Top 50 AIB's

Top 50 accountants in business 2015

Wie zijn de 'hoogste' accountants in business? Accountant.nl presenteert voor de negende keer een overzicht van de accountants in de besturen van grote ondernemingen en organisaties. De Top 50 anno 2015 telt elf nieuwe namen, vier vrouwen en één AA.

Erwin Breij

Welke accountants in business werken in de hoogste bestuursfuncties bij de grootste ondernemingen? Net als vorig jaar telt de Top 50 elf nieuwkomers. Twee daarvan staan meteen in de top tien.

Top 10

Bovenaan de lijst staat, net als de twee voorgaande jaren, Marcel Smits, cfo van Cargill. Het Amerikaanse agri- en foodconcern is qua omzet met afstand het grootste bedrijf in de lijst. Ook de nummer twee is ongewijzigd. Op die plaats staat nog steeds Huub Arendse, cfo van verzekeraar Achmea.

De eerste nieuwkomer vinden we op de vierde plaats. Rabobank kondigde kort voor het 'sluiten’ van de lijst aan dat Carin Gorter wordt benoemd als chief risk officer (cro) bij de bank. De 52-jarige Gorter begon haar carrière bij Moret, Ernst & Young en werkte vervolgens bij Rabobank en ABN Amro. Sinds 2008 vervult zij een aantal commissariaten in de financiële sector, onder andere bij coöperatieve verzekeraar VGZ en bij de ING Groep; dat laatste commissariaat legt zij in verband met haar benoeming bij Rabobank neer. Gorter was daarom vorig jaar al te vinden in de lijst van commissarissen die elk jaar samen met de top accountants in business wordt gepubliceerd *. Haar benoeming moet nog worden goedgekeurd door de toezichthouders.

Dat geldt ook voor de andere RA die Rabobank als bestuurslid wil benoemen. Dat is Bas Brouwers, die de bank wil aanstellen als cfo. Brouwers (43) begon in 1995 bij KPMG en was daarna in diverse functies werkzaam bij ING, vanaf 2013 als cfo van ING Nederland, en in die hoedanigheid ook al opgenomen in de lijst van vorig jaar (plaats 16).

De tweede nieuwkomer in de top 10 is Frank Mattijssen (53), cfo van farmaceutisch bedrijf Merck Sharp & Dohme, onderdeel van het aan de New Yorkse beurs genoteerde concern Merck & Co. Hij bekleedt die functie al sinds 2008 en had dus al eerder in de lijst moeten staan.

Meer nieuwkomers

Buiten de top 10 vinden we nog negen debutanten in de Top 50. Eerste van die negen is Arjen Schouten (48), statutair directeur/cfo van SRLEV NV en Reaal Schadeverzekeringen NV, dat de Nederlandse activiteiten (handelsnaam: Vivat Verzekeringen) van Vivat NV omvat na de verkoop van Vivat aan het Chinese Anbang eind juli 2015. Schouten maakte overigens als sinds juli 2014 deel uit van de statutaire directies. De Chinese overname zorgt echter ook voor een opvallende exit uit de lijst: Gerard van Olphen. Die vertrok in september als topman van Vivat, nog geen twee maanden na zijn benoeming (zie 'Uit de lijst verdwenen’).

Volgende nieuwe naam (plaats 34) is Vincent Geerts (43), cfo van Loders Croklaan Group. Die functie heeft hij al sinds april 2012, dus ook hij had al eerder in de lijst moeten staan. Geerts, naast RA ook registercontroller, figureert daarom ook in de Top 50 RC's die deze week voor het eerst samen met de Top 50 accountants in business verschijnt  in het magazine MCA van NBA-VRC. Datzelfde geldt voor Henk Snapper (42), sinds 2013 lid van de raad van bestuur van Universitair Medisch Centrum (UMC) Groningen.

Van binnenkomer Ronald van der Mark (49), sinds 2011 ceo van Action en in voorgaande jaren ook 'gemist’, werd begin september bekend gemaakt dat hij per 1 januari  2016 vertrekt bij de discountketen. Hij stond tot en met 2011 al in de lijst als cfo van retailgroep Maxeda.

Op plaats 39 vinden we Peter de Laat (43), die in mei 2014 werd benoemd als cfo van Brunel. De Laat werkte zestien jaar bij Deloitte en maakte toen deel uit van het team dat de accountantscontrole uitvoerde bij de detacheerder. In 2012 trad hij in dienst van Brunel, vanaf april 2013 als director Finance and Control.

De laatste twee echt nieuwe namen zijn Antonio Rodriguez (44), sinds 1 januari 2015 cfo van A-ware Food Group, een bedrijf dat is gespecialiseerd in het rijpen, versnijden, verpakken en transporteren van kaas, en Eef Bos (54), in april 2014 benoemd tot cfo van het (nu nog AMX-genoteerde) Koninklijke TenCate. Bos was daarvoor controller en vervolgens concerndirecteur financiën van TenCate.

Naast deze negen 'promoveren’ er nog twee accountants van de complete lijst naar de Top 50. Dat zijn Carolina Wielinga, cfo van Rabo Vastgoedgroep, en Godert van der Poel, cfo van Siemens Nederland. Vorig jaar stonden zij op respectievelijk de 69e en 51e plaats.

Nieuwkomers net buiten de Top 50

Bij de vier nieuwe namen die qua functie wel kwalificeren voor de lijst maar op basis van omzet buiten de Top 50 vallen vinden we een opvallende binnenkomer: Huub Wieleman, tot juni 2015 voorzitter van de NBA. Wieleman (60) is met ingang van 1 augustus 2015 benoemd als lid van de raad van bestuur en cfo van ziekenhuisgroep Reinier Haga Groep. Daarvoor was hij partner bij Arthur Andersen en vanaf 2002 partner bij Deloitte, waar hij jarenlang leiding gaf aan de accountancypraktijk.

De drie andere nieuwkomers zijn Leo Epskamp, Rob Groot en Frank Sonnemans.

Leo Epskamp stond eerder in de lijst als cfo van Eriks, waar hij werd opgevolgd door een andere accountant, Kees van der Drift (nu op plaats 29). Per september 2014 is Epskamp cfo van Telegraaf Media Groep (TMG) en daarmee staat hij op plaats 60 in de lijst. Ook hij volgde daar een collega-RA op, Fred Arp, die daarmee dus uit de (uitgebreide) lijst verdwijnt.

Op 61 vinden we Rob Groot, cfo van Stage Entertainment. Die maakte echter onlangs bekend dat hij binnenkort vertrekt bij het musicalbedrijf. In juni verkocht oprichter Joop van den Ende zestig procent van de aandelen aan private-equityhuis CVC. Nu die succesvolle verkoop achter de rug is, is het volgens Groot het juiste moment om het bedrijf te verlaten. Voor zijn benoeming in 2014 was Groot auditpartner bij KPMG.

Frank Sonnemans (op 64) was als cfo van het AScX-genoteerde Kendrion al in beeld, maar is nu voor het eerst opgenomen in de uitgebreide lijst na het passeren van het gehanteerde omzetcriterium.

Top RC-lijst

De Top 50 accountants in business verschijnt dit jaar voor het eerst samen met de Top 50 RC’s in het magazine MCA van NBA-VRC.

In de Top 50 RC’s staat net als de drie voorgaande jaren Ron Wirahadiraksa, cfo van Philips, bovenaan. Het electronicaconcern kondigde deze week echter aan dat Wirahadiraksa is opgevolgd door Abhijit Bhattacharya, cfo van Philips Lighting. Wirahadiraksa wordt per 1 december cfo bij de Frans-Zwitserse producent van bouw­materialen LafargeHolcim.

Bij vergelijking van de twee lijsten valt op dat tien van de vijftig accountants in business werkzaam zijn in de financiële dienstverlening, bij de registercontrollers zijn dat er vier. De industriële sector vertoont het omgekeerde beeld: in die sector zijn elf van de vijftig RC’s werkzaam, tegen vier RA’s.

Als gekeken wordt naar de functies blijkt dat van de registercontrollers verreweg het grootste deel de functie van cfo bekleedt. Bij de accountants in business is het beeld wat gevarieerder: in die lijst vinden we vaker functies als ceo/algemeen directeur, coo en cro.

In het MCA-artikel zijn ook vier interviews opgenomen, met Frank Mattijssen en Cees Klumper uit de Top 50 accountants in business en met Maarten de Vries en Siger Spaans uit de Top 50 RC’s.

» Download het artikel uit MCA

Baanwisselaars

Naast Bas Brouwers telt de Top 50 nog een accountant die van baan veranderde. Erik ter Horst was cfo van BT EMEA and Latin America en bekleedt diezelfde functie nu bij Hewlett Packard (HP) EMEA.

Ook Marcello Iacono veranderde van werkgever. Omdat de lijst eind september is afgesloten staat hij in de Top 50 nog op 32 met zijn oude functie als cfo van Plus. Per 1 oktober 2015 is hij aangetreden als cfo van parkeerorganisatie Q-Park. Naar eigen zeggen was hij na vijf jaar bij de supermarktketen toe aan een volgende stap in zijn carrière.

Kees Gielen kreeg ook een andere functie, maar dan binnen hetzelfde bedrijf. Bij Royal FrieslandCampina was hij tot 1 januari 2015 cfo. Nu is hij daar chief operating officer business development, een nieuwe functie in het bestuur, waarin hij verantwoordelijk is voor de uitbouw van de activiteiten in met name Azië en Afrika.

Uit de lijst verdwenen

De 'hoogst genoteerde' accountant (plaats drie in 2014) die dit jaar niet meer in de Top 50 te vinden is, is René Hooft Graafland. De cfo van Heineken ging dit jaar met pensioen. Hij werd opgevolgd door de Française Laurence Debroux. Ook Gerard van Kesteren, cfo van Kuehne + Nagel en vorig jaar op de vierde plaats, ging met pensioen.

Met heel wat meer publicitair rumoer ging het vertrek van Gerard van Olphen, Emiel Roozen en Hans Turkesteen gepaard.

Van Olphen werd begin 2013 aangesteld als ceo van SNS Reaal, direct na de nationalisatie van de bankverzekeraar. Na de verkoop van de verzekeringstak Vivat (voorheen Reaal) eind juli dit jaar aan de Chinese branchegenoot Anbang werd hij topman van Vivat. Anderhalve maand later kondigde Van Olphen echter zijn vertrek aan, naar verluidt omdat hij botste met de Chinese eigenaar.

Emiel Roozen, als financieel topman bij Delta Lloyd vorig nog op dertien in de lijst, trad in augustus 2015 terug uit die functie, in verband met een conflict met toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) over vermeend misbruik van voorkennis door de verzekeraar. In december legde DNB Delta Lloyd daarvoor een boete op en eiste de toezichthouder het vertrek van cfo Roozen omdat deze tekort zou schieten op diverse vereiste competenties. Begin augustus van dit jaar verklaarde de rechter het beroep van Delta Lloyd tegen het heenzenden van Roozen echter 'gegrond'. De eerdere beslissing werd 'geschorst' en DNB werd opgeroepen een ‘nieuw besluit’ te nemen over Roozen. Roozen wacht dat echter niet af en besloot "in het belang van de vennootschap" terug te treden.

Hans Turkesteen verdwijnt uit te lijst na het faillissement van Imtech en het aftreden van het bestuur en de raad van commissarissen eind september. De cfo trad samen met topman Gerard van de Aast begin 2013 aan bij het installatiebedrijf, kort nadat fraude in Duitsland en Polen aan het licht was gekomen.

Gosse Boon, cfo van Nutreco, verliet dat bedrijf in juli van dit jaar na de overname van Nutreco door SHV. In een persverklaring van het diervoedingsbedrijf liet Boon weten tijdens zijn jaren als financieel directeur genoten te hebben van "de verantwoordelijkheden die verband hebben met de specifieke dynamiek van een beursgenoteerde onderneming". "Met de beursexit van Nutreco komt een einde aan deze verantwoordelijkheden. Daarom heb ik besloten af te treden als cfo."

Daarnaast verdwenen Caspar van Haaften (Aviva France), Michel Cup (DE Master Blenders 1753), Huub van Rozendaal (Sligro Food Group), Ad Walter (HEMA) en Jan Arie van Barneveld (Brunel) om diverse redenen uit de Top 50.

Uit de 'uitgebreide' lijst, buiten de Top 50 dus, verdwenen Theo Strijbos (Macintosh Retail Group), Frits Vervoort (Grontmij), Carmen Velthuis (V&D), Jan ten Kate (Acomo), Fred Arp (TMG), Edwin van Leeuwen (Unit4) en Jelle Korf (Koops Furness).

Nauwelijks AA’s

De lijst met 'hoogste' accountants in business wordt volledig gedomineerd door registeraccountants. De enige AA in de Top 50 is, net als in 2014, John Eijgendaal, cfo van het beursgenoteerde Aalberts Industries. Buiten de Top 50 vinden we, ook weer net als vorig jaar, de tweede AA: John van de Rijdt (plaats 57), cfo bij transportbedrijf Ewals Cargo Care.

Vrouwen

Ook de vertegenwoordiging van vrouwen in de lijst blijft uiterst bescheiden, maar er is lichte verbetering. Het aantal vrouwen in de uitgebreide lijst is hetzelfde als vorig jaar: zes. Wel zijn er nu meer op wat hogere posities te vinden. Vier vrouwen halen dit jaar de Top 50, namelijk Carin Gorter (zie boven), Tine van de Werken (Royal Cosun), Carolina Wielinga (Rabo Vastgoedgroep) en Sietske Laan (Nikon Europe). Vorig jaar waren er dat met alleen Van de Werken en Laan nog twee.

Top 50 accountants in business 2015

    functie bedrijf omzet (mln €)
1 (1) Marcel Smits RA cfo Cargill 101.543
2 (2) Huub Arendse RA cfo Achmea 26.796
3 (5) Robert Jan van de Kraats RA cfo Randstad 17.250
4 (16) Bas Brouwers RA cfo Rabobank 12.857
4 (-) Carin Gorter RA cro Rabobank 12.857
6 (6) Kees Gielen RA coo Royal FrieslandCampina 11.348
7 (-) Frank Mattijssen RA cfo Merck Sharp & Dohme 11.140
8 (7) Kees Hamster RA cfo Coöperatie VGZ 10.811
9 (10) Johan van Hall RA coo ABN AMRO 8.055
10 (9) Guus Stoelinga RA cfo LeasePlan Corporation 7.619
11 (11) Marco Keim RA ceo Aegon Nederland 7.608
12 (21) Arie van ’t Hof RA cfo HAL Trust **7.007
13 (20) Erik ter Horst RA cfo Hewlett Packard (HP) EMEA 6.624
14 (14) Peter Wennink RA ceo ASML 5.856
15 (-) Arjen Schouten RA cfo SRLEV NV en Reaal Schadeverzekeringen NV (VIVAT Verzekeringen) 5.704
16 (18) Jan van Rooijen RA cfo VolkerWessels 4.400
17 (19) Jan Bos RA cfo PostNL 4.240
18 (17) Engelhardt Robbe RA cfo NS 4.144
19 (23) Joris Dierick RA cfo Microsoft Central and Eastern Europe 3.200
20 (24) Hans van Slooten RA cfo Randstad Groep Nederland 2.795
21 (25) Cees Klumper RA cro Global Fund to Fight Aids, Tuberculosis and Malaria 2.394
22 (28) Jaap Vessies RA cfo Agrifirm Group 2.359
23 (27) Arnout Traas RA cfo ForFarmers 2.292
24 (32) John Eijgendaal AA cfo Aalberts Industries 2.201
25 (30) Robert Smith RA ceo Royal Cosun 2.115
26 (31) Tine van de Werken RA cfo Royal Cosun 2.115
27 (36) Arjan van de Kerk RA cfo Van Oord 2.104
28 (37) Aart Duijzer RA cfo Refresco Gerber 2.037
29 (35) Kees van der Drift RA cfo Eriks 2.000
30 (34) Evert-Jan van der Slobe RA director of finance and control M&G Chemicals 1.854
31 (39) René Oudejans RA cfo Gasunie 1.651
32 (38) Marcello Iacono RA financieel directeur PLUS Groep 1.595
33 (41) Erik Hermsen RA lid groepsdirectie Strukton Groep 1.583
34 (-) Vincent Geerts RA cfo Loders Croklaan Group 1.522
35 (69) Carolina Wielinga RA cfro Rabo Vastgoedgroep 1.520
36 (-) Ronald van der Mark RA ceo Action 1.506
37 (40) Jos Nijhuis RA ceo Schiphol Group 1.474
38 (33) Sietske Laan RA general manager Nikon Europe 1.446
39 (-) Peter de Laat RA cfo Brunel International 1.387
40 (43) Michiel Rubenkamp RA chief strategy officer Tommy Hilfiger 1.384
41 (47) Hans Kooijmans RA cfo IMCD Group 1.358
42 (42) Jack de Kreij RA cfo Vopak 1.323
43 (45) Pim Naarding RA cfo Plukon Food Group 1.316
44 (46) David Voetelink RA lid raad van bestuur Erasmus Medisch Centrum 1.310
45 (-) Henk Snapper RA lid raad van bestuur UMC Groningen 1.150
46 (-) Antonio Rodriguez RA cfo Koninklijke A-ware Food Group 1.136
47 (48) Bart Tolhuisen RA directeur retail Brocacef Groep 1.127
48 (-) Eef Bos RA cfo Koninklijke Ten Cate 1.042
49 (50) Harm Jan Stoter RA algemeen directeur Intergamma 990
50 (51) Godert van der Poel RA cfo Siemens Nederland 957

Top accountants in business, buiten Top 50

    functie bedrijf omzet (mln €)
51 (52) Jean-Paul van Haarlem RA lid raad van bestuur ONVZ Holding 955
52 (55) Herman Molenaar RA cfo Vanderlande Industries 790
53 (-) Huub Wieleman RA cfo Reinier Haga Groep 623
54 (61) Stephan Valk RA voorzitter raad van bestuur Parnassia Groep 592
55 (57) Cornelis Wielaart RA financieel directeur Van Wijnen Groep 569
56 (58) Michel Lamie RA bestuurs-voorzitter De Goudse 556
57 (63) John van de Rijdt AA cfo Ewals Cargo Care 548
58 (64) Wilma de Koning-Martens RA lid college van bestuur Radboud Universiteit Nijmegen 542
59 (60) Cis Marring RA cfo TNO 526
60 (-) Leo Epskamp RA cfo Telegraaf Media Groep (TMG) 515
61 (-) Rob Groot RA cfo Stage Entertainment > 500
62 (62) Ronald Merckx RA cfo Royal Wessanen 434
63 (67) Ronald Lamé RA lid raad van bestuur Mourik 430
64 (-) Frank Sonnemans RA cfo Kendrion 429
65 (70) Humphrey Perdaems RA cfo ManpowerGroup Nederland 417
66 (71) Wout Adema RA lid raad van bestuur St. Antonius Ziekenhuis 417

» Download de lijst

Over het onderzoek

Voor dit onderzoek zijn de besturen en raden van commissarissen van alle aan Euronext Amsterdam genoteerde bedrijven gescand op aanwezigheid van RA’s en AA’s. Daarnaast zijn perspublicaties met betrekking tot benoeming en vertrek van accountants in bestuursfuncties bijgehouden. Enkele accountants hebben zichzelf aangemeld.

Voor de lijst zijn alleen leden van raden van bestuur geselecteerd. In enkele gevallen waarin de functie strikt genomen niet voldeed aan de criteria maar evident wel van vergelijkbaar gewicht is, zijn namen toch opgenomen. Dat betreft bijvoorbeeld bestuurders van regionale divisies van zeer grote bedrijven, maar ook enkele bestuurders van zeer omvangrijke niet-ondernemingen.

De functies zijn gewogen op basis van omzet (meestal boekjaar 2014), ontleend aan jaarverslagen in de databank van Company.Info en in enkele gevallen aan informatie van het bedrijf zelf. De gehanteerde omzetgrens bedraagt 400 miljoen euro.

De Top accountants in business is zo zorgvuldig mogelijk samengesteld maar pretendeert geen volledigheid. Over niet-beursgenoteerde bedrijven is volledige informatie niet altijd eenvoudig en systematisch beschikbaar. Ook is niet altijd te zien of iemand een accountantsachtergrond heeft. Aanvullingen zijn zeer welkom en kunnen worden gemaild naar redactie@accountant.nl.

* De commissarisenlijst bij de Top accountant in business wordt binnenkort in een apart artikel op deze site gepubliceerd.

** Het omzetcijfer was aanvankelijk onjuist weergegeven, dit is aangepast.

reacties

Reageren op een artikel kan tot drie maanden na plaatsing. Reageren op dit artikel is daarom niet meer mogelijk.

    Gerelateerd

    Aanmelden nieuwsbrief

    Ontvang elke werkdag (maandag t/m vrijdag) de laatste nieuwsberichten, opinies en artikelen in uw mailbox.

    Bent u NBA-lid? Dan kunt u zich ook aanmelden via uw ledenprofiel op MijnNBA.nl.