de enquête ingevuld; dat kon via de websites van NIVRA en NOvAA.