Reacties op Barnier: it's a shame!

dinsdag 6 december 2011 | 8 reacties

Regelmatig overzie ik als collega-accountant met plaatsvervangende schaamte het accountantsspeelveld. De afgelopen week werd ik meerdere keren door die schaamte bevangen.

Hoe dat zo? Zoals bekend kwam Barnier recent met zijn lang verwachte voorstellen. Zowel internationaal als nationaal kwamen daar veel reacties op. Ik heb me er in hoge mate aan geërgerd: het was louter preken voor eigen parochie.

Verheugde reacties van de 'grote vier' op het niet doorgaan van de verplichte joint audits. Dat laatste is gunstig voor hen. In tegenstelling tot de voorstellen aangaande de audit-only firm, beperking controle en overige diensten en kantoorroulatie; waarover zij dan ook minder te spreken zijn.

De second tier organisaties reageerden tegengesteld. De voor hen gunstige joint audit bleef uit en dus past hen op dat punt vooral teleurstelling. Het concept van audit only voor de grote kantoren en kantoorroulatie werd - zoals te verwachten - positiever ontvangen.

Het zou de bestuurders van deze accountantsorganisaties sieren indien ze boven de eigen belangen uit stijgen. Deze organisaties bestaan in de huidige vorm bij de gratie van de wetgever. Ze hebben het vertrouwen gekregen een wettelijke taak uit te voeren.

Vertrouwen dat zij te vaak hebben beschaamd. Daarom komt Barnier met veranderingen. Het beroep kan de luxe van zelfregulering niet aan. Het zelfreinigend vermogen is te gering.

Het is makkelijk de Barnier-voorstellen als ondermaats af te doen. Maar kom dan met alternatieven die recht doen aan de maatschappelijke onvrede over de beroepsuitoefening. Een alternatief is bijvoorbeeld een nog strengere toezichthouder (AFM), met nog ruimere bevoegdheden.

Dat het beroep niet wil of kan komen met alternatieven is betreurenswaardig. Dat geldt ook voor de reactie van de NBA dat niet in staat is gebleken boven de partijen te staan en met een het beroep waardige reactie te komen. Een beroep dat overigens bestaat uit vele accountants op wie de kritiek van Barnier - en in diens kielzog Plasterk - zich niet direct richt, maar die er indirect wel door worden getroffen.

De NBA noemt haar reactie 'genuanceerd'. Daarmee heeft dit begrip een nieuwe betekenis gekregen. Want is het genuanceerd om het 'laaghangend fruit' van Barnier te omarmen terwijl tegelijkertijd zijn ingrijpende voorstellen bij het oud vuil worden gezet?

En ook de NBA preekt graag voor eigen parochie door te wijzen op de inmiddels grijs gedraaide plaat die 'Plan van Aanpak' wordt genoemd. Met voorstellen waar je qua hoofdlijn niet tegen kunt zijn, maar die in de uitwerking te mager zijn.

De politieke boodschap dat het nog niet genoeg is moet toch eens worden begrepen?

Marcel Pheijffer
  • Reageer
  • Print
  • Twitter
  • LinkedIn
  • Facebook
  • Delen

Reacties (8) | Reageer


Reacties

Geplaatst door Willem D. Okkerse CEO OK-Rating Institute - 7-12-2011 14:38:55

Ik zou het niet beter gezegd kunnen hebben !

Geplaatst door anton ewoldt - 7-12-2011 14:22:15

Het accountantsberoep is ontstaan rond 1890 en vlat dus onder wat nu met "oud geld" wordt aangeduid en in wezen niet veranderingsbereid is. Accountants lopen nu eenmaal niet voor de treopen uit en houden vast aan gebruiken van 30 jaar geleden.
Opmerkelijk is wel dat de big four bij promoten van hun kantoren altijd schermen dat zij de nieuwtse en modernste werkzijze toepassen en vooruitlopen op de nieuwste maatschappelijke ontwikkelingen. Maar komen er voorstellen over het verbeteren van hun eigen werkwijze door anderen dan is ineens alles verkeerd en niet meer van deze tijd. Ook hier is sprake van "bij aanvallen van een beroepsgroep worden de poorten , gesloten en waken de poortwachters dat er geen vreemde nieuwe voorstellen naar binnen komen. Door al deze negatieve houding van de meeste accountantskantoren moet er niet vreemd van worden opgekeken dat de mkomende tien jaar er zich nog meer buitenstaanders mee gaan bemoeien met de herziening van het accountantsberoep, omdat wij als beroepsgroep kennelijk niet meer aan kunnen om ingesleten gewoontes af te leren en er een modern beoep van gaan maken. Als de kritiek op veranderingen blijft dan prijzen we ons als accountant over pakweg 30 geheel uit de markt en is het accountantsberoep als relekwie uit de 19 eeuw weggezet als niet meer bestaan beroep en neemt het maatschappelijk verkeer van de generatie die in 2020 geboren wordt in 2050 genoegen met een ingebouwde security check op de op de webside geplaatste jaarrekening.Analogfie hoelang al wordt er gesproken over vernieuwing van het accountancy onderwijs en er na 10 jaar nauwelijks iets gewijzigd is.
Om na al twee jaar over een plan van aanpak te spreken geeft ook weinig soelaas want met een plan van aanpak moet je toch na een jaar aan de slag gaan en gaan spreken over daarmee bereikte resultaten in de uitvoering ervan.


Geplaatst door Marcel Eikelenstam - 7-12-2011 9:37:28

In 2011 heeft R.W. van der Wal een masterscriptie geschreven over het vertrouwen van het maatschappelijk verkeer in accountants. In zijn praktijkonderzoek heeft hij onder andere met 12 vertegenwoordigers van het maatschappelijk verkeer (VEB, Eumedion, D&B, Atradius, Friesland Bank, CNV, Belastingdienst, Ministerie van Financiën enzovoorts.) gesproken over de vraag hoe hun vertrouwen in accountants zich de afgelopen 10 jaar heeft ontwikkeld.

Het gemiddelde cijfer voor het vertrouwen in accountants blijkt te zijn afgenomen van een 4,4 (overwegend wel) naar een 3,2 (soms wel/soms niet). Veel genoemde redenen voor de afname van het vertrouwen zijn: schandalen, jaarrekeningen geven geen getrouw beeld, fixatie op regels en afname competentieniveau.

Daarnaast heeft Van der Wal de geïnterviewden de vraag gesteld hoe het (eventueel) afgenomen vertrouwen hersteld kan worden. Veel genoemde antwoorden hierop waren: voorkomen van incidenten/schandalen, transparantie over werkwijze en uitkomsten van de accountantscontrole en gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen met bijvoorbeeld Raden van Commissarissen.

Voor harde conclusies is het als gevolg van de omvang en het exploratieve onderzoekstype te vroeg. Gezien de bevindingen uit dit onderzoek ben ik echter benieuwd welke accountancy hoogleraar het vervolgonderzoek hoog op zijn/haar agenda plaatst.

Geplaatst door Ronald Bobbe - 7-12-2011 9:27:21

Volledig eens met Marcel's mening hierboven. Voorspelbare 'open deur' reacties, die pogen om zoveel mogelijk de status-quo te handhaven. Het NBA Bestuur wordt ook gedomineerd door vertegenwoordigers van de Big4, dus de NBA reactie is uiteraard ook gekleurd.

Inhoudelijk was ook voorspelbaar dat de joint audit zou sneuvelen in Barnier's plannen. Ik heb zelf in mijn verleden (oud-vennoot BDO) een joint audit met KPMG DL gehad bij een Duitse dochter van een grote Nederlandse klant (BDO was lead auditor, ter vermijding van voor de hand liggende misverstanden...). Ik heb er redelijk goede ervaringen mee; het kan best als je samen goede afspraken maakt. De Big4 willen natuurlijk geen pottenkijkers in hun eigen achtertuin, waar ze dan een flinke fee split mee moeten overeenkomen. Alleen maar lastige vragen...

Strikt vasthouden aan een strenge scheiding van controle en advies. Dat gaat gelukkig de goede kant op, vind ik. Hopelijk wordt daar geen water bij de wijn gedaan. Zeer beperkt lijstje van wat WEL mag, en alle andere diensten zijn dus per definitie verboden.

Overigens staat M&A advies nog steeds bij 'wat wel mag' (onder randvoorwaarden), terwijl ik vind dat dit juist niet bij de auditor hoort. Je eigen DD onderzoek, je eigen Purchase Price Allocation, en vervolgens je eigen Impairment Test; ga dat maar eens ter discussie stellen... Niet doen dus, dat hoort allemaal ook bij wat NIET mag !!

Over frim rotation twijfel ik zelf. De reactie van Randstad's CFO kan ik me ook wel voorstellen; het is nogal een klus om een nieuwe accountant in 40 landen in te werken. Anderzijds, als je niet tevreden bent, of je accountant laat steken vallen, is dat blijkbaar ook een belangrijke reden om een wisseling van de wacht uit te stellen of niet door te willen voeren.

Ik mis in de plannen nog steeds (en ik heb dat vaker geventileerd) een forse verhoging van de grens voor controleplicht. Dat zou zeer goed werken in het kader van de huidige kwaliteitsslag. Verhoog de grens fors, en voor controleplicht/OOB worden de regels fors verzwaard.

Geplaatst door Henk de Beer - 7-12-2011 9:05:10

Preken voor eigen parochie is het devies.

EJ Reuver refereert aan het feit dat er wellicht nog meer onderzoek gedaan moet worden. Onderzoeken, wat levert het op? Wederom worden dan hapklare brokken gepresenteerd, waarmee vervolgens in de praktijk niets wordt gedaan.

De AFM heeft onlangs nog de resultaten van een onderzoek gepresenteerd. Conclusie hierbij: neem commerciële prikkels weg bij de accountant.

Het is een schande dat accountants de geldelijke beloning boven het beroep stelt. Ik refereer hierbij aan de fundamentele beginselen…

Een rechte rug, dat is waar het om draait. Het valt me vies tegen, om deze reacties en ontwikkelingen over en in het beroep te moeten constateren… De voorstellen van Barnier dragen allerminst bij aan die rechte rug… Er wordt niets geleerd en over een paar jaar staat iedereen weer met vraagtekens: hoe kan het dat ons mooie vak……

Geplaatst door Jan Wietsma - 6-12-2011 22:04:25

Het is voor mensen onmogelijk om zichzelf aan de eigen haren uit het moeras te trekken. Daar heb je buitenstaanders voor nodig. Accountants hebben dus buitenstaanders nodig (Barnier, Plastkerk) om het beroep weer op het droge te trekken. Zelfregulering is vaak weinig effectief, juist omdat bij niet meedoen onvoldoende kan worden of wordt gesanctioneerd. Dat geldt des te meer als een homogene groep uiteindelijk geen economisch belang heeft bij het doorvoeren van veranderingen. In dit geval gaat dat om de vertegenwoordigers van de big4 en zelfs al zouden ze willen dan zijn ze vaak onmachtig om zelf die veranderingen door te voeren. Die moeten worden afgedwongen door externe partijen. Kortom ik sta niet verbaasd van de reacties, ze waren voorspelbaar.

Daarbij is het goed om te beseffen dat niet alleen accountants last hebben van deze vormen van bedrijfsblindheid of gebrek aan moed om daadwerkelijk te veranderen. Ze komen in alle bedrijfstakken voor.

Geplaatst door Pieter de Kok - 6-12-2011 13:03:42

Tuacc Tweets 1 december:

Tweet 1

Geloof nog steeds in Top Gun klasje, de visionairs, de leiders, over kantoren heen, met geintegreerde visie en lijn richting toekomst #tuacc #barnier

Tweet 2
Barnier toont pijnlijk aan dat er geen gezamenlijke visie is geweest vanuit Accountantsland, zie reacties, eigen winkel first gedachte 1st #tuacc

Tweet 3
Barnier, en de kern, met passie het mooiste vak uitoefenen wordt zeker niet geraakt.

Willen de ECHTE leiders even opstaan.

Waar is de visie, wie gaat de verbindingsrol (accountants, onderwijs, ondernemingen, toezichthouders, politiek etc) op zich nemen, wie zorgt ervoor dat nieuwe generatie met vertrouwen en trots naar hun beroep kunnen kijken - dat er stabiel, duurzaam, robuust, passievol accountantslandschap ontstaat?

Naïef of kans?

Geplaatst door Erik Jan Reuver - 6-12-2011 11:04:57

Een kleine bloemlezing aan reacties de afgelopen dagen:

Ernst & Young: ‘Barnier helpt geen crises te voorkomen’
Deloitte: 'Strikte scheiding controle en advies schiet doel voorbij'
Mazars: ‘Een zeven voor Barnier’
BDO: ‘vervallen joint audit gemiste kans voor hervorming auditmarkt’.
KPMG: ‘we herkennen concurrentieprobleem niet’.

Het is duidelijk dat iedereen binnen de accountancy branche voor zijn eigen parochie preekt. Hierbij zijn de eigen belangen groter dan de belangen van het maatschappelijk verkeer. Zoals Marcel heeft aangegeven zijn sommige voorstellen van Barnier wellicht overdone. Maar om het vertrouwen weer te herstellen is blijkbaar meer nodig dan wat ‘laaghangend fruit’ te plukken.

Het is ook bijzonder om vast te stellen dat er zoveel meningen zijn over het begrip kwaliteit van de audit, als er gesproken wordt over joint audits en verplichte kantoorroulatie. Het ene kantoor meent dat dit ten koste van de kwaliteit gaat, anderen menen dat dit juist zal zorgen voor een kwaliteitsimpuls. Wellicht iets voor Leen Paape c.s om onderzoek naar het fenomeen kwaliteit te doen?

Daarnaast wordt er teveel gekeken naar de politiek. Swaak (PwC) vindt ‘het teleurstellend dat de uiteindelijke voorstellen van de EC geen bijdrage leveren aan vergroten van de kwaliteit. Ze komen daarmee niet tegemoet aan de behoefte van investeerders of belanghebbenden’, stelt hij verder. Swaak slaat de spijker mis. Van politici moet je niet teveel verwachten. De beroepsgroep zou zelf met voorstellen moeten komen, maar dat lukt blijkbaar niet voldoende, gezien de zeer uitlopende reacties, veroorzaakt door verschillende (eigen)belangen.

Ondertussen wordt het ‘maatschappelijk verkeer’ volledig genegeerd. Heeft er iemand binnen de beroepsgroep wel eens aan ‘stakeholders’ gevraagd hoe zij denken dat de kwaliteit kan worden verhoogd van de audit en dat het vertrouwen van het maatschappelijk verkeer in de assurance weer kan worden hersteld? Een branche brede werkgroep, met gezaghebbende buitenstaanders, die een goede afspiegeling zijn van het maatschappelijk verkeer?

Ook ter overweging: Herman Wijffels en Han Noten als ‘leiders’uitnodigen? De vastgeroeste vakbeweging in een paar weken volledig op zijn schop! Wie had dat ooit gedacht?

E.J. Reuver


Reageer op dit artikel


 





Laatste reacties






Over de auteur


Archief