Nieuws

'Jonge accountant die klaagt over werkdruk hoort er niet bij' (FD)

Vlak na het telefoongesprek stuurt ze een sms'je. 'Ik denk toch dat het verstandig is om het artikel te anonimiseren', schrijft de 26-jarige accountant van een middelgroot kantoor. Eerder op de ochtend sprak ze uitgebreid over de hoge werkdruk die ze ervaart en hoe ze daardoor soms de motivatie verliest.

Bas Knoop en Jeroen Piersma

En zo gaat het woensdag vaker. Jonge accountants (onder de 35 jaar) willen graag hun ervaringen delen. Op één voorwaarde: anoniem. De hoge werkdruk blijkt een gevoelig onderwerp. 'Ik wil graag een eerlijk verhaal vertellen en als ik dat in alle openheid doe, ben ik bang dat ik word afgeserveerd als zwakkeling', zegt een 25-jarige accountant van een big four-kantoor. 'Klagen over de werkdruk hoort er hier niet bij.'

Uit onderzoek van Marlies de Vries, onderzoeker bij Nyenrode Business Universiteit, en Bas Herrijgers van NBA Young Profs, een belangenorganisatie voor jonge accountants, bleek woensdag dat jonge accountants de werkdruk te hoog vinden.

Zij overwegen het vak te verlaten en merken dat de werkdruk ten koste kan gaan van de kwaliteit. Als belangrijke oorzaken worden genoemd: hoge personeelstekorten, een te krappe planning van controles, het 'up or out' systeem (je stijgt in de hiërarchie of vertrekt) en een stortvloed aan nieuwe regels.

Klanten plezieren

Het onderzoek is gespreksonderwerp nummer één binnen de kantoren, vertellen verschillende jonge accountants. De uitkomsten worden breed herkend. 'De hoge werkdruk is bekend, maar wij bespreken het niet met elkaar', zegt een andere 25-jarige accountant van een big four-kantoor. 'Er is acceptatie en er worden grappen over gemaakt. Als er nog twee uur overblijven tussen thuiskomen en naar bed gaan, zeggen wij: dan heb ik nog wat aan mijn avond.'

De gesproken accountants hebben allemaal hun eigen verhaal waarom zij de werkdruk als (te) hoog ervaren. Zo stelt een 23-jarige accountant van een middelgrote firma dat de werkdruk vooral ontstaat 'vanuit de drang om de klanten een plezier te doen'. 'Als de klant vindt dat de controle snel moet zijn afgerond, dan zorgen wij daarvoor. Goedschiks of kwaadschiks.'

Een andere accountant, die werkt voor een big four-kantoor, noemt de onevenwichtige samenstelling van de controleteams als belangrijke oorzaak voor de hoge werkdruk. 'Je merkt dat er in de teams te weinig controleleiders en managers zitten. Hierdoor krijgen jonge accountants te weinig begeleiding en moeten zij taken uitvoeren met veel verantwoordelijkheden.'

Ook zouden accountantskantoren jonge accountants belonen die een hoge werkdruk omarmen. 'Je voert competitie met je jaargenoten over hoeveel uren je hebt gedraaid', zegt een jonge accountant. 'Veel uren draaien is goed voor je carrière.'

Mailtjes in de avond

Sommige accountants opperen dat de werkdruk bij de big four hoger ligt dan bij middelgrote of kleine organisaties. 'Op dit moment ervaar ik niet zo'n druk dat ik uit het beroep wil stappen', zegt een jonge accountant die werkt bij een middelgroot kantoor. 'Maar dat was een jaar geleden wel anders, toen ik nog bij een big four-kantoor werkte. Vanwege die druk heb ik de overstap gemaakt. Partners van grote kantoren voeren meer druk op je uit. Dan krijg je in de avonden of weekenden mailtjes dat het werk zo snel mogelijk af moet.'

Hoe de werkdruk te verlagen? Jonge accountants dragen een keur aan mogelijke oplossingen aan. Van het verminderen van het aantal regels tot aan meer vakantiedagen en meer tijd voor opdrachten. Ook het partner- en verdienmodel moet ter discussie komen te staan. 'Om mij heen, merk ik dat maar weinig jonge accountants partner willen worden', meldt een jonge accountant van een groot kantoor. 'Nu geven veel nieuwe accountants al op dag één aan dat ze op den duur het beroep willen verlaten.' 

Een vrouwelijke accountant van 23 jaar denkt daar voorlopig nog niet aan. 'Daar is het beroep te mooi voor. Om mij heen zie ik mensen wegvallen met een burn-out of helemaal vertrekken. Dat zet mij aan het denken.'

Werkdruk is niet nieuw voor accountantssector

De grote accountantskantoren in Nederland zijn niet verrast door de boodschap dat de werkdruk onder jonge accountants hoog is. 'Een heel herkenbaar beeld', schrijft Rob Lelieveld, managing partner van de accountantspraktijk van EY, op zijn LinkedIn-profiel. 'Helaas.'

Hij reageert op het onderzoek van Nyenrode waarin aan de hand van een enquête onder young professionals in de accountancy wordt vastgesteld dat de werkdruk als te hoog wordt ervaren en dat jonge accountants om die reden het vak verlaten of overwegen dat te doen. Lelieveld: 'Ons streven naar de hoogst mogelijke kwaliteit voor de klanten die we bedienen, eist zijn tol van onze mensen.'

Bert Albers, die bij Deloitte leiding geeft aan de accountantspraktijk, stelt ook dat de werkdruk in het vak te hoog is. 'De gemiddelde accountant maakt veel te lange werkweken.' De strategie van Deloitte is om de komende jaren veel meer technologie in te zetten bij het controlewerk. 'Het is de bedoeling om onder andere die technologie te gebruiken om de druk te verlagen, zodat het werk in een normale werkweek gedaan kan worden.'

Beroepsorganisatie NBA betitelt het Nyenrode-rapport als 'een belangrijk signaal dat de balans werk-privé van jonge accountants meer aandacht behoeft'. De NBA voegt eraan toe dat het werk aantrekkelijk moet zijn voor jonge accountants. 'Een aantrekkelijk accountantsberoep met voldoende aanwas is cruciaal voor het in stand houden van de belangrijke vertrouwensfunctie van accountants in de samenleving.'

Anneke van Zanen, bestuursvoorzitter van Baker Tilly Berk, stelt vast dat de sector al heel lang met de hoge werkdruk worstelt. 'Het kost accountants moeite om hiervoor een goede oplossing te vinden. Maar je moet er wel buitengewoon serieus naar kijken. Ik zal in ieder geval nooit de opdracht uitvaardigen dat mensen hier zestig uur per week moeten werken. Bij mij staat het gezin op één, en dan komt pas het werk.'

BDO is het niet eens met de Nyenrode-onderzoekers dat werkdruk tot nu toe een onderbelicht thema is. Het kantoor is in 2016 gestart met een kwaliteitsprogramma met werkdruk als één van de centrale thema's. 'Dat proces heeft tijd nodig, en we zijn er nog niet', zegt een woordvoerder. Maar er is inmiddels wel 'een andere teamdynamiek' ontstaan.

Rob Lelieveld schrijft op LinkenIn dat EY naar een ‘meer constructieve cultuur’ streeft: minder competitie en elkaar meer helpen. EY beschikt al over een alternatief carrièremodel, waarin het niet meer per se gaat over up or out, maar over de ervaring van medewerkers.

Copyright © Het Financieele Dagblad, 2018. FD.nl

Gerelateerd

reacties

Reageren op een artikel kan tot drie maanden na plaatsing. Reageren op dit artikel is daarom niet meer mogelijk.

    Aanmelden nieuwsbrief

    Ontvang elke werkdag (maandag t/m vrijdag) de laatste nieuwsberichten, opinies en artikelen in uw mailbox.

    Bent u NBA-lid? Dan kunt u zich ook aanmelden via uw ledenprofiel op MijnNBA.nl.