Nieuws

Accountants wijzen Fiod op zeventig corruptiezaken (FD)

Overheid bestrijdt beeld dat accountant niet wil voldoen aan meldplicht.

Vasco van der Boon

Meldingen door accountants van ongebruikelijke transacties hebben de afgelopen vijf jaar zeventig serieuze signalen van corruptie in het bedrijfsleven opgeleverd. Daarvan hebben het Openbaar Ministerie (OM) en het Anti-corruptie Centrum van de Fiod er inmiddels zeven geselecteerd voor een strafrechtelijk onderzoek. De andere gevallen zijn deels aan de Belastingdienst doorgegeven.

Fiod-inval zorgsector

Dit melden de opsporingsdienst Fiod, de Financial Intelligence Unit Nederland (FIU) en het OM aan Het Financieele Dagblad. De drie instanties gaven een toelichting op een Fiod-inval dinsdag bij een Nederlandse leverancier van hulpmiddelen voor de medische sector. De Fiod vermoedt dat dit bedrijf artsen omkoopt. Dit is een van de corruptiezaken die voortvloeien uit meldingen door accountants.

De laatste jaren hebben accountants jaarlijks 1.100 ongebruikelijke transacties bij de FIU gemeld. Een deel daarvan geeft de FIU na een eerste weging als verdacht door aan opsporingsdiensten. Sinds 2011 zijn er 1.300 als verdacht aangemerkt. In zeventig gevallen kwam vermoedelijke corruptie boven water, volgens een recent evaluatie-onderzoek door het Anti Corruptiecentrum, de FIU en het OM. 

Fiscale component smeergeld

In 63 zaken volgde geen strafrechtelijk onderzoek. Een deel van die zaken is onder voorwaarden doorgegeven aan de Belastingdienst. 'Want bij smeergeld speelt vaak ook een fiscale component', zegt Desirée van der Hoorn van de Fiod, die de toelichting gaf met Sonja Corstanje van de FIU en Daniëlle Goudriaan van het OM.

Behalve bij de leverancier van medische hulpmiddelen waren er ook invallen van de Fiod in twee andere corruptieonderzoeken naar aanleiding van de accountantsmeldingen. Eind februari was er een inval bij een vastgoedhandelaar en begin oktober bij een uitzendbureau. 'De geselecteerde zaken zijn een mix van branches. Zaken met effect waarmee we ook een beweging binnen een bedrijfstak in gang zetten,' zegt Van der Hoorn.

Betalingen aan buitenlandse partijen

Bij de vier andere corruptiezaken is ook sprake van het vermoeden van omkoping door Nederlandse bedrijven van buitenlandse ambtenaren of mensen uit het bedrijfsleven. Ook kan sprake zijn van mogelijke smeergeldbetalingen aan buitenlandse agenten. Deze strafonderzoeken duren langer, doordat rechtshulpverzoeken aan het buitenland meer tijd kosten.

De Fiod-projectleider noemt de meldingen door accountants van ongebruikelijke transacties 'belangrijk omdat zij bij ondernemingsbestuurders aan tafel zitten en vanwege hun controletaak een goed zicht hebben op wat er in een onderneming gebeurt'. Accountants zijn interessant als bron voor de meldingen, zegt ze, omdat banken, aandeelhouders en de maatschappij 'het vertrouwen in een bedrijf baseren op het oordeel van de accountant'.

Poortwachters

Het beeld dat accountants allemaal onwillig zijn om te melden, is volgens het drietal onterecht. 'De samenwerking met deze poortwachters loopt juist goed en steeds beter. We organiseerden recent bijvoorbeeld bijeenkomsten met de AFM, Bureau Financieel Toezicht, de twee brancheorganisaties NBA en SRA, de big four en kleinere accountantskantoren, om kennis uit te wisselen', aldus Van der Hoorn. Een leermoment daarbij bleek dat accountants zoveel mogelijk context en details over een ongebruikelijke transactie moeten melden, wil de opsporing in actie kunnen komen.

Volgens Fiod, FIU en OM heeft slechts een kleine minderheid van de accountants moeite om zich te houden aan hun wettelijke meldplicht van fraudesignalen. Van der Hoorn: 'Een terugkerend discussiethema daarbij is de vraag of de mogelijke fraude wel materieel genoeg is om te melden.'

Financiële gevolgen

Over de bereidheid van het overgrote deel van de accountants om ongebruikelijke transacties te melden, heeft de overheid volgens het drietal niet te klagen. Van der Hoorn: 'De meeste accountants beseffen dat het bekend worden van iedere mogelijke fraude bijna altijd grote financiële gevolgen voor een onderneming kan hebben en materieel kan worden. Accountants zijn geen verlengstuk van justitie, maar het helpt hen als zij beter hun wettelijke meldplicht kunnen vervullen.'

Het Anti-corruptie Centrum wil naar het voorbeeld van de accountants ook samenwerking zoeken met vergelijkbare poortwachters van de financiële sector zoals belastingadviseurs, banken, de trustsector en notarissen. Op een internationaal congres van opsporingsinstanties volgende week in Washington gaat het Nederlandse Anti-corruptie Centrum de effectiviteit van de coöperatie met accountants uitventen.

Copyright © Het Financieele Dagblad, 2018. fd.nl

Gerelateerd

reacties

Reageren op een artikel kan tot drie maanden na plaatsing. Reageren op dit artikel is daarom niet meer mogelijk.

    Aanmelden nieuwsbrief

    Ontvang elke werkdag (maandag t/m vrijdag) de laatste nieuwsberichten, opinies en artikelen in uw mailbox.

    Bent u NBA-lid? Dan kunt u zich ook aanmelden via uw ledenprofiel op MijnNBA.nl.