Nieuws

Accountant geeft Breman zware onvoldoende (FD)

PwC onthoudt zich van oordeel over jaarrekening 2016 en trekt eerdere goedkeuring over 2015 in.

Jeroen Piersma en Jan Verbeek

Accountant PwC heeft een conflict met Breman, een van de grootste installatiebedrijven van Nederland. De accountant is niet tevreden met de informatie die de onderneming uit het Overijsselse Genemuiden verschaft en onthoudt zich daarom van een oordeel over de jaarrekening 2016.
Tot ergernis van Breman heeft PwC ook nog eens de goedkeuring die het eerder gaf aan de jaarrekening 2015 ingetrokken. Dat is een hoogst ongebruikelijke actie in de wettelijke controle van de jaarcijfers van een onderneming.

Volgens Jeu Bielders, directeur van Breman Beheer, kwam het besluit om de goedkeuring van de jaarrekening 2015 alsnog in te trekken geheel onverwacht. Het leidde volgens hem tot een vertrouwensbreuk tussen het installatiebedrijf en de accountant, die al bijna tien jaar de boeken controleert. "Je mag er als bedrijf toch vanuit gaan als een accountant jarenlang een goedkeurende verklaring heeft afgegeven, dat het op orde is."

Administratie niet in orde

PwC vond de cijfers die de installateur overlegde onvoldoende om er een oordeel op te baseren, zo blijkt uit de officiële controleverklaring bij de jaarrekening 2016. Een oordeelonthouding van de accountant is vrij zeldzaam, zeker bij grote bedrijven.

De administratie was niet op orde. PwC zegt daarover in de controleverklaring: 'Gegeven de inrichting van de organisatie is het niet mogelijk gebleken om voldoende en geschikte controle-informatie te verkrijgen omtrent de volledigheid van de in de jaarrekening verantwoorde omzet, de juistheid van de verantwoorde kosten en de juistheid, volledigheid en waardering van de voorraad en de juistheid, volledigheid en waardering van de onderhanden projecten.'

Een niet-goedgekeurde jaarrekening of een oordeelsonthouding kan een bedrijf in de problemen brengen doordat de buitenwereld (leveranciers, afnemers) gaat twijfelen over de soliditeit. Dat is bij Breman niet het geval, althans nog niet, zegt directeur Bielders. "Maar de jaarrekening is pas uit."

Speciale eigendomsstructuur

Breman, dat prat gaat op zijn christelijk-sociale karakter, is een bedrijf met een speciale eigendoms- en organisatiestructuur. Het familiebedrijf legt een grote verantwoordelijkheid bij de werkmaatschappijen en de individuele werknemers. De onderneming, die 1.500 werknemers telt en € 233 mln omzet realiseert, koestert een decentrale structuur. De vijf broers die aan de basis staan van de groei van de huidige installatiegroep, droegen deze bedrijfsfilosofie, het 'Bremanisme', jarenlang actief uit.

Accountant PwC stelde bij de controle van de boeken van 2016, in april van dit jaar, aanvullende eisen aan de cijfers van Breman, zegt de directie van het installatiebedrijf. Directeur Bielders: "We waren verrast door de mededeling. Wij konden die extra informatie niet uit onze systemen halen en hebben een werkgroep ingesteld die nu werkt aan een betere informatievoorziening die tegemoet komt aan de nieuwe wensen van de accountant. Eind dit jaar moet alles op orde zijn." Hij verwacht dat het bedrijf pas over de jaarcijfers 2018 weer een goedkeurende verklaring krijgt.

Wissel van accountants

De relatie met accountant PwC is verstoord. Bielders: "Dat ze de eerdere goedkeuring voor de jaarrekening 2015 ingetrokken hebben, is onbegrijpelijk. Dat doe je alleen als er ernstige onjuistheden in staan die een aanzienlijk materieel effect hebben op de winst en de balans."

PwC gaat desgevraagd niet op de casus Breman in. Het bedrijf houdt zich aan geheimhouding als het om klantrelaties gaat, zegt een woordvoerder. PwC blijkt in 2016 een accountwissel doorgevoerd te hebben bij de controle van Breman. Jan Boom, die de boeken eerst controleerde, verliet het bedrijf en Jeanet Makkinga nam die taak over.

Op zoek naar nieuwe accountant

Breman heeft inmiddels gebroken met PwC en is een selectieproces gestart voor een nieuwe accountant.

Het conflict over de jaarrekening valt bijna samen met een bestuurswisseling. Ruim een jaar geleden vertrok onverwacht directeur Risco Balkenende. Hij leidde het bedrijf bijna dertien jaar. Volgens directeur Jeu Bielders (74) was er sprake van een 'verschil van mening' met de raad van commissarissen en de aandeelhouders over de te volgen strategie. Bielders wil dat verder niet toelichten.

Vertegenwoordiger van de familie

Balkenende, de eerste algemeen directeur van buiten de familie, vertrok op 1 juli 2016. Na zijn plotse vertrek werd Bielders vanuit de commissarissen naar voren geschoven als tijdelijk directeur. Die rol vervult hij nog steeds. Bielders vormt een tweekoppige directie samen met een vertegenwoordiger van de familie, Bernardo Eenkhoorn (25). Eenkhoorn, afgestudeerd bedrijfskundige, is een achterkleinzoon van de oprichter van het installatiebedrijf, Tijmen Breman.

Christelijk sociaal

Vijf broers die een familiebedrijf zonder grote ruzies laten uitgroeien tot een van de grotere installateurs van het land. Veel ruimte voor lokaal ondernemerschap en aandeelhouders die genoegen nemen met een bescheiden rentevergoeding voor de inzet van het kapitaal.

Nee,een doorsnee bedrijf is installatiegroep Breman zeker niet. De familie Breman, die alle aandelen in het bedrijf bezit, heeft vrijwillig afstand gedaan van de helft van de zeggenschap. Niet aan een zakenpartner of een externe investeerder, maar aan de 1.500 personeelsleden. Daarmee staat de cv-monteur nadrukkelijk náást de aandeelhouder.

Het organisatiemodel - medezeggenschap in de beste christelijk-sociale tradities - werd begin jaren zeventig ingevoerd door de broers Rein, Piet, Harm, Jan Willem en Roelof Jan Breman. De cv-installateur, de onderhoudsmonteur, de secretaresse en de hr-medewerker: ze hebben als personeelslid van Breman op papier net zoveel invloed als de kapitaalverschaffer.

De 'derde weg' tussen kapitalisme en communisme, die de broers in de jaren tachtig insloegen, wordt nog steeds gevolgd. Al wringt het wel af en toe. Maar belangrijke onderwerpen, zoals grote investeringen en reorganisaties, worden uitvoerig besproken door de aandeelhouders en de medewerkers. Wrang is het wel dat de ‘methode-Breman’ vrijwel geen navolging heeft buiten Genemuiden.

Financieel gaat het goed

Bij Installatiebedrijf T Breman BV in Genemuiden, dat 120 werknemers heeft, was het in het voorjaar even onrustig toen een extern adviesbureau, Berenschot, een onderzoek deed naar de organisatie. "Het ging om een onderzoek naar de cultuur bij het bedrijfsonderdeel. Dat leverde plus- en minpunten op", zegt directeur Bielders.

Los van de ruzie met de accountant gaat het het bedrijf goed, zegt Bielders. Breman draait financieel een prima jaar. "We worden overstelpt met aanvragen voor offertes. Door een tekort aan technisch personeel kunnen we niet alle projecten aannemen."
Volgens de (niet-goedgekeurde) jaarrekening 2016 boekte Breman dat jaar een bedrijfsresultaat van € 5,7 mln.

Copyright © Het Financieele Dagblad, 2017. fd.nl

reacties

Reageer op dit artikel

Spelregels debat

    Aanmelden nieuwsbrief

    Ontvang elke werkdag (maandag t/m vrijdag) de laatste nieuwsberichten, opinies en artikelen in uw mailbox.

    Bent u NBA-lid? Dan kunt u zich ook aanmelden via uw ledenprofiel op MijnNBA.nl.