Nieuws

Overbetaalde accountant in bedrijfsbestuur leidt tot ongelukken (FD)

Het aura van financiële deskundigheid bezorgt menig accountant een mooie plek in de bestuurskamer van een grote onderneming. Zij weten tenslotte als geen ander hoe je een financieel schandaal kan voorkomen, denken veel commissarissen. Maar iets meer wantrouwen is op zijn plaats. Juist accountants blijken vaker in de fout te gaan bij het rapporteren van financiële cijfers. Zeker als ze bovengemiddeld verdienen.

Jeroen Piersma

Dat blijkt uit een wetenschappelijke studie van drie Amerikaanse hoogleraren, die is gepubliceerd in het novembernummer van The Accounting Review. Zij hebben bij ruim 3000 beursgenoteerde bedrijven in de VS gedurende een periode van tien jaar onderzocht of een accountant in het bestuur de gerapporteerde cijfers beter of slechter maakt.

Dark Side

Zij komen in de studie - 'Do Auditors Recognize the Potential Dark Side of Executives' Accountanting Competence' - tot de conclusie dat een accountant als chief executive officer of chief financial officer 'een tweesnijdend zwaard' is. Het klopt dat accountants beter weten hoe het hoort bij het opstellen van financiële cijfers. Maar als ze de cijfers willen manipuleren, komt die kennis net zo goed van pas.

Het risico zit volgens de onderzoekers vooral in de combinatie van een accountant in het bestuur en andere frauderisico's, zoals verkeerde beloningsprikkels. Of, zoals de onderzoekers het formuleren: 'De duistere zijde van de accountantsdeskundigheid komt tevoorschijn wanneer er meer prestatiegerichte beloningsprikkels zijn.'

30% meer fouten

Daarom hebben de onderzoekers eerst vastgesteld bij welke bedrijven de bestuurders bovengemiddeld betaald kregen. Als er bij die groep bedrijven geen accountant in het bestuur zit, bevatten de gepubliceerde cijfers 4% meer fouten. Zit er wel een accountant in het bestuur, dan ligt het aantal fouten 30% boven het gemiddelde.

De onderzoekers spreken in dit verband over de 'downside' van de accountants-expertise. 'De bestuurder kan zijn deskundigheid gebruiken om fouten beter te verbergen, of aanpassingen vooruit te schuiven wanneer de externe accountant fouten vaststelt.'

Het buddy-effect

Wat verder bijdraagt is dat de controlerende accountant zich niet bewust is van dit probleem. In een normale situatie beschouwen externe accountants een bovengemiddelde beloning en verkeerde beloningsprikkels als een extra risico. In dat geval betalen bedrijven over het algemeen ook meer voor de controle.

Zit er een accountant in het bestuur, dan ligt de prijs van de controle nauwelijks hoger. De onderzoekers spreken in dit verband van het buddy-effect. Accountants vertrouwen accountants meer dan mensen met een andere achtergrond. 'De gemeenschappelijke achtergrond leidt tot vertrouwen, waardoor de controlerende accountants minder sceptisch zijn ten opzichte van het management als ze misschien zouden moeten zijn.'

De totale onderzoekspopulatie bedroeg 3252 bedrijven. Gemiddeld had 12% van deze bedrijven een of meer topbestuurders met een accountantsachtergrond. Van deze bestuurders was 61% cfo en 9% ceo.

Copyright © Het Financieele Dagblad, 2018. fd.nl

Gerelateerd

reacties

Reageer op dit artikel

Spelregels debat

    Aanmelden nieuwsbrief

    Ontvang elke werkdag (maandag t/m vrijdag) de laatste nieuwsberichten, opinies en artikelen in uw mailbox.

    Bent u NBA-lid? Dan kunt u zich ook aanmelden via uw ledenprofiel op MijnNBA.nl.