De accountant was gereformeerd. Toeval!

dinsdag 27 juli 2010 | 4 reacties

Het blad 'de Accountant' verbaast soms. Zoals het artikel over gereformeerde accountants. In de aanhef wordt het vermoeden uitgesproken dat de Nederlandse accountant gereformeerd is, maar in de tekst is het een feit, dat verklaard moet worden.

En dan de opzet: Even een paar mensen bellen, wat aan elkaar schrijven en je hebt weer een artikel. Geen onderbouwde stelling (slechts vermoedens), geen (literatuur)onderzoek, geen discussie, geen conclusie.

Weber's these, die veel mensen toch wel kennen, komt weer aan de orde. Heel goed, maar bij deze doe ik de scribent nog een suggestie aan de hand die juist het tegenovergestelde verband legt met het kapitalisme: mijns inziens loopt er een rechte lijn van de kapitalistische ontwikkeling naar het Verlichtingsdenken met zijn nadruk op rationaliteit, individualiteit en vrijheid. Stuk voor stuk waarden die mede grondslag vormen voor de kapitalistische productiewijze, en die bij elkaar kwamen in het ongebreidelde en optimistische vooruitgangsdenken in deze tijd.

En voor degenen die nog geïnteresseerd zijn in de historische ontwikkeling het volgende. Vóór de tijd van de Verlichting werd individuele vrijheid nog gezien als een relatief en abstract begrip en de voortgaande secularisatie en radicalisering van het denken leidden tot concretisering. De vrijheid als geloofsbelijdenis werd opgevuld met dagelijkse werkelijkheid en werd zo tot een concreet idealisme. Niet alleen de godsdienst werd definitief een individuele zaak; ook de moraliteit werd niet meer beschouwd als een collectief afgedwongen gegeven. Zo kwam een nieuwe gedefinieerde scheiding tot stand tussen het private en publieke domein, die tot op de dag van vandaag alleen maar in scherpte is toegenomen. Op die scheiding functioneert de accountant.

Voilá, niks calvinisme, maar gewoon oog hebben voor de mainstream in de samenleving en ontwikkeling van de cultuur.

Tot slot: de gedachtegang in deze blog is mede ontleend aan Willem Gooijer, De tempel van Delphi.

Albert Fieret

Reacties

Geplaatst door Kuiper - 30-7-2010 3:52:12

Ik heb in totaal negen jaar bij accountantskantoren gewerkt. Het aantal gereformeerde accountants houd ik plaatselijk op één of te wel 6%. Bij de Rijksaccountantsdienst werkte ik ruim zestien jaar. Het percentage zal hoger hebben gelegen maar eerder bij de tien dan twintig procent. Wel heb ik langere tijd gereformeerde (onder) bazen gehad. Geschikt als accountant waren ze niet bepaald. Bij mij en collega's rezen wel vragen, die we ook nog ''veralgemeneniseerden". Niet des accountants. Met de stelling ''de accountant was gereformeerd" kan ik evenwel nog minder. Alleen maar op basis eigen beperkte ervaring.

Geplaatst door Willem D. Okkerse - 28-7-2010 17:43:13

Leuke reactie Johan,

Zullen we op die grijns maar het rijtje nog eens noemen ?

http://www.accountant.nl/Accountant/Nieuws/De+accountant+was+gereformeerd+Toeval.aspx

Geplaatst door Johan Visser - 28-7-2010 16:15:37

Beste Albert,

In de 22 jaar dat ik voor de branche werk is me,zelf niet van gereformeerde huize zijnde,inderdaad opgevallen dat ik vrij veel (ex)gereformeerde Accountants heb geinterviewd.Overigens heb ik de aantallen nooit geturfd maar weet wel bijna zeker dat genoemde categorie wat vaker dan gemiddeld voorkomt.Heb er ook een simpele verklaring voor die ik grappenderwijs al vele malen heb uitgeprobeerd.En gek genoeg ben ik bijna nooit weersproken.Mijn grap in stellingvorm luidt als volgt:ik weet wel waarom jij RA bent geworden:je wilt graag rijk worden maar op een nette manier.Een grijns is meestal het antwoord.

Geplaatst door Arnout van Kempen - 27-7-2010 12:50:54

Jaren gelezen las ik een interview met de toenmalige baas van Deloitte & Touche, geen idee meer wie dat was. Hij poneerde toen als stelling dat de meeste accountants, óók in het zuiden, gereformeerd waren. In een land waar katholieken en seculieren altijd de overgrote meerderheid van de bevolking hebben uitgemaakt, mag dat minstens opvallend heten.

Zijn verklaring zat toen, als ik het me goed herinner, in een combinatie van:

1. gereformeerden kunnen "van nature" goed overweg met het toepassen van regels, zonder zich af te vragen of die regels wel zo zinvol zijn.
2. in gereformeerde kring wordt studie wel gewaardeerd, maar werken nog meer. De accountantsopleiding past daar uitstekend bij.

De kritiek op het artikel lijkt me niet onterecht, maar zomaar stellen dat het toeval is dat de accountant gereformeerd was, lijkt me evenmin goed onderbouwd hier.