Nieuws

Professionele scepsis: Haai of vliegtuigonderdeel?

Waan u een moment in de Verenigde Staten. Welke kans is daar volgens u groter, dat iemand door een haai wordt doodgebeten of dat iemand overlijdt door vallende vliegtuigonderdelen?

De kans om door vallende vliegtuigonderdelen te overlijden is dertig keer hoger dan de kans om door een haai te worden gedood. Toch denken velen iets anders. Een typisch geval van de zogenaamde availability heuristic, oftewel de heuristiek van beschikbaarheid: mensen maken bij het beoordelen en oplossen van vraagstukken gebruik van vergelijkbare situaties die uit het geheugen opborrelen. Dat zijn vaak situaties die het eerst beschikbaar (available) zijn. 

Dat schrijft Luc Quadackers in het meinummer van Accountant, in de zesde van een serie bijdragen over professioneel-kritisch gedrag en (psychologische) valkuilen bij de accountantscontrole. 

Het potentiële probleem van het beschreven verschijnsel zit in het feit dat de informatie die opkomt niet altijd adequaat de feiten weerspiegelt. Dit fenomeen is ook getest bij accountants. In een experiment uit 1985 vroeg Robert Libby aan accountants om verklaringen aan te dragen voor een fluctuatie die tijdens de cijferbeoordeling werd gesignaleerd. De resultaten suggereren dat de beschikbaarheid van verklaringen vooral lijkt te worden gestuurd door de gepercipieerde frequentie dat een fout in de praktijk voorkomt en door recente ervaringen van de accountant. 

"Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld ook dat ervaren accountants fraude als minder waarschijnlijk zien dan onervaren accountants, omdat ervaren accountants de beperkte frequentie waarin fraude voorkomt zelf hebben ervaren", aldus Quadackers. "'Niet-fraude-verklaringen' zijn voor ervaren accountants in het algemeen dus gemakkelijker beschikbaar dan verklaringen die duiden op fraude." 

Gerelateerd

reacties

Reageren op een artikel kan tot drie maanden na plaatsing. Reageren op dit artikel is daarom niet meer mogelijk.

    Aanmelden nieuwsbrief

    Ontvang elke werkdag (maandag t/m vrijdag) de laatste nieuwsberichten, opinies en artikelen in uw mailbox.

    Bent u NBA-lid? Dan kunt u zich ook aanmelden via uw ledenprofiel op MijnNBA.nl.