Open brief aan de NIVRA-voorzitter
dinsdag 19 oktober 2010 | 
18 reacties
Geachte voorzitter, beste Ruud,
De laatste jaren biedt de beroepsorganisatie via deze website een prima podium om nieuws, feiten en meningen over het accountantsberoep ten gehore te brengen. Steeds vaker is er ook een NIVRA-geluid te horen, maar waar het lastig of echt inhoudelijk wordt is het vanuit de beroepsorganisatie vaak oorverdovend stil of volgen obligate reacties.
Binnen de accountancybranche en de beroepsorganisatie gebeuren veel goede dingen. Ze zijn niet altijd voor de buitenwereld zichtbaar; soms zijn de processen om tot een standpunt te komen begrijpelijkerwijs stroperig en vergen deze tijd.
In het FD van zaterdag jongstleden werd ik afgeschilderd als degene die bij de grote kantoren bekend staat als ‘accountants-basher' die geen ander doel heeft dan het afbreken van de ‘big four'. Die kwalificaties doen geen recht aan mijn intenties, die overigens wel juist in het FD-artikel naar voren worden gebracht: de kwaliteit van accountantscontrole verhogen.
Dat kan en dat moet namelijk. Niet omdat ik dat zeg, maar omdat het de roep is vanuit het maatschappelijk verkeer, daaronder: politici, media en toezichthouders. Niet omdat zij en ondergetekende stellen dat iedere (openbare) accountant een slecht controlerende commerciële schurk is; daarvoor lopen er te veel hardwerkende en welwillende accountants - ook bij de grote accountantskantoren - rond. Maar wel omdat het beroep te commercieel is geworden, een grens is overschreden en het is doorgeslagen.
Dat dat laatste telkenmale wordt ontkend, vinden vele van die hardwerkende en welwillende accountants, en naar mijn smaak ook steeds meer accountants vanuit de openbare praktijk, nog het ergst. Zij herkennen zich in de kritiek en de AFM-rapporten, die overigens gelijkluidend is aan die van Britse en Amerikaanse toezichthouders. Zij herkennen zich echter niet in de commentaren vanuit de (grote) kantoren en de beroepsorganisatie. Kritiek wordt daarin vaak weersproken, maar zelden weerlegd.
Thans lijkt er sprake te zijn van een verharding van de discussies. Er gaat zelfs de stem op van een collega die zichzelf kandidaat wil stellen voor het voorzitterschap. De verharding in de discussie is een sluipend proces. Het is op zich goed dat NIVRA-directeur Berry Wammes vorige week reageerde met een oproep om niet alleen met kritiek, maar ook met suggesties te komen. Maar laten we wel eerlijk zijn: er zijn de afgelopen jaren door diverse personen al vele suggesties gedaan, terwijl deze niet altijd even serieus binnen het beroep zijn behandeld.
Nu liggen er de suggesties van Eurocommissaris Barnier. Rijp en groen door elkaar, schreef ik eerder. En ik kwalificeerde Barniers nota als teleurstellend. Bij gebrek aan analyse en onderbouwing. Het is dan ook jammer dat deugdelijke initiatieven en betere alternatieven (nog) niet vanuit het beroep zijn aangereikt. Ik kwalificeer dat als een teken van zwakte.
Maar jouw reactie op Accountant.nl vind ik ook teleurstellend. Bijvoorbeeld waar je over Barnier stelt: 'hij gaat er impliciet van uit dat zo ongeveer alles wat er fout is gegaan in de kredietcrisis aan accountants kan worden toegeschreven'.
Want wat staat er nu werkelijk in de nota-Barnier? Expliciet wordt gesteld:
'De rol die banken, hedgefondsen, ratingbureaus, toezichthouders en centrale banken hebben gespeeld is in veel gevallen ter discussie gesteld en grondig geanalyseerd, maar er is tot nu toe weinig aandacht besteed aan de manier waarop de auditfunctie kan worden verbeterd om bij te dragen aan meer financiële stabiliteit.'
Niet meer en niet minder. Wat mij betreft een genuanceerde constatering en daaropvolgend in de nota terechte vraagstellingen.
Overigens ben jij terecht van mening dat accountants niet de hoofdschuldige van de huidige crisis zijn. Maar het volgende citaat van een Engels parlementslid, Fallon, drukt de publieke opinie voortreffelijk uit en is wellicht zelfs de kern van het probleem: 'You have audited and provided comfort to the biggest banking disaster for 150 year' (The Guardian, 6 september 2010).
Een ander voorbeeld. Onlangs werd van NIVRA-zijde gesteld dat een recent AFM-rapport suggestief was omdat de indruk werd gewekt dat - aldus het NIVRA in haar reactie - ' zestig procent van de accountantsverklaringen in Nederland ten onrechte werd afgegeven'. Dat staat echter niet in dat rapport, net zo min als Barnier stelt dat ‘ongeveer alles wat er fout is gegaan' aan accountants wordt toegeschreven.
Suggereren dat dit wel zo is, is opportunistisch maar ook misleidend en draagt niet bij aan een goede, constructieve discussie. Evenmin als het wijzen op een 'prijsdrukspook', terwijl de cijfers van de grote kantoren en de SRA-kantoren op iets anders wijzen. Dit soort zaken wekken eerder irritatie dan dat ze bijdragen aan een betere beeldvorming, bijvoorbeeld bij politici die een stevige stem inzake ons beroep hebben.
Dat geldt ook voor jouw reactie op de constatering van Barnier dat we over 'systeemkantoren' dienen te spreken. Ik ben niet voor zijn voorzet tot het opknippen van kantoren om de risico's bij het omvallen van een kantoor - zoals toentertijd Arthur Andersen - te beperken. Jouw voorstel echter om de aansprakelijkheid in te perken is een gotspe: het zou een beloning betekenen voor kantoren die hebben gefaald. En een beloning hebben Barnier en anderen die naar het accountantsberoep kijken nu juist niet voor ogen.
Het zijn bovendien dit soort reacties die veel NIVRA-leden boos en afkerig maken. Zij herkennen zich niet in die reacties en voelen zich niet door het NIVRA vertegenwoordigd. De (grote) accountantskantoren wellicht wel. Maar het NIVRA, zich profilerend als een pluriforme beroepsorganisatie, dient niet de indruk te wekken een lobbyorgaan voor kantoren te zijn: zij dient 'het beroep', alle leden, zo goed mogelijk te vertegenwoordigen
Waarom betrekt het NIVRA kritische geluiden niet nadrukkelijk in haar openbare beschouwingen en overwegingen? Waarom wordt niet nadrukkelijk en in het openbaar gemotiveerd waarom die geluiden al dan niet worden omarmd? Uiteraard niet bij elke opmerking, maar wel in geval van een aantal fundamentele rode draden die zijn te herkennen.
Overigens lijk je in je reactie op de Barnier-nota op te komen voor de niet 'big four' accountants onder de leden, als je stelt: 'Tenslotte heeft meer dan negentig procent van de leden van (straks) de NBA niets maar dan ook helemaal niets met de kredietcrisis te maken gehad, laat staan dat ze er enige verantwoordelijkheid voor dragen.'
Maar de Barnier-nota is helemaal niet gericht op die negentig procent van onze leden. Gebruik hen dan ook niet als schild om een verweer te voeren tegen de kritiek van Barnier. Temeer daar een (groot?) deel van die negentig procent zich wel degelijk zal herkennen in diens kritiek jegens de 'big four'-accountants, de groep waar de nota wél op ziet.
In je recente column geef je aan dat het NIVRA-onderzoek naar onderliggende oorzaken en mogelijke maatregelen in volle gang is en naar verwachting in november wordt gepresenteerd. Ik hoop dat ik daarin - en weet dat ik namens meer leden spreek - een toon en balans aantref die uitstijgt boven de wijze van reageren tot nog toe. Niet alleen verdedigend en opportunistisch. Maar trots op ons mooie beroep, en realistisch. In een stijl waarin het overgrote deel van de leden zich kan herkennen.
Met vriendelijke groet,
Marcel Pheijffer
Reacties (18) | Reageer
Geplaatst door Marcel Pheijffer - 24-10-2010 10:39:19
Mooi gebaar: NIVRA-bestuur heeft via Berry Wammes de groep-De Kok uitgenodigd voor de bestuursvergadering op 9 november a.s.
Change is gone come?
Goede zondag,
Marcel
Geplaatst door Jan Wietsma - 23-10-2010 14:43:24
Lees ook: http://accountancytrends.wordpress.com/2010/10/23/van-tweetup-naar-wake-up/
Geplaatst door Pieter de Kok - 23-10-2010 13:15:15
Voor een eerste verslag kan ik verwijzen naar het FD vandaag, zaterdag 23 oktober. maar ook naar deze website, waar de inhoud van de agenda al een stuk duidelijker wordt.
http://ht.ly/2Ybql
Verder komt er binnen 48 uur een 'open ' hervormingsagenda op een website met een volledige uitwerking van de concept hervormingagenda en toelichting. Iedereen uit de #tweetup groep zal bijdragen deze week aan een 'afronding' van punten en suggesties.
Tijdens een snelle, volgende #tweetup, zal deze agenda definitief worden afgerond en gepresenteerd. Uiteraard ondersteund door een brede samenstelling uit de beroepsgroep. Fantastisch vak!
Ik hoop dat nog meer mensen aansluiten! Join the conversation, er is veel belangstelling, en ruimte om goede ideeën tot uitvoering te brengen. Via Twitter , @coneynl, zullen we de volgende #tweetup en locatie aankondigen.
Geplaatst door Marcel - 22-10-2010 13:07:22
Beste allen,
bedankt voor jullie ondersteunende reacties. Er komt wat beweging en dat is goed. Hoop dat het in gesprek raken ons op een positieve manier verder brengt.
Pieter de Kok, hieronder ook reagerend, heeft het initiatief genomen voor een tweetup (voor degenen die niet weten wat het is: zie de voorpagina van het FD heden). We gaan daar vast nog meer over horen. Daarom: Pieter, voor degenen die er niet bij kunnen zijn: praat je ons via een apart bericht of anders in een reactie op de open brief na afloop even bij?
Groet en succes vanmiddag,
Marcel
Geplaatst door Leen Paape - 21-10-2010 14:00:50
Marcel, ikonderschrijf je oproep tot een betere en proactiever rol van het NIVRA. Ik wil nog graag toevoegen dat de discussie moet gaan over de kwaliteit van de beroepsuitoefening en hoe die te verbeteren. Het beroep heeft de neiging achterhoedegevechten te voeren rondom thema's als 'vertrouwensman van het maatschappelijk verkeer' en 'onafhankelijkheid'. Helaas gelooft niemand meer in die mooie idealen en persoonlijk kan ik daar goed mee leven. Deze idealen pasten in de tijd van Limperg maar zijn heden te dage zo sleets geworden en passen bovendien niet bij een beroep dat ook de commercie met succes heeft gezocht en gevonden. Daar is niets mis mee en dat sommige kantoren daar letterlijk en figuurlijk groot mee zijn geworden is voor grote multinationals alleen maar prettig omdat ze dan mondiaal bediend kunnen worden. Het idee van Barnier om ze op te knippen is in ieder geval niet in hun belang zoals inmiddels ook uit divers reacties duidelijk is geworden. Wel is het zaak de kwaliteit van de beroepsuitoefening met zoveel mogelijk waarborgen te omkleden, maatregelen die hout snijden en geen symboolpolitiek betreffen. Een audit only firma en opsplitsen horen in mijn ogen tot de laatste categorie. Stevig toezicht en stevige kwaliteitssystemen horen daarentegen tot de eerste categorie. Dat daar nog het nodige aan te verbeteren is tonen de rapporten van AFM, FRC, PCAOB/SEC met enige regelmaat aan. NIVRA, werk aan de winkel dus. Bovendien ware het te wensen dat we uit de defensieve reflexen komen, ik zie ze overal. Of het nu de banken betreft, de verzekeraars, beursgenoteerde bedrijven die aan coroporate governance regels moeten voldoen, het is koekoe-één-gezang. Dat schiet niet op en we moeten onder ogen zien dat we collectief enorm de bietenbrug op zijn gegaan in de afgelopen tijd en de maatschappij in het algemeen en elk individu heeft recht op beter. Schouders er onder en gaan Ruud. Ik help graag mee waar ik kan en op Nyenrode hebben we om die reden het concept van de 'Robuuste Accountant' ontwikkeld om te zorgen dat we in de opleiding tot accountant ook ons steentje bijdragen aan een betere kwaliteit van de beroepsuitoefening. Ik wens je veel succes en wijsheid toe in de nadagen van het Koninklijk NIVRA. Het NIVRA is dood, leve de NBA!
Geplaatst door Geert Pieter Vermeulen - 21-10-2010 9:15:01
Beste Marcel en collega accountants,
Het wordt inderdaad tijd voor een fundamentele discussie over de rol die we ons als accountants nog toedichten ten opzichte van het maatschappelijk verkeer. Lag en ligt daar niet de basis van de accountancy. Limperg vond in ieder geval van wel. Te vaak lijkt het met name te gaan over de omzet en commercialiteit. Dat doet ons beroep geen goed.
De nuttige discussie die nu op gang lijkt te komen - een discussie die Marcel overigens al veel langer voert, maar waarvoor hij over het algemeen te weinig bijval heeft gekregen-, had al veel eerder en vaker gevoerd moeten worden. Gemiste kansen. Hopenlijk dat we nu eens echt gaan praten met de gehele beroepsgroep (en niet alleen de Big4) en komen tot de kern.
In ieder geval een discussie waar ik graag een bijdrage aan zal leveren.
Met vriendleijke groet,
Geert Pieter Vermeulen
Geplaatst door Coen Bongers - 21-10-2010 8:47:35
Beste Marcel,
Als docent accountancyvakken zie ik mijn (werkende) studenten steeds meer worstelen met het imago, de commercie en de regels. Inderdaad: verandering hoort van binnenuit te komen maar wordt nu van buiten terecht afgedwongen. Dat Barnier rijp en groen door elkaar haalt moge duidelijk worden uit zijn stuk, de kern staat echter wel vast: we hebben in ieder geval in wezenlijke mate de schijn tegen. Ik leer mijn studenten altijd dat als je de schijn tegen hebt, verdedigen, laat staan ontkennen zeker niet helpt om de bedreiging weg te nemen.
Dus: terug naar onze VGC, NVO, NV COS en laat het bestuur zich aan haar kerntaak gaan wijden: art 1 lid 3 WRA en art 2 lid 3 WAA laten aan duidelijkheid niets te wensen over!!
Geplaatst door leon van den Nieuwenhuijzen - 20-10-2010 22:45:21
Beste Marcel,
Je bent de beste spiegel voor onze Beroepsorganisatie. Scherp van geest en scherp in je analyse, maar altijd op basis van feiten en vanuit een integere maatschappelijke grondhouding. Een spiegel die de Beroepsorganisatie zou moeten waarderen om elkaar scherp te houden. Maar de beroepsorganisatie moet dan wel bereid zijn om in die spiegel te kijken. Enige zelfrefelectie lijkt echter zoek. Wat was ik destijds blij dat ik jou in mijn toenmalige rol van voorzitter van de Raad van Toezicht van Nivra-Nyenrode kon voordragen als Directeur van de Nivra-Accountancy-opleiding op Nyenrode. Goed voor het vak, maar juist ook goed voor de studenten. Ik heb zelf ook veel geschreven over dit vraagstuk, vaak door mij geduid als een gebrek aan communicatie- en perceptiemanagement. We willen niet luisteren naar signalen uit onze omgeving, we denken teveel van binnen naar buiten in plaats van buiten naar binnen. Kortom, Beroeporganisatie LAAT VAN JE HOREN, GA DE DISCUSSIE AAN EN LAAT ZIEN WAT JE MAATSCHAPPELIJK KUNT BETEKENEN. ER IS MEER DAN GELD ALLEEN OP DEZE WERELD!! Marcel, ik blijf je steunen.
Leon van den Nieuwenhuijzen
..
Geplaatst door Johan Visser - 20-10-2010 21:53:43
Prima analyse van Marcel.Ook fantastisch om te zien dat Pieter de Kok zoveel weerklank vind.
Zelf heb ik al enige jaren het ongemakkelijke gevoel dat ik meer van het vak houdt dan een hoop beroepsgenoten.Lijkt er fundamenteel op dat ik dat mis heb.Zelden zo graag ongelijk gehad.
Kom op maak er wat fraai,s van.Jullie vak verdient het.
Geplaatst door Pieter de Kok - 20-10-2010 20:16:16
Wat fantastisch dat ik allemaal reacties lees van mensen die niet vaker, of weinig hebben gereageerd op dit forum.
Ik kan deze mooie brief, waarin ik mijn spontaan gesuggereerde kandidaatschap [om maar even uit de school te klappen] ook wordt genoemd, alleen maar onderschrijven.
Wat ik kan aangeven is dat het onderwerp verschrikkelijk leeft. Afgelopen zaterdag op twitter [via @CONEYNL) in overleg met collega's van andere kantoren [o.a. Wilco Schellevis] opgeroepen tot een spontane #TweetUp.
As vrijdag komen 12-14 collega's, mensen die grotendeels niet ken, bij elkaar om mee te praten over de noodzakelijke hervormingen. Voor een volgende #tweetup zijn al 30 aanmeldingen. En nog mooier, ook vandaag de eerste tweet van Berry gehad. Berry, je ziet jou oproep om suggesties te komen leeft! Goed dat jij de discussie nu ook aangaat!
Uit tientallen emails n.a.v. mijn reacties op oproep NIVRA blijkt een nog bredere roep om herbezinning, hervorming en positief kritisch analyse van de afgelopen gebeurtenissen.
De output van de tweetups, gecombineerd met mijn eigen eigenwijze kijk op zaken zal worden gedeeld met NIVRA [NBA]. Open en constructief.
Het is een fantastisch vak, nieuwe technologische ontwikkelingen, moment voor verandering, een groeiende groep die dit ook wil uitdragen, ruimte voor verandering. Het is geen beter moment om nu met een heldere, positieve veranderingsagenda te komen.
As vrijdag de eerste Tweetup in Accountantsland, 16:00 in de Van Nellefabriek Rotterdam, informeel, we dachten aan 6, inmiddels 14, de groep groeit, wellicht dat we uitbreken in sub-groepen, maar er is een borrel, er zijn whiteboards, stiften en is er voldoende ruimte om ideeën uit te wisselen, gedachtelijnen vast te leggen, gewoon als collega onder elkaar, stap voor stap tot iets komen.
Change is not something that happens, you know, just at election time, and it's not something that happens just with one event.
Geplaatst door Pieter Mansvelder - 20-10-2010 17:49:31
Laten accountants en de beroepsorganisatie eens beginnen met een professioneel-kritische blik in de spiegel. Terwijl de voorspelbare reacties van onder meer het NIVRA op de diverse publicaties van de afgelopen weken opnieuw proberen de aandacht af te leiden van de werkelijke problemen, worden die bijvoorbeeld tijdens de Clarity-cursussen duidelijk zichtbaar. Het is niet alleen een kwestie van commercie, budgetdruk en verkeerde prikkels. Een professioneel kritische instelling vraagt in de eerste plaats om kennis, kunde en attitude. Dat zijn zaken die zich niet in een checklist laten vangen. Het is al eerder gezegd, ons beroep driegt te verworden van kunst tot kunstje. En er zijn maar weinig kunstjes van waarde. Triest is het daarbij dat ook ‘de markt’ kennelijk lange tijd genoegen heeft genomen met een onsje minder en desondanks flink voor de kunstjes heeft betaald. Laten wij echter de roep om bezinning en verandering, hoe onhandig soms ook geformuleerd, serieus nemen en bij ons zelf te rade gaan: wat moet er gebeuren om een discussie over ‘het accountantsberoep in 2020’ niet alleen interessant maar ook relevant te laten zijn? Sterker nog, laten we proberen om in die discussie als kritische professional met zelfkennis de hoofdrol te spelen. Hij gaat per slot van rekening over ons. Marcel, ik hoop oprecht dat jouw brief daaraan mag bijdragen!
Geplaatst door G.C. Vergeer RA - 20-10-2010 11:54:33
Ik mag gedurende een deel van mijn werkzaam leven studenten opleiden en toeleiden voor het accountantsberoep. Helaas dragen NIVRA en NOvAA (NBA) in hun publieke uitingen niet bepaald bij om studenten idealistisch te houden en de professioneel kritische instelling die zij als jonge mensen hebben te handhaven. Gelukkig zijn er ook andere geluiden die een steeds omvangrijker deel zullen gaan uitmaken van de al dan niet verplcihte studie literatuur. Als ik lees dat het NIVRA bezig is plannen te maken voor de professioneel kritische instelling van de accountant is dat meer dan droevig voor een beroep dat is ontstaan vanuit een professioneel kritische instelling.
Geplaatst door F. van Eunen AA - 20-10-2010 11:27:04
Als (toekomstig) lid van de (toekomstige) NBA wil ik - nu nog - van de zijlijn mijn steun betuigen aan het ook voor mij heldere stuk van Marchel.
Ik waardeer ten zeerste deze discussie en botsing van meningen tussen NIVRA leden. Alhoewel ik begrijp dat het bestuur zich er weinig gelegen aan laat liggen, moet ik - helaas - vastellen dat het binnen het NOVAA oorverdovend stil blijft en deze hoor en wederhoor zelfs een utopie is.
Geplaatst door E.J. Reuver - 20-10-2010 11:16:57
Het wordt tijd dat het NIVRA bestuur haar ultra defensieve houding laat varen en niet alleen het big4 geluid laat horen. De 'greenpaper' van Barnier is een discussiestuk en geef dan als beroepsorganisatie op koninklijke wijze vorm aan de discussie die kunnen leiden tot het terugkeren van het vertrouwen van het maatschappelijk verkeer ipv te huilen met de wolven in het bos.
Luctor et emergo!
Geplaatst door rene vierbergen - 20-10-2010 9:16:37
Deze vertrouwenscrisis raakt ons allemaal. Laten we als pluriforme club, bestaande uit interne accountants, overheidsaccountants, accountants in business en openbare accountants samenwerken om te kijken hoe we breed het vertrouwen van het maatschappelijk verkeer kunnen terugwinnen. Lijkt me een boeiende klus voor de gezamelijke brains van FINAD, INTAC, OVAC en OPAC, waarbij ook inzet van accountants 'in ruste' zeer waardevol kan zijn. Ik roep onze voorzitter op om dit te organiseren
Geplaatst door Meindert Brunia - 19-10-2010 22:40:20
Dit is Marcel op zijn best!. Een bewonderenswaardige combinatie van een scherpe geest en een vlotte pen. Niets aan toe te voegen, maar wel elke dag opnieuw lezen.
Geplaatst door Jan Wietsma - 19-10-2010 17:50:07
Beste Marcel,
Een goede brief waarin je de opinie van een grote groep accountants verwoord.
Ook ik ondersteun de oproep dat het NIVRA cq NBA adequaat reageert door het debat aan te gaan. Dat doen we niet door in de weerstand te schieten. Iets wat door ondernemers, bankiers, politiek en de man van de straat feilloos wordt gesignaleerd. Zo langzamerhand dreigt de publieke opinie zich tegen ons te keren en dat zal het beroep nog meer schade toebrengen.
Gisteren sprak ik een ondernemer die opmerkte dat accountants vooral met hun eigen ecosysteem bezig zijn en niet meer met hun klanten.
Verleden week sprak ik twee directieleden van een van de grootste banken van Nederland die zich afvroegen waarom accountants zoveel moeten verdienen als ze toch geen verantwoordelijkheid willen nemen voor hun verklaringen.
Een andere ondernemer van een van de middelgrote bedrijven die ik sprak pleitte duidelijk voor een scheiding tussen kantoren die controle mogen uitvoeren en kantoren die advies mogen geven. Kortom de perceptie in de markt is een heel andere dan de officiële reactie van het NIVRA ons wil doen geloven. Ik weet dat op Twitter de kandidaatstelling voor een nieuwe voorzitter breed gedragen wordt door accountants en ondernemers. Daarnaast is er een groep accountants die zich bezint op het opzetten van een nieuwe beroepsorganisatie. Kortom ik onderschrijf je oproep aan de voorzitter om als transformationeel leider de regie te nemen.
Met vriendelijke groet,
Jan Wietsma
Geplaatst door Willem D. Okkerse - 19-10-2010 15:18:33
hear, hear !