Signaalfunctie accountants

dinsdag 21 april 2009 | 3 reacties

Gisteren gaf het NIVRA in Amsterdam het startsein voor de jaarlijkse debatcyclus. Gedurende ruim twee uur gingen vijftig collega's met elkaar in debat. Sinds een aantal jaren, ik meen daar de hand van NIVRA-directeur Gert Smit in te herkennen, staan directie en bestuur meer open voor kritische geluiden en invloeden van buitenaf. Zie eveneens de ruimte voor discussie die op deze website wordt geboden.

Prima dus, maar ook noodzakelijk. Ik haal twee punten uit de discussie naar voren: de geheimhoudingsplicht en de signaleringsfunctie. Het NIVRA komt ten aanzien van het eerste punt binnenkort met een notitie. Dit mede naar aanleiding van de discussie over de accountant die in het kader van het onderzoek naar het beleggingsbeleid van de Provincie Noord-Holland niet in het openbaar wil getuigen.

Ik ben benieuwd hoe deze notitie tot stand gaat komen en in welke mate andere dan openbaar accountants aan de totstandkoming daarvan bijdragen. Of het een defensief product wordt waarin de geheimhoudingsplicht verder wordt ingeklemd, of dat er verdere openingen ontstaan.

De signaleringsfunctie van de accountant ligt in het verlengde van eerdere NIVRA-uitingen inzake het project 'Kennis delen' en het gepropageerde early warning system. Daarbij is het de vraag hoe en in welke mate accountants signalen op microniveau (bij klanten) kunnen vertalen naar signalen op macroniveau (op bijvoorbeeld branche- of landniveau). Wellicht komt er zelfs een Signaleringsboard.

Indien de echte wil er is om daadwerkelijk kennis te delen, te signaleren en te waarschuwen dan kan dit best iets worden. Bij het signaleren van problemen en gevaarlijke verschijnselen hoort ook het aandragen van oplossingen. In dat verband ben ik - midden in de actualiteit van de turbulentie op de financiële markten - zeer benieuwd naar de onderzoekscommissies in binnen- en buitenland die de oorzaken van en oplossingen naar aanleiding van de financiële crisis onderzoeken.

In Nederland krijgen we ook een dergelijke onderzoekscommissie. Wat zou het nou mooi zijn indien het accountantsberoep proactief en ongeacht of zij in de onderzoeksopdracht van de commissie als onderzoeksobject worden betrokken, vanuit de signaleringsfunctie of -board met een analyse en oplossingen komt aangaande accountancygerelateerde onderwerpen. Het afgelopen jaar zijn op deze site en in de pers meerdere voorzetten ten aanzien van diverse onderwerpen gegeven.

Het zou een uitstekende volgende stap zijn in de trits van denken, signaleren, debatteren. Het zou de overstap van woorden naar daden betekenen. En daar hou ik als Rotterdammer van.

Reacties

Geplaatst door Eric - 23-4-2009 17:16:34

Hallo Marcel,

Misschien zou het kunnen helpen om de geheimhoudingsplicht "niet tot een defensief product" te laten verworden, indien het doorbreken daarvan gebeurt via een sluis, zoals we die nu ook al kennen bij de (MOT)-meldingen aan de FIU van het KLPD. De doorbreking van de geheimhoudingsplicht heeft in dat geval pas gevolgen, indien van andere zijde (de opsporing / toezichthouder) ook signalen worden verkregen, waardoor de sluis pas definitief wordt geopend. Daarmee is m.i. per definitie ondervangen dat een accountant later problemen krijgt omdat hij of zij ten onrechte de geheimhoudingsplicht heeft doorbroken. Immers, er zijn meer gronden aanwezig die maken dat de geheimhouding doorbroken is en de accountant kan daar in een procedure tegen hem ingesteld, integraal naar verwijzen.

Banken doorbreken immers ook pas de vertrouwensrelatie met hun cliënten indien en voorzover een opsporingsinstantie, daartoe gemachtigd door het Openbaar Ministerie die cliënt in onderzoek heeft of wil nemen.

Geplaatst door Marc van Hilvoorde - 22-4-2009 20:32:09

Ik geloof pas in vooruitgang als we accepteren dat HET maatschappelijk verkeer niet bestaat. Als we het maatschappelijk verkeer echt op een voetstuk plaatsen, zorgen we ervoor dat we deze -onder meer- in het NIVRA bestuur opnemen en mee laten praten over wat ons aan gaat. Een beslissing die getuigd van lef, zelfvertrouwen en vermogen tot innovatie, niet verkeerd in deze tijd. Het praten van accountants over het maatschappelijk verkeer is nogal pretentieus.

Geplaatst door Meindert Brunia - 22-4-2009 18:38:16

Ik was bij dezelfde bijeenkomst. Wat mij is bijgebeleven is hoe het accountantsberoep praat over 'het maatschappelijk verkeer'. Aan de ene kant wordt beschouwd als principaal van de accountant en op een voetstuk geplaatst. Aan de andere kant is er kennelijk maar 1 iemand die precies weet wat het maatschappelijk verkeer wil, en dat is de accountant. Het 'vragen aan' het maatschappelijk verkeer en het 'de dialoog aangaan' met het maatschappelijk verkeer gebeurt erg weinig. Het NIVRA zou een voorbeel kunnen nemen aan toezichthouders als NMa en AFM, die met enige regelmaat een consultatiedocument publiceren en alle belanghebbenden vragen hierop te reageren, teneinde vervolgens te komen tot een standpunt waarin alle opinies zijn verwerkt. Het stuk over geheimhouding zou zich daar prima voor lenen.