Curatoren en bewindvoerders

Curatoren en bewindvoerders 'onder toezicht'

Uiterlijk 1 juli 2015 moeten alle curatoren, bewindvoerders en mentoren voor de kantonrechter een accountantsverklaring leveren bij hun jaarrekening en drie maanden later een accountantsrapport over de kwaliteit van hun bedrijfsvoering. Dankzij een protocol van de NBA is nu duidelijk hoe rapport en verklaring eruit moeten zien. Het levert accountants nieuw werk op, tegen bescheiden tarieven.

‘Professioneel bewindvoerder of curator? U heeft RDR Accountants nodig’, staat boven één van de ‘nieuws’-berichten van genoemd accountantskantoor. Het leverde al enkele klanten op met een beginnende praktijk. Maar ook telefoontjes van mentoren die maar vier cliënten hebben en overwegen te stoppen, zegt registeraccountant Wim Houwerzijl. De kwaliteitseisen, de accountantsverklaring en de accountantsrapportage maken de ‘hobby’ te duur.

Maar de juridische dienstverlener en de zorgverlener die de belangen van meer dan drie onmondige cliënten behartigen, kunnen niet om de accountant heen. Houwerzijl kan ze aan de hand van het Accountantsprotocol Besluit Kwaliteitseisen CBM duidelijk maken waaraan een organisatie moet voldoen. “Het protocol helpt een beetje de weg te vinden.”

Kwaliteitseisen voor professionals

Een curator, bewindvoerder of mentor neemt beslissingen voor iemand die onder curatele, bewind of mentorschap staat vanwege bijvoorbeeld dementie, psychiatrische ziekte of verslaving.

  • een curator neemt beslissingen over zowel financiële zaken als over de persoonlijke verzorging
  • een bewindvoerder neemt alleen beslissingen over geld en goederen
  • een mentor neemt beslissingen over verzorging, verpleging, behandeling en begeleiding van de betrokkene

Ook rechtspersonen kunnen deze taken op zich nemen.

Om te worden benoemd moeten curatoren, bewindvoerders en mentoren sinds 1 april 2014 een eigen verklaring overleggen dat zij voldoen aan bepaalde kwaliteitseisen als zij zorgen voor drie of meer mensen. Ook moeten zij een accountantsverklaring bij de jaarrekening overleggen en een accountant de kwaliteit van hun bedrijfsvoering laten onderzoeken (zie Accountantsprotocol). De eisen zijn bedoeld om te voorkomen dat de belangenbehartigers hun handen te diep in het rugzakje of het persoonsgebonden budget van de kwetsbare cliënt steekt.

Geen zekerheid (assurance)

De accountant moet daarvoor een steekproef van minstens tien dossiers nemen. Als er meer dan honderd dossiers zijn  moet hij minstens 10 procent daarvan bekijken.

NBA-medewerker  Michèl Admiraal, die samen met de sector en een klankbordgroep van mkb-accountants het protocol in elkaar timmerde: “Er is nog wel discussie over de vraag in hoeverre je aan die 10 procent moet vasthouden als een grote organisatie bijvoorbeeld duizend dossiers heeft. Dan zou je namelijk honderd dossiers moeten bekijken, terwijl je bij vijfentwintig dossiers ook wel een duidelijk beeld zult hebben.”

De accountant legt zijn waarnemingen neer in een rapport van feitelijke bevindingen en geeft daarbij geen assurance. Admiraal: “De NBA vond dat het weinig zin heeft om het ministerie van Veiligheid en Justitie een accountantsverklaring verplicht te laten stellen. Met zo’n standaardverklaring weet de kantonrechter eigenlijk nog niets. Je kunt de accountant daarom beter laten beschrijven wat hij aantreft. Gelukkig is naar ons geluisterd”

Samenstellingsverklaring

Het protocol geldt niet alleen voor de kwaliteitsrapportage, maar ook voor de accountantsverklaring bij de jaarrekening. Daarbij is een samenstellingsverklaring voldoende als de organisatie van de curator of bewindvoerder minder dan 1 miljoen euro per jaar omzet heeft en minder dan 10 fte personeel.

Admiraal: “Het kost anders al gauw een paar duizend euro, dat is een hoop extra geld voor een kleine onderneming. Zeker als de accountant bijvoorbeeld uitkomt met een oordeelonthouding omdat de noodzakelijke functiescheiding ontbreekt. Daarom is gekozen voor een samenstellingsverklaring. Dat is een stuk goedkoper en beperkt de administratieve lasten zoveel mogelijk.”

Belangenverstrengeling

Voor de kwaliteitsrapportage moet de accountant onder andere kijken of er geen sprake is van belangenverstrengeling. Het kan bijvoorbeeld voorkomen dat de curator of bewindvoerder op rekening van de cliënt uitgaven doet voor zijn organisatie. Of dat hij een verzekering voor de cliënt afsluit bij een kantoor waarvan hij zelf eigenaar is. Het kan zelfs gaan om familieleden van de curator, bewindvoerder of mentor die cadeaus aannemen.

Admiraal: “Hoe kan de accountant dat nu nagaan? Dat is vooral een kwestie van verwachtingen managen. De accountant kan niet alles vinden en dat moet een kantonrechter begrijpen. Daarom is in het protocol precies omschreven wat de accountant wel en niet doet.

Belangenverstrengeling komt niet dramatisch vaak voor, maar je moet het natuurlijk wel proberen op te sporen. De vraag is wel in hoeverre dat met een onderzoek van één keer per jaar lukt.”

Maatwerk

Admiraal vindt het bijzonder dat alle partijen in de sector enthousiast aan het protocol hebben meegewerkt, van de vertegenwoordiging van de rechtbanken tot alle brancheorganisaties en mkb-accountants in de sector aan toe. En dat binnen krap zes weken. Volgens hem is het protocol bij uitstek een voorbeeld van het streven van de NBA om voor sectoren assurance op maat en accountantsproducten op maat te bieden.

Accountantsprotocol

Voor 1 juli 2015 moeten de jaarrekeningen over 2014 worden voorzien van een verklaring. Voor 1 oktober 2015 moeten accountants een rapport van bevindingen leveren over de naleving van de kwaliteitseisen.

Bij kleine mentoren, curatoren en beschermingsbewindvoerders, die een omzet van minder dan 1 miljoen euro per jaar hebben èn minder dan 10 Fte personeel, is een samenstellingsverklaring bij de jaarrekening voldoende. Bij een grotere omzet en omvang is een controleverklaring nodig.

Het onderzoek naar de kwaliteit van de bedrijfsvoering mondt uit in een rapport van feitelijke bevindingen volgens Standaard 4400. De accountant geeft dus geen assurance, maar rapporteert zijn bevindingen op basis van een specifiek werkprogramma.

De verspreidingskring van het rapport beperkt zich tot de desbetreffende curator, bewindvoerder of mentor en de kantonrechter die hen benoemt of heeft benoemd.

De accountant selecteert bij het kwaliteitsonderzoek tenminste tien dossiers. Bij een organisatie met meer dan honderd dossiers beslaat de steekproef minstens 10 procent van de dossiers. Aandachtspunten hierbij zijn onder meer:

  • gegevensbeveiliging
  • afwezigheids- en vervangingsregeling
  • belangenverstrengeling
  • verzekeringen
  • beschrijving van de werkprocessen
  • AO/IC en functiescheiding
  • klachtenregeling
  • gescheiden geldstromen cliënt en organisatie
  • informatie over aantallen en soorten dossiers resp. medewerkers

Bron: Accountantsprotocol Besluit Kwaliteitseisen CBM

reacties

Reageren op een artikel kan tot drie maanden na plaatsing. Reageren op dit artikel is daarom niet meer mogelijk.

    Gerelateerd

    Aanmelden nieuwsbrief

    Ontvang elke werkdag (maandag t/m vrijdag) de laatste nieuwsberichten, opinies en artikelen in uw mailbox.

    Bent u NBA-lid? Dan kunt u zich ook aanmelden via uw ledenprofiel op MijnNBA.nl.