Audit van soft controls (1)

maandag 4 april 2011 | 10 reacties

Vorige week nam ik deel aan een VERA-cursus over het auditen van soft controls.  In veel opzichten een boeiende ervaring.

Uit de marge van de cursus heb ik geleerd dat kritisch zijn over accountants je wat verdacht maakt, en dat het idee dat je probeert kritisch te zijn vanuit een positieve, waarderende insteek voor sommige mensen niet te bevatten is.

Ik heb ook geleerd dat niet-accountants die veel met accountants te maken hebben, de complete beroepsgroep als arrogant en defensief kunnen zien, op basis van enkele ervaringen. Zoals de ervaring dat sommige accountants niet zo graag met inhoudelijke argumenten komen als ze zich achter een regeltje kunnen verschuilen.

Hoewel ik nu toch al een tijdje mijn blogjes schrijf, me positief-kritisch probeer uit te laten, mijn ogen bepaald niet sluit voor hoe de omgeving op het beroep reageert, vond ik het toch wat je noemt 'een jammere ervaring'. Vooral dat verwijt dat accountants arrogant zijn, omdat ze niet willen communiceren, maar zich achter regeltjes en rare kreten (zoals het te verbieden 'verwachtingskloof') verschuilen.

Ik moet u heel eerlijk bekennen: ik heb er moeite mee te merken dat sommige accountants er kennelijk grote moeite mee hebben dat ik probeer positief-kritisch mijn bijdragen aan dit prachtige beroep te leveren. Dat komt omdat ik in de grond een pleaser ben, en graag aardig gevonden word.

Mijn fout, moet ik niet over zeuren. Maar u mag er op rekenen dat mijn neiging te zeggen wat ik denk, te vertellen wat ik zie, nog net iets groter is dan mijn behoefte aan aardig gevonden worden. Het scheelt weinig, maar net genoeg.

Het is dus niet uit aardigheid dat ik zeg: je kan veel over accountants als beroepsgroep zeggen, maar het idee dat accountants van nature arrogant zijn vind ik echt totaal misplaatst.

Ja, ik weet dat bij een enkeling de onderkaak nu op de grond is gevallen, maar ik meen het serieus. Ik vind arrogantie nu juist een label dat accountants, grosso modo, totaal niet past. Ik ken inmiddels toch best veel accountants, en ik zie het gewoon niet, die vermeende arrogantie.

Maar het is al een oud verwijt. En vele, vele malen herhaald. Hoe komt dat dan?

Ik ben wel benieuwd naar uw mening, dus ik nodig u graag uit te reageren. Ziet u ook dat 'de accountant' opvallend vaak als arrogant wordt bestempeld? Denkt u dat dat stempel terecht is, op het niveau van de doorsnee accountant? Of denkt u dat het terecht is op het niveau van de doorsnee beeldbepalende accountant?

En als u, met mij, denkt dat dat beeld ernstig fout is, dat het de accountant te kort doet, waar denkt u dan dat dat beeld toch vandaan komt?

Zelf denk ik in de richting van: onzekerheid leidt tot verschuilen achter onbegrijpelijkheden en dat wordt door de omgeving gezien als arrogantie. Omdat de omgeving denkt dat de accountant zijn eigen onbegrijpelijkheden wel begrijpt maar weigert ze duidelijk te verwoorden.

Ik ben benieuwd naar reacties, maar ik had eigenlijk willen schrijven over de prachtige VERA-cursus, die u echt moet gaan volgen. Daarom over de cursus zelf later meer.

Arnout van Kempen


  • Reageer
  • Print
  • Twitter
  • LinkedIn
  • Facebook
  • Delen

Reacties (10) | Reageer


Reacties

Geplaatst door Glenn Mungra - 26-8-2011 14:55:48

Beste Arnoud, je doet me toch een beetje aan Socrates denken (positief kritisch denken via de dialoog vorm). Maar ik heb ook geleerd dat alleen je er alleen komt door te vragen en je kritisch te verwonderen..

Geplaatst door Johan Scheffe - 5-4-2011 12:39:02

Beste Arnout,

Ik kijk uit naar je inhoudelijke verslag van de cursus en hoop dat veel accountants zich aan gaan melden voor de cursus Auditen van soft controls van 5 en 6 oktober a.s.
Absoluut geen onmogelijke opgave!

Geplaatst door Arnout van Kempen - 5-4-2011 12:23:34

Over de inhoud van de cursus zal ik zeker nog een blog schrijven. En daarin zal ik proberen aan te tonen dat er een directe link is tussen die cursus en de geloofwaardigheid van het accountantsberoep, wellicht ook met het idee dat accountants arrogant zijn.

Ik heb in die cursus "typische accountantsarrogantie" gezien (wat ik niet begrijp, niet ken, moet wel inferieur zijn aan wat ik als accountant doe) maar ik heb er ook, naar mijn uiterst onbescheiden mening, de toekomst van het beroep gezien. Een toekoms waarin accontants dat leveren wat de buitenwereld vraagt en waarin de verwachtingskloof echt dicht gegooid kan worden.

Ik weet dat collega critici mij vaak te naief vinden, te positief ook over het beroep, en dat een aantal oud-collega's bij het NBA me vaak te negatief vinden, maar ik denk eerlijk gezegd dat ik geen van beiden ben. Mijn inhoudelijke verslag over deze cursus zal een toonbeeld van fel realistisch optimisme en positivisme zijn.

Geplaatst door J.C. Visser - 5-4-2011 11:47:14

Definitie van arrogant:
"iemand die zichzelf heel goed vindt en op anderen neerkijkt" of "denken dat je beter bent dan anderen".

Volgens mij zit ons vak (ja ja, ik generaliseer) er vol mee. Kijk maar naar de problemen de laatste jaren, kijk naar alle bekend geworden fraudegevallen.... In veel gevallen heeft ook de accountant een steek laten vallen, maar nooit durven toegeven. Hoeveel accountants kunnen overigens goed uitleg geven over hun vak? Zie de voorbeelden die Johan Visser opneemt. Overigens, ook veel bestuurders worden arrogant genoemd... Wellicht waar je mee omgaat wordt je mee besmet???

Ik denk overigens wel dat hier voor onze beroepsgroep een taak ligt. Maar ja, zoals al eerder gesteld: wij zijn veelal introverte mensen en dus geen uitblinkers in communicatie... dus niet gemakkelijk op te lossen.

Overigens ben ik nog wel benieuwd naar die inhoud van die cursus...

Geplaatst door Johan Visser - 4-4-2011 19:03:56

Ooit schreef de auteur van het (gesponserd,anders kwam je er niet in voor) bekende boekwerk De dertig beste bedrijven om voor te werken leuk over KPMG dat de grens tussen zelfbewust en arrogant flinterdun was.
Dat had hij ook over andere grote kantoren kunnen schrijven.Tom Nierop schreef evenleuk over grote kantoren die zich zo parmantig presenteerden dat ze binnenkort de baan van de zon zouden aanpassen.
De commercieel weinig bescheiden wijze van presenteren van met name de grote(re) kantoren roept vanzelfsprekend tegenstand op en het begrijpelijke verwijt van arrogantie.
De beroepsgroep als geheel presenteerde zich bij de lobby voor de wet RA (1962?) zo zelfbewust dat hoge ambtenaren verzuchten dat de heren wel hoog te paard zaten.(zie de geschiedenis van het Beroep vanaf 1945 uitgave van het NIVRA)
Commercieel heeft dit de beroepsgroep geen windeieren gelegd.(zie bijv de tariefverschillen tussen Accountantskantoren en Ingenieursburo,s)
Qua marketing briljant maar dan moet je niet vreemd opkijken als je arrogant gevonden wordt.
Voorts zijn Accountants primair analytische mensen en minder extravert dan bijv commercianten.Dus enig defensief gedrag ligt bij kritiek voor de hand aangezien men zich t.o.v. echt extraverte/ commerciele gesprekspartners minder goed kan verdedigen.
Vaak doet het bekende fenomeen van de knappe wiskundeleraar zich voor.
Leerling snapt het niet,is dapper en stelt dus een vraag,leraar legt het op precies dezelfde wijze nogmaals uit,leerling snapt het natuurlijk nog niet,en daarna is de leerling dom.
RA schrijft management letter en client doet er niets mee.Volgende jaar ziet de management letter er bijna het zelfde uit,client reageert weer niet.Conclusie :client is dom!(geheipje:domme clienten bestaan niet die zijn failliet)
Accountants kunnen vaak niet zo goed uitleggen wat ze waarom doen.
Is ook nog niet zo makkelijk maar lesgeven aan eerstejaars studenten helpt fundamenteel.Die weten namelijk net zo veel of weinig als de niet financieel geschoolde client.Een ,natuurlijk beperkt, aantal Accountants heeft deze goed raad van ondergetekende opgevolgd met als effect een beter clientencontact en minder koudwatervrees bij acquisitie.
Accountants worden ook arrogant gevonden omdat ze vaak suggereren clienten goede adviezen te geven maar vaak zijn ze domweg geen gesprekspartner vanwege een fundamenteel gebrek aan branchekennis.
Maar we vinden het zo leuk om veel verschillende clienten te bedienen.En we willen graag leren.(Gemene vraag:waarom zouden clienten ons betalen voor wat we nog moeten leren?)
We pretenderen clienten van advies te kunnen voorzien maar zijn zelf nauwelijks in staat om als partners meer te verdienen dan onze eigen declarabele uren.
We zijn de hoeder ,zelfbenoemd,van het maatschappelijk verkeer,maar geven niet thuis bij kredietcrisis en fundamentele fraudes.(Innoconcepts,Enron etc etc)
Gek he dat we arrogant gevonden worden (en irrelevant:zie het boek van Zalm,over een Accountantswet maak je toch geen crisis)
Natuurlijk weet ik dat ik met deze opmerkingen niet populair wordt.Sterker nog jullie kunnen gewoon slecht tegen kritiek.
Gek is dat niet zelfs heel menselijk wie krijgt er nu graag kritiek.
Maar de pretenties van het Beroep zijn domweg te groot.Lees de weblogs van Jules Muis en Marcel Pheijffer er op deze site maar op na.En als je een te grote broek aantrekt moet je niet gek opkijken als je arrogant gevonden wordt.
Dit alles wil zeker niet zeggen dat ik niet heel veel sympathieke hardwerkende Accountants ken .Sommigen mag ik zelfs mijn vriend noemen Maar het Accountancyestablishment oogst wat het zaait:arrogantie! En dus hebben heel veel aardige en bekwame Accountants in de dagelijkse praktijk de schijn tegen.
En toch is Accountancy zowel een relevant als mooi vak.Mits met een rechte rug en stevige inzet beoefend.

Geplaatst door Paul Stoele - 4-4-2011 16:19:21

Om in zijn algemeenheid te stellen dat accountants arrogant zijn gaat inderdaad te ver, ondanks het feit dat er een behoorlijk aantal is dat knap uit de hoogte kan doen c.q. zich neerbuigend kan uitlaten (ook over collega's, overigens).
Denkbaar is, dat de getoonde arrogantie zijn oorzaak vind in onzekerheid of in gebrek aan het kunnen vinden van de juiste wijze van communiceren in de gegeven situatie.
Eigenlijk ben ik wel benieuwd naar de reactie van Johan Visser in dezen.

Geplaatst door Matthijs Pool - 4-4-2011 15:47:02

Zijn accountants arrogant of worden ze verkeerd begrepen?

Het antwoord geven op deze vraag leidt er altijd toe dat accountants 'arrogant zijn'. Immers ja --> accountant is arrogant. En nee --> het is wel heel arrogant om te stellen dat jij het als accountant allemaal goed doet, maar dat het maatschappelijk verkeer het nu eenmaal niet of verkeerd begrijpt.
Kan de waarheid dan in het midden liggen? In deze stelling niet lijkt mij.
Wat is het dan wel?

Accountants zijn niet arrogant, maar hebben het gewoon moeilijk met het uitleggen van hun rol, zonder dat men in vakjargon vervalt.
Dit wordt deels veroorzaakt door de wettelijk beschermde status van de controlerend accountant. Anderzijds doordat best een redelijk deel van de accountants zich niet verplaatst in de behoefte van zijn/haar cliënt, maar sterk gericht is op het leveren van het 'eigen produkt'.

Geplaatst door Bertusje - 4-4-2011 13:32:25

Ik denk dat deze waarneming (mede) voortvloeit uit de toegenomen gedetailleerdheid van regels. Daarbij heeft de buitenwereld het idee dat "de accountants" die regels bedacht hebben. Zo worden jaarrekeningregels in de praktijk vaak aangeduid als ' accountantsregels' ("volgens de accountantsregels mochten die kredieten niet afgewaardeerd worden" etc.)
Soms (misschien zelfs vaak) zijn die regels te rigide of te rule-based. Aangezien het de taak van auditor is om volgens die regels te toetsen ("controleren is toetsen aan normne") heeft de auditor weinig ruimte (meer) om de norm zo om te buigen dat het aansluit bij de perceptie van hemzelf en de client. "Vroegah" had de accountant meer ruimte om te beoordelen wat het meest realistisch was.
Formeel zou het weerwoord dus kunnen zijn "don't shoot the messenger" (ik maak de regels niet, ik controleer er alleen op). Maar in de praktijk heeft de beroepsgroep feitelijk wel een behoorlijke vinger in de pap bij het maken van de regels. Dus het zijn vaak wel mede-beroepsgenoten die het de individuele auditor lastig maken om de logica van de regels uit te leggen aan de client.

Geplaatst door Arnout van Kempen - 4-4-2011 12:14:28

Defensief gedrag als reactie op extravertheid is inderdaad ook een interessante optie.

persoonlijk ben ik er overigens van overtuigd dat het introverte karakter van "de auditor" een essentieel onderdeel van zijn bestaan is. Ik waag me er wel aan een correlatie te vermoeden tussen verminderde introvertheid en verminderde audit-kwaliteit. En als dat zo is, dan moeten we nog donders goed oppassen voor een teveel aan extravertheid.

Geplaatst door Jurgen van der Vlugt - 4-4-2011 11:40:40

[Onder voorbehoud dat andere reagenten zich kunnen onthouden van kinderachtigheden als commentaar op iemands naam; mijn ervaringen zijn wat dat betreft niet goed...]
Wellicht dat het overwegend analytische karakter van ons (aller auditors' ) werk leidt tot een 'bias' onder collega's naar meer introverte karakters. Het arrogante wordt vaak misvat (inderdaad), het lijkt mij in ieder geval eerder een kwestie van defensief gedrag tegenover de (in verhouding) al-te-extraverte Ander ..? Zonder te ver te willen doorschuiven naar de pathologie van autisme (of Asperger) overigens, en zeker zonder te willen generaliseren... dat doen onze klanten/stakeholders al wel wellicht te veel inderdaad Arnout.
Een oplossing ligt dan ook als vanouds in het verbeteren van de communicatieve vaardigheden van auditors. Het karakter zal niet aan te passen zijn (of hoeven!), het gedrag wellicht wel een beetje. Hoe worden we extravert, hoe luisteren we niet alleen naar wat de klant/stakeholder(s) wil maar vatten we ook snel (genoeg) welke taal de klant/stakeholder(s) kan begrijpen? Het blijft onze taak als 'zender' om begrepen te worden, niet die van de 'ontvanger' om te begrijpen...

En die VERA-cursus lijkt me voor alle auditors belangrijk...


Reageer op dit artikel


 





Laatste reacties






Over de auteur


Archief